هنروتجربه-مرسده محمدی :سیتی سنتر اصفهان عصر دوشنبه بیست و هشتمین روز از بهمن ماه میزبان اکران زمستانی پنج فیلم کوتاه از سینمای ایران بود. این مجموعه فیلم کوتاه که با نام یلدای کوتاه در حال اکران است، شامل فیلم‌های «آدم پران» ساخته امیررضا جلالیان،«تنفس »ساخته فرشید ایوبی‌نژاد،«کل به جزء» ساخته سید وحید حسینی نامی،«بایرن مونیخ » ساخته نگین امین زاده و«سینما، نمایشگاه مجهول و داستان ما» ساخته حمید یوسفی است.

از میان کارگردانان این فیلم‌ها فرشید ایوبی‌نژاد و نگین امین زاده مهمان جلسه نقد و بررسی این هفته هنروتجربه اصفهان بودند. بعد از اکران فیلم‌ها جلسه نقد و بررسی آن با حضور کارگردانان فیلم «تنفس» و «بایرن مونیخ» با اجرای مصطفی اسماعیلی برگزار شد.

در ابتدای جلسه ایوبی‌نژاد درمورد فیلم‌نامه فیلمش توضیح داد:«فیلم‌نامه این کار متعلق به سال ۹۶ است و ساخت آن در سال ۹۷ انجام شد. فیلم‌نامه اولیه را در یک جمع دوستانه یکی از دوستانم که کارگردان و نویسنده است، مطرح کرد. فیلم‌نامه به زبان ترکی بود. ابتدا فیلم‌نامه را به فارسی برگردان و با یکی از دوستانم آن‌را بازنویسی کردم. فیلم‌نامه اولیه یک فضای تئاتری داشت و لوکیشن یک اتاق پنج شش متری بود که  آن‌را عوض کردم و چون به لحاظ اجرایی غیرممکن بود و به جای آن یک اتاق ۱۵ تا ۲۰ متری پر از وسایل را انتخاب کردم به عنوان لوکیشن. درفیلم‌نامه هفت کاراکتر داشتیم که بعضی را در بازنویسی تغییر دادم».

فرشید ایوبی‌نژاد با اشاره به استفاده از لهجه‌های مختلف در فیلمش گفت:«چون سال‌هاست در فضای مستند تبلیغاتی هم کار می‌کنم، با قشر کارگر و مخصوصا کارگران افغانستانی سروکار دارم. خیلی‌ها فیلم‌نامه را که خواندند گفتند از آن‌ها در فیلم استفاده کنم که شاید اگر این کار را می‌کردم فیلم بیشتر در جشنواره‌ها مطرح می‌شد ولی نمی‌خواستم کار گل درشت شود، پس ازگویش‌های مختلف و بچه‌های مختلف همان شهرها استفاده کردم. قصدم این بود همه جای ایران را در نظر بگیرم و فرهنگ‌های مختلف را نشان دهم. بازیگرانی هم که این نقش‌ها را بازی کرده‌اند، خودشان متعلق به همان شهر هستند».

کارگردان فیلم «تنفس» در پاسخ به سوالی در مورد بازی‌های کمی‌اغراق شده و تئاتری فیلم،توضیح داد:«فیلم کوتاه چون برگشت سرمایه ندارد، باید از جیب هزینه کنید و یا بازیگر ارزان‌تر بیاورید یا از بازیگران تئاتری استفاده کنید. من چون تحصیلاتم تئاتر است پس دوستان تئاتری زیادی دارم. از طرف دیگر برای این فیلم باید از بازیگرانی استفاده می‌شد که وقت بگذارند و تمرین کنند تا میزانسن‌ها در بیاید و بچه‌های تئاتر به این کار می‌کنند. من یک پلاتو گرفتم و چهار،پنج جلسه تمرین کردم تا میزانسن‌ها درآمد. نمی‌توانستم این کار را در لوکیشن انجام دهم، چون فقط چهار روز لوکیشن را داشتم. راهکارم برای حفظ تداوم حس بچه‌ها این بود که اول به ترتیب زمانی فیلم را بگیرم، بعد هم همه بازیگران را نگه می‌داشتم تا حتی اگر تک‌شات دیگران گرفته می‌شود، بمانند تا نوبت‌شان شود و پلان هرکسی را هم برای تداوم حس از دو دیالوگ قبل‌تر می‌گرفتم. اما می‌دانم جاهایی در نیامده است و خودم هم کاملا از بازی‌ها راضی نیستم».

در ادامه این نشست از  نگین امین‌زاده درباره چگونگی شکل‌گیری ایده فیلم «بایرن مونیخ» سوال شد. او  گفت:«در هر فیلمی‌که می‌سازم، سعی می‌کنم نکته‌ای را یاد بگیرم یا تجربه کنم. در این فیلم می‌خواستم یک موقعیت شلوغ را تمرین کنم با هفت،هشت بازیگر که یک اتفاق بدی برای یکی از آن‌ها می‌افتد. درضمن این موضوع همیشه دغدغه‌ام بوده است که وقتی یکی مهاجرت می‌کند افرادی که می‌مانند از رفتن او دچار آسیب می‌شوند و کسی که می‌رود هیچ‌وقت به این موضوع پی نمی‌برد، بنابراین برایم نشان دادن این موضوع هم مهم بود. درام و شخصیت‌ها را براساس بازی فوتبال بایرن مونیخ و بارسلونا بنا کردم. در این بازی بایرن مونیخ در ۲۰ دقیقه آخر بازی سه گل می‌خورد و به طرز بدی می‌بازد. در این میان آقای بهنام بهزادی هم یک چالش دیگر برایم گذاشته بود که فقط روی سه پایه و با یک لنز کار کنم. کارهای قبلی‌ام بیشتر دوربین روی دست بود».

در بخش دیگری از این نشست،نگین امین زاده با اشاره به سختی دکوپاژ این نوع فیلم‌ها در مورد چگونگی طراحی میزانسن و دکوپاژ فیلمش عنوان کرد:« قبل از این‌که سینما بخوانم معماری خوانده‌ام و قبلش هم تئاتر کار کرده‌ام. برای طراحی پلان‌ها در اتوکد طرح پلان را در اندازه واقعی می‌کشم و در آن کاراکترها و دوربین را می‌گذارم و بر اساس  آن با فیلم‌بردار و بازیگران صحبت می‌کنم. تمرین‌های آخر را هم در لوکیشن انجام می‌دهم. آنجا دورخوانی می‌کنیم و به دکوپاژ نهایی می‌رسم. این فیلم را هم با لنز ۳۵ سینمایی و به‌واسطه چالشی که آقای بهزادی برایم گذاشته بود با تک لنز فیلم گرفتم».

در ادامه این بحث، فرشید ایوبی‌نژاد هم با اشاره به سختی دکوپاژ این گونه فیلم‌های پرکاراکتر و در فضای بسته توضیح داد:«ما دورخوانی و تمرین‌ها را در پلاتو انجام دادیم و بعد که تکلیف میزانسن‌ها معلوم شد، همان‌ها را به اتاق لوکیشن‌مان منتقل کردیم. قبل از فیلم‌برداری هم دکوپاژ کرده بودم اما خواه ناخواه سرصحنه نکاتی عوض می‌شود. در واقع شاید آدم ابتدا فکر کنید خیلی کار بلد است اما وقتی سرصحنه می‌روی و چند بازیگر هم داری و دکوپاژ هم زده‌ای،ممکن است مسائلی به صورت بداهه پیش بیاید که برای آن باید در لحظه  تصمیم بگیری. کار در فضای داخلی بسیار سخت است و چالش جذابی هم هست. من با لنزهای ۵۰ و ۸۵ کار کردم و دو سه جا هم لنز واید به کار بردم».

او سپس در ارتباط  با چگونگی رسیدن به دکوپاژ در فیلمش عنوان کرد:«ایراد بزرگ فیلمم این است که دیالوگ زیاد دارد که این اتفاق کاملا ناگزیر است. این کار موقعیت محور است و موقعیت درخشانی را مطرح می‌کند و تعلیق دارد. ذهنیت من مطرح کردن مشکل یک عده آدم بود که می‌خواستم مخاطب با آن‌ها همراه شود و مانند آن‌ها بخواهد از این موقعیت بیرون برود. ایده آل این بود که اتاق را کوچک‌تر می‌گرفتیم اما به لحاظ اجرایی کار سخت‌تر و غیرممکن می‌شد و تنوع پلانی از دست می‌رفت. پس به خاطر این‌که تنگنا، در این فیلم حس شود از صدا و موسیقی و دکوپاژ استفاده کردم. یعنی در بیشتر پلان‌ها در فورگراند چیزی قرارداده ام تا فضا تنگ‌تر به نظر بیاید و حس خفگی القا شود. هد روم نداریم و قاب‌ها بسیار بسته‌اند و خیلی هم تمیز نیستند. کار به لحاظ قاب‌بندی و دکوپاژ ساکن‌تر و ایستاتر و میزانسن‌ها خلوت‌تر هستند، کل فیلم هم دوربین روی دست گرفته شده است. به نظرم هر فیلم‌نامه در خود جزئیاتی دارد که با خودش دکوپاژ را می‌آورد».

درپایان نگین امین زاده درباره عدم استفاده از بازیگران چهره در فیلم‌هایش توضیح داد:«سلیقه‌ام استفاده از بازیگر چهره نیست. بازیگر چهره با خودش سابقه‌اش را می‌آورد و در فیلم کوتاه این جالب نیست. گفتم که در هر کار کوتاه سعی می‌کنم یک نکته را تجربه کنم، سعی کردم در یکی از کارهایم از بازیگر چهره استفاده کنم اما اصلا نشد و فیلم را نساختم. وقتی می‌گویم از بازیگر چهره استفاده نمی‌کنم منظورم این نیست که با نابازیگر کار می‌کنم، منظورم استفاده از بازیگرانی است که بازیگری می‌دانند ولی چهره نیستند. ترجیحم همکاری با آن‌ها است چون بازیگری را می‌دانند و می‌شناسند اما آن سابقه بازیگر چهره را با خودشان نمی‌آورند».