هنروتجربه: نخستین نشست خبری دومین روز از سی‌و‌هشتمین جشنواره فیلم فجر، یکشنبه ۱۳ بهمن بعد از نمایش فیلم سینمایی «شنای پروانه» با حضور عوامل این فیلم برگزار شد.

این نشست با حضور کارگردان، حسین دوماری و سامان لطفیان (نویسندگان) امیر آقایی، جواد عزتی، پانته‌آ بهرام،طناز طباطبایی، علی شادمان، مه‌لقا باقری، آبان عسگری (بازیگران) ،سعید حسنلو(طراح صحنه)،اسماعیل علیزاده (تدوین)،غزاله معتمد (طراح لباس)، عظیم قراینی (طراح چهره پردازی)   و سید رضا صائمی (منتقد ) و با اجرای منصور ضابطیان انجام شد.

در ابتدای جلسه رضا صائمی به خشونت جاری در«شنای پروانه» اشاره کرد: « خشونتی که در فیلم می‌بینیم علیه خشونت است و در انتها مخاطب از چنین شخصیت‌هایی حس تنفر پیدا می‌کند».

او ادامه داد:«این فیلم محصول تجربه زیسته خود کارگردان است. اگر مستند”خون مردگی” را دیده باشید با این فضا آشنا هستید .”شنای پروانه” تداوم همان مسیر است . این اثر محمد کارت محصول مدت‌ها سابقه و تجربه او در عرصه فیلم‌کوتاه  و مستند است . جذابیت “شنای پروانه” این است که سراغ موضوع اجتماعی رفته است، شاید برخی با دیدن این فیلم یاد فضای “متری شش و نیم” یا “مغزهای کوچک زنگ زده” بیفتند.اما نکته مهم فیلم شخصیت‌های باور پذیر آن هستند».

محمد کارت  در ادامه این نشست  و در ابتدای سخنانش  از رسول صدرعاملی و محمد رنجکشان تشکر کرد و سپس درباره چگونگی شکل‌گیری فیلم گفت: «پروسه ساخت این فیلم به شدت پیچیده و شرایط آن سخت بود. ما هشت ماه منسجم روی فیلمنامه کار کردیم و با شخصیت‌ها زندگی کردیم.  ما روایت‌های مختلف را تجربه و سکانس‌ها را بازنویسی کردیم. من با این فضا غریبه نیستم و در شهرهای مختلف و جنوب شهر فیلم ساخته‌ام و می‌توانم بگویم که تجربه سی و اندی سال زندگی پشت ساخت این فیلم بود».

پانته‌آ بهرام : فیلم برخلاف ظاهرش به شدت زنانه‌ است

طناز طباطبایی هم در پاسخ به سوالی در مورد نقش کوتاهش در فیلم‌گفت: «وقتی فیلمنامه را خواندم و به سکانس پایانی رسیدم فکر کردم چرا کارت این نقش را به من پیشنهاد داده است؟ حرف فیلم را خیلی دوست داشتم. با شناختی که از کارت داشتم به نظرم فیلم خوبی شده و من اتفاقا تنها نقشی که دوست داشتم در این کار بازی کنم پروانه بود.در همان چند سکانس ابتدایی تصویر پروانه در ذهنم شکل گرفت. کارت تاکید داشت بازیگر حرفه‌ای باید این نقش را بازی کند ، او از من خواست اجازه بدهم ریسک کنیم و نتیجه را به آینده بسپاریم. معتقدم این نقش کوتاه به اندازه یک نقش بلند برای من کار کرده است.از نگاه من ریسک ما جواب داده است».

پانته‌آ بهرام هم در ادامه گفت: «قبل از بازی در فیلم کارت در “بی‌خود بی‌جهت” با او هم بازی بودم .پس او به عنوان یک بازیگر می‌دانست که نقش پیشنهادی‌اش جذابیت دارد و می دانست که من ریسک پذیرم. بر خلاف ظاهر مردانه، فیلم به شدت فمنیستی است و اکثر زن‌ها قربانی هستند. کاراکتری که بازی کردم در بدترین شرایط سعی دارد خودش را حفظ کند و حتی از ظاهر زنانه‌اش می‌گذرد . تمام زنان فیلم قربانی موقعیت‌های اجتماعی هستند که مردها به غلط ساخته‌اند. این زیرمتن پررنگ و وسوسه انگیز برای یک بازیگر زن است».

کارت در ادامه عنوان کرد زمان فیلم برای نمایش عمومی‌کوتاه نخواهد شد:« به دلیل ریتم تند فیلم مخاطب خسته نمی‌شود. وقتی صورت‌های مخاطبان  را در سالن‌های جنوب شهر دیدم فهمیدم ریتم فیلم نمی‌افتد و مخاطب خسته نمی شود».صائمی هم بر نظر کارت تاکید کرد:« ریتم  فعلی ویژگی مثبت فیلم است و فیلم هم ریتم بیرونی و هم  ریتم درونی مناسبی دارد».

امیر آقایی: یک‌بار در سینما به خودم حق دادم رگ گردنم بیرون بزند

امیرآقایی در ابتدا از رسول صدرعاملی تشکر کرد:« که اگر نبود فیلم ساخته نمی‌شد، رنجکشان و سید مازیار هاشمی هم واقعا یاری کردند». سپس ادامه داد:«روزی که  محمد کارت به من زنگ زد من خندیدم. چون فکر کنم اساسا تعریفی از من در سینما وجود دارد که فردی شق و رقی هستم. اما من نیاز به تحقیقات میدانی برای این فیلم نداشتم. من هم مثل محمد از طبقه‌ای آمدم که نصف دوستانم زیرخاک هستند و برخی دیگر زیر حکم. من تنها خاطراتم را از زیر خاک بیرون آوردم. بعد از خواندن فیلمنامه این حق را به خودم دادم که یک‌بار در سینما رگ گردنم بیرون بزند».آقایی در مورد خشونت شخصیت هاشم هم توضیح داد: «هاشم واکنشی مطابق با شخصیتش نشان می‌دهد .فیلم زنش پخش شده ،او اس ام اس نمی زند قمه می کشد!».

جواد عزتی هم به انتخاب‌های فکر شده بازیگران اشاره کرد:«گروه درجه یکی بود و نقش‌ها همانطور که دیدید کوتاه بودند که نشان می‌دهد انتخاب‌های فیلم فکرشده بوده‌اند».

حسین دوماری یکی از نویسندگان فیلمنامه در ادامه درباره قهرمان‌‌محور بودن روایت توضیح داد : «تصمیم ما این بود که خود فیلم‌ کاراکتر را قهرمان کند». کارت هم در این باره ادامه داد:«از ابتدا می خواستیم قهرمان محور کار کنیم .البته همراهی و‌ هوش جواد عزتی باعث شد قهرمان ما تبدیل به قهرمانی تیپیکال نشود و از یک آدم معمولی قهرمانی باور کردنی بسازیم».

او در توضیح این سوال که سینما چه میزان در بیان معضلات حاشیه‌نشینی و جنوب شهر موفق عمل کرده است گفت: «این فیلم درباره جنوب شهر تهران نیست بلکه درباره جنوب کل شهرهاست. درام این فیلم بر اساس انتقام نیست بلکه مسیری است که قهرمان طی می‌کند. شخصیت انتقام شخصی نمی‌گیرد بلکه تصمیم هوشمندانه‌‌ای می‌گیرد که به نفع جمع است» و در ادامه افزود :«سرنوشت هرکسی، هر خانواده‌ای و هر مملکتی دست خودش است!».

کارت در پاسخ به سوالی  که چرا مخاطب باید در معرض چنین جهان سیاهی  قرار بگیرد اظهار داشت: «این فیلم درباره همه افراد جامعه است که من عقیده دارم یک لات درون دارند. افرادی که اگر چه قمه در دست ندارند اما وسیله‌ای به اسم موبایل در دستشان هست که با آن بر سر یکدیگر می‌کوبند. امروز در هر فضایی همه به دنبال آن هستند که اول باشند. من فکر می‌کنم این فیلم یک پوسته خشن درباره بخشی از اجتماع داشت اما در زیر پوست همه اجتماع وجود دارد».