هنروتجربه – سحر آزاد:بهرام ارک، پیش از این به همراه برادرش بهمن ارک، فیلم کوتاه «حیوان» را در سینماهای هنروتجربه روی پرده داشتند. این فیلم جوایزی همچون سیمرغ بلورین جشنواره فجر و جایزه سینه فونداسیون فستیوال کن را دریافت کرده است. این دو برادر امسال هم با فیلم «پوست» در بخش نگاه نو و سودای سیمرغ سی و هشتمین جشنواره فیلم فجر حضور دارند؛ فیلمی که در خلاصه داستان آن آمده است که درباره عشق و جادو و مادر و پسری است که زندگی آن‌ها به دلیلی دچار مشکل می‌شود و البته به گفته بهرام ارک روایتی از یک «عاشیق» است و به همین دلیل باید به زبان ترکی ساخته می‌شد. با بهرام ارک درباره این فیلم و حضورش در جشنواره صحبت کردیم.

«پوست» به زبان ترکی با بازیگران بومی و در آذربایجان و حتی بخش‌هایی از آن در بازار تبریز فیلم‌برداری شده است. فیلمی که در این فضا ساخته شد، چطور بود؟
فیلم‌سازی ما از ابتدا هم به شکل بومی شکل گرفته بود، به همین دلیل تجربه جدیدی برایمان نبود. سینمای ما  از ابتدا به همین شکل بوده و به همین دلیل برایمان پیچیدگی خاصی نداشت….

بیشتر منظورم از این لحاظ بود که «پوست» یک فیلم بلند است و در جشنواره هم حضور دارد…
قبلا هم این تجربه را با برادرم بهمن داشتیم. یک فیلم ویدئویی به نام «سویوق» (سرما) داریم که به همین شکل ساخته شده است. تنها تفاوتی که «پوست» با دیگر فیلم‌های‌مان دارد، میزان بودجه است و نکته دیگر همکاری میان تهران و تبریز. آقای مصباح، تهیه‌کنندگی این فیلم برعهده دارد و به همین واسطه تعدادی از عوامل از تهران آمدند و پروژه با ابعاد بزرگ‌تری ساخته شد مثلا تمام دکورهای‌مان از جمله بازارچه را ساختیم و مانند یک فیلم مستقل بی‌پول، با «پوست» برخورد نشد بلکه پیش‌تولید طوانی داشتیم و برای فیلم هزینه شد. درباره بازیگران‌مان هم باید بگویم بااین‌که در تهران چندان شناخته شده نیستند زیادی ندارند اما در تئاتر و تلویزیون تبریز شناخته شده هستند و برخی از آن‌ها نیز هنرجویان آموزشگاه خودمان در تبریز هستند.

درست است که این فیلم‌ها از سوی مسئولان حمایت نمی‌شود اما آن‌ها هم متوجه این امر شده‌اند، شاید حمایت نکنند اما جلوی تولید آن را هم نمی‌گیرند. یادم است پنج،شش سال قبل وقتی فیلم «سویوق» در جشنواره نوجوانان همدان در بخش کارگردانی جایزه گرفت، به ما می‌گفتند چرا فیلم را به زبان ترکی ساخته‌ایم اما الان این مسئله پذیرفته شده است، حتی نیکی کریمی هم «آتابای» را می‌سازد. این اتفاق‌ها خیلی خوب هستند

فیلم قرار است با زیرنویس فارسی ارائه شود؟
به طور قطع. فیلم به زبان ترکی است. البته باید این را بگویم که اصولا این فیلم نمی‌توانست به زبان فارسی ساخته شود چون فیلم، روایت یک «عاشیق» (عاشیق، عاشق یا آشیق عارف و نغمه سرایی که ساز می‌نوازد و آواز می‌خواند) است و در آن ساز و آواز او حضور دارد. نسخه‌ای هم که در جشنواره ارائه می‌شود، زیرنویس دارد.

تجربه بازیگران و عوامل «پوست» از این‌که فیلمی در آن منطقه و به گفته شما در شکل بزرگ‌تر ساخته شود، چه بود؟ فکر می‌کنید تولید فیلم‌هایی از این دست چه تاثیری روی عواملی که در شهرهایی به‌غیر از تهران زندگی می‌کنند، تاثیر بگذارد؟
بزرگ‌ترین قوت ما در سینما این است که افراد خیلی بااستعدادی در شهرهای مختلف داریم اما چون سینمای‌مان خیلی سینمای تهران شده، آن‌ها فرصت بروز پیدا نمی‌کنند. این تجربه باعث می‌شود، افرادی که در شهرهای غیرتهران زندگی می‌کنند، بیشتر دیده شوند. چند نفر از بازیگران «پوست» الان در پروژه‌های دیگر هم کار می‌کنند که خیلی خوب است هم‌چون خانم نسرین مرادی که قبلا در فیلم «سویوق» بازی کرده بود اما الان در تهران کار می‌کند. من به این افراد خیلی امیدوارم چراکه توانایی بالایی دارند. دوست دارم که نتیجه تلاش‌شان دیده شود. ضمن این‌که دوست دارم مردم از سینما به این شکل مستقل حمایت کنند تا شهرهای خودشان هم دیده شود.

درحال حاضر ساخت فیلم‌هایی به زبان ترکی یا فیلم‌هایی با موضوعی در منطقه آذربایجان، بیشتر شده‌است. به‌غیر از فیلم شما، فیلم «ائو» یا «زغال» را هم داشته‌ایم که در هنروتجربه نمایش داده شده‌اند. به‌نظرتان فضا برای تولید چنین فیلم‌هایی فرق کرده است؟
این موضوع به روح دوران ما برمی‌گردد، به این صورت که من فیلم‌ساز به خودم می‌گویم چه چیزی بسازم که نو، بدیع و خوب باشد و به اتمسفری که در آن بزرگ شده‎ام، باز می‌گردم. اسماعیل منصف، اصغر یوسفی‌نژاد یا در اردبیل رضا جمالی که فیلم «پیرمردها نمی‌میرند» را ساخته است، فیلم ترکی ساخته‌اند نه به این واسطه که دوست دارند، فیلم ترکی را فقط به زبان ترکی بسازند بلکه برای این‌که روح دوران چنین عمل می‌کند. مطمئن باشید اگر این روند ادامه پیدا کند در بلوچستان هم فیلم بلوچی می‌سازند یا در کردستان فیلم کردی حتی چه اشکالی دارد در خوزستان فیلم‌هایی به زبان عربی ساخته شود؟

برای فیلم «پوست» خیلی زحمت کشیدیم و یکی از دلایلی که دوست دارم زحمت‌مان دیده شود، نه فقط خود فیلم بلکه نشان دادن ظرفیت‌هایی است که در آذربایجان وجود دارد و می‌دانم هنوز کشف نشده‌است. اگر این منبع کشف شود شاید توجه به تبریز برای اینکه فیلم‌های بیشتری در آنجا ساخته شود، بیشتر شود

در واقع معتقد هستید، فضا برای این‌که فیلم‌هایی با فرهنگ و زبان اقوام مختلف ساخته شود، مهیاتر شده‌است؟
بله و بیشتر هم خواهد شد. درست است که این فیلم‌ها از سوی مسئولان حمایت نمی‌شود اما آن‌ها هم متوجه این امر شده‌اند، شاید حمایت نکنند اما جلوی تولید آن را هم نمی‌گیرند. یادم است پنج،شش سال قبل وقتی فیلم «سویوق» در جشنواره نوجوانان همدان در بخش کارگردانی جایزه گرفت، به ما می‌گفتند چرا فیلم را به زبان ترکی ساخته‌ایم اما الان این مسئله پذیرفته شده است، حتی نیکی کریمی هم «آتابای» را می‌سازد. این اتفاق‌ها خیلی خوب هستند. دوست دارم این تلاش‌ها دیده شوند. ما برای فیلم «پوست» خیلی زحمت کشیدیم و یکی از دلایلی که دوست دارم زحمت‌مان دیده شود، نه فقط خود فیلم بلکه نشان دادن ظرفیت‌هایی است که در آذربایجان وجود دارد و می‌دانم هنوز کشف نشده‌است. اگر این منبع کشف شود شاید توجه به تبریز برای اینکه فیلم‌های بیشتری در آنجا ساخته شود، بیشتر شود.

بخش نگاه نو و سودای سیمرغ جشنواره امسال را که «پوست» هم در آن‌ها انتخاب شده است، چگونه ارزیابی می‌کنید؟
امسال بخش نگاه نو کمی پیچیده است، فیلم‌سازهای خوبی در آن حضور دارند یا شاید باید این‌گونه بگویم که در این بخش، فیلم‌هایی حضور دارد که سرمایه‌هایی زیاد با عوامل حرفه‌ای و قدرتمند دارند پس رقابت سخت می‌شود. دوست دارم ببینم نظر مخاطبان درباره فیلم‌ها چیست. فیلم ما به زبان ترکی است، از یک طرف تعدادی ممکن است آن را دوست داشته باشند اما از طرف دیگر ممکن است عده‌ای نتوانند آن را تحمل کنند چون خیلی عادت نکرده‌ایم با زیرنویس، فیلم ببینیم. باید ببینیم بازتاب‌ها چگونه خواهد شد. به‌هرحال خوشحال شدم که فیلم‌مان به بخش سودای سیمرغ هم راه پیدا کرد. ضمن این‌که امسال چهار فیلم «آن شب»، «شنای پروانه»، «پوست» و «زیرصفر» از بخش نگاه نو به بخش سودای سیمرغ راه پیدا کرده‌اند که همین نشان‌دهنده سخت بودن رقابت است.