هنروتجربه:گروه سینمایی هنروتجربه پنجمین سال فعالیت خود را در سال ۹۸ پشت سر گذاشت. طی این سال این گروه موازی با فعالیت‌ در زمینه اکران فیلم‌های بلند داستانی و مستند و مجموعه فیلم‌های کوتاه، برگزاری آئین‌های دیدار با عوامل این آثار و برپایی نشست‌های نقد و بررسی و…رخدادهای تازه‌ای را هم تجربه کرد. در روزهای پایانی سال ۱۳۹۸ و با آرزوی سلامتی و آرامش برای مردم ایران زمین، بخشی از فعالیت‌ها و رویدادهای هنروتجربه و هم‌چنین اظهار نظرها و رخدادهای مرتبط با آن را با هم مرور می‌کنیم.

باشگاه فیلم هنروتجربه
باشگاه فیلم هنروتجربه دی ماه سال ۹۷ با نمایش فیلم‌های کلاسیک سینمای جهان کار خود را آغاز کرد. این برنامه‌ها علاوه‌ بر تهران در شهرهایی چون شیراز، کرمان،بابل،مشهد و…برگزار شد. فعالیت‌های این باشگاه اما در سال ۱۳۹۸ انسجام و نظم بیشتری پیدا کرد و با همکاری فیلم‌خانه ملی ایران و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، تهران،شیراز و اصفهان هر هفته در یک روز مشخص میزبان نمایش آثار آن شدند. رویکرد باشگاه هنروتجربه همسو با اهداف کلی موسسه سینمایی هنروتجربه است و در این باشگاه به انواع فیلم‌های ایرانی‌ (داستانی، مستند، کوتاه و انیمیشن) که اهمیت و ارزش تاریخ سینمایی دارند و لزوما آثار پرمخاطب سینمای بدنه نیستند،به نمایش در می‌آید.

باشگاه فیلم هنروتجربه برنامه «تابستانه» را از ۱۹ تیر با نمایش فیلمی از پشت صحنه «گاو» ساخته داریوش مهرجویی آغاز کرد و قرار بود آخرین برنامه نمایش هفتگی خود را در نیمه دوم اسفند ماه برگزار کند که تعطیلی رویدادهای هنری و فرهنگی به دلیلی شیوع ویروس کرونا باعث توقف برنامه‌های آن شد و به این ترتیب نمایش سه فیلم کمتر دیده‌شده از سهراب شهید ثالث که مورد استقبال خوب تماشاگران هم قرار گرفت،بیست‌وچهارمین و آخرین برنامه باشگاه هنروتجربه در سال ۱۳۹۸ شد.

امیر حسین سیادت مدیر باشگاه فیلم هنروتجربه در گفت‌وگویی درباره نحوه انتخاب آثار و ضرورت نمایش آن‌ها تاکید کرده‌است:«آثاری ویژه و بعضا مهجور و هماهنگ با ذائقه‌ مخاطب جدی که اغلب حس و حال تجربی دارند و هریک از بعدی فنی یا زیباشناسانه سینمای ایران را ارتقا داده‌اند یا زمینه‌ بروز استعدادهای بالقوه‌ سینمای ایران را فراهم ساخته‌اند. تماشای آثار مهم تاریخ سینمای ایران، آن هم با کیفیت بسیار مطلوب و در سالن سینما و روی پرده‌ بزرگ برای هنرجویان، پژوهش‌گران و به طور کلی مخاطبان جدی سینما، امری‌ دلپذیر و ضروری است.فیلم‌ها با توجه به ارزش و اعتبار تاریخ سینمایی‌شان و نیز در نتیجه‌ مشورت با استادان، مدیران و صاحب‌نظران حوزه‌ سینما انتخاب می‌شوند. برنامه‌‎های باشگاه حاصل همکاری مراکزی چون فیلم‌خانه‌ ملی، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و انجمن سینمای جوانان ایران با موسسه هنروتجربه است. این مراکز جز آن که می‌کوشند آثار انتخاب‌شده را با بهترین کیفیت ممکن (اغلب نسخه‌های ترمیم‌شده) در اختیار باشگاه فیلم بگذارند، همواره پیشنهادهایی نیز برای پربارتر شدن برنامه‌ها ارایه می‌دهند».

آثار به نمایش درآمده سال ۹۸ باشگاه فیلم هنروتجربه از تنوع خوبی برخوردار بودند و از مستندهای قابل تامل کلاسیک سینمای ایران چون «باد صبا» و «خانه‌ خدا» تا پویانمایی‌های خاطره انگیز علی اکبر صادقی و فیلم‌های کوتاه کارگردان‌هایی چون مسعود کیمیایی،خسرو سینایی، مجیدبرزگر،علی مصفا،محسن امیر یوسفی و … را شامل شدند.تعدادی از جلسات نمایش هفتگی باشگاه فیلم هنروتجربه در تهران نیز با همراهی کارشناسان و منتقدان سینما نظیر هوشنگ گلمکانی،مهرداد فراهانی،علیرضا محمودی،شهاب الدین عادل،روبرت صافاریان و…برگزار شد که این برنامه‌ها مورد استقبال مخاطبان قرار گرفت.

برپایی هفته‌های فیلم
موسسه هنروتجربه در سال ۱۳۹۸ هم در ادامه برگزاری هفته فیلم کشورهای مختلف برنامه‌هایی را اجرا کرد.

اولین برنامه به برپایی سومین دوره هفته فیلم اروپایی۲۰۱۹ در ایران اختصاص داشت که با مشارکت اوینیک ایران (موسسات ملی فرهنگی اتحادیه اروپا) از ۱۸ لغایت ۲۷ خردادماه ۱۳۹۸ برگزار شد. طی این هفته فیلم آثاری از کشورهای اتریش، بلغارستان، بلژیک، قبرس، دانمارک، فنلاند، آلمان، یونان، مجارستان، ایتالیا، نروژ، هلند، لهستان، پرتغال، سوئد، اسلوونی، اسلواکی، اسپانیا، سوییس و انگلستان انتخاب و نمایش داده شدند. هم‌چنین سینماهای خانه هنرمندان تهران، پردیس گلستان شیراز، پردیس هویزه مشهد، پردیس ستاره باران تبریز، پردیس سیتی سنتر اصفهان، سینما لبخند کیش، تماشاخانه پارس کرمان و سینمای هنروتجربه بابل با هفته فیلم اروپایی ۲۰۱۹ مشارکت داشتند و در بخش جنبی هفته فیلم، پنج کارگاه با حضور تهیه‌کنندگان و کارگردانانی از کشورهای قبرس، هلند و سوییس با موضوع فیلم‌های هنری و تولید مشترک در شهرهای تهران، شیراز، اصفهان و مشهد برگزار شد.

در ادامه برپایی هفته‌های فیلم خارجی در موسسه هنروتجربه سینمای ایرانیان، هفته فیلم فنلاند به همت بنیاد فیلم فنلاند با همکاری سفارت فنلاند از ۶ تا ۱۲ مهرماه در سه شهر تهران، اصفهان و مشهد برپا و ٩ فیلم بلند و ٧ فیلم کوتاه فنلاندی به نمایش درآمدند و لس سارینن مدیرعامل بنیاد فیلم فنلاند، یانا پاسکالا مدیر امور بین الملل بنیاد فیلم فنلاند، کارل آهو تهیه کننده فیلم های«شمشیرباز» و« بال کوچک» و ریتا آلتو کارگردان فنلاندی مهمان ویژه «هفته فیلم فنلاند» بودند. از ویژگی‌های این برنامه می‌توان به این موضوع اشاره کرد که پیش از این هفته فیلمی از کشور فنلاند در ایران برگزار نشده بود و در بخش جنبی هفته فیلم فنلاند سه کارگاه فیلم‌سازی با موضوع تولید مشترک فیلم و تولید فیلم هنری در تهران،اصفهان و مشهد با مشارکت فیلم‌سازانی ایرانی و فنلاندی برگزار شد.

در ادامه این برنامه ۲۱ مهر ماه روز سینماهای خانه هنر اروپا با همکاری موسسه هنروتجربه سینمای ایرانیان و سفارت آلمان، همزمان درخانه هنرمندان ایران، پردیس سیتی سنتر اصفهان،پردیس گلستان شیراز،پردیس ستاره باران تبریز،پردیس هویزه مشهد،سینما لبخند کیش،تماشاخانه پارس کرمان و پردیس اکومال کرج برگزار شد.در این روز فیلم «محوشدگی» به کارگردانی فاتح آکین به نمایش درآمد.کریستین برویر مدیرعامل کنفدراسیون بین‌المللی سینمای هنری میهمان ویژه این برنامه بود که در دو نشست کارگاه فیلم‌سازی با موضوع فیلم هنری از تولید تا اکران به همراه فیلم‌سازانی از سینمای ایران شرکت کرد.

از دیگر هفته‌های فیلم برگزار شده در هنروتجربه  می‌توان به هفته فیلم لهستان اشاره کرد که با همکاری سفارت جمهوری لهستان در ایران که از تاریخ ۱۰ تا ۱۶ آذر سال ۹۸ در تهران، اصفهان و شیراز برگزار شد. مهمان ویژه این رویداد سینمایی یوآنا کاس کراوزه فیلم‌نامه نویس، کارگردان و تهیه کننده لهستانی بود. در این رویداد هفت فیلم از سینمای معاصر لهستان به نمایش درآمدند.برگزاری سه کارگاه فیلم‌سازی سینمای هنری ایران و لهستان با حضور یوآنا کاس کراوزه و فیلم‌سازان ایرانی در تهران،اصفهان و شیراز از دیگر برنامه‌های تدارک دیده‌شده برای این رویداد سینمایی بود.

جعفر صانعی مقدم مدیر عامل موسسه هنروتجربه در افتتاحیه هفته فیلم لهستان در ارتباط با اهداف برگزاری هفته‌های فیلم توسط این موسسه یادآور شد:«موسسه هنروتجربه سینمای ایرانیان طی دو سال گذشته ۱۳ رویداد بین‌المللی را برگزار کرده است با توجه به نبود امکانات کافی برای نمایش فیلم‌های خارجی در ایران، کمبود امکانات و تعداد سالن‌ها و اختصاص حداکثری سالن‌ها به نمایش فیلم‌های سینمایی بدنه و تجاری، ضرورت دارد فیلم‌های هنری و تجربی سایر کشورها در معرض دید تماشاگران و کارگردانان علاقه‌مند ایرانی قرار بگیرد. موسسه هنروتجربه با برگزاری هفته‌های فیلم سعی می‌کند، تاحدودی پاسخگو و تامین‌کننده این خلا در صنعت سینمای ایران باشد.»

او درباره تاثیر برگزاری هفته‌های فیلم هم گفت:«هفته‌های فیلم زمینه‌ای را فراهم کرده است تا تولیدکنندگان و کارگردانان فیلم بتوانند با سینماگران سایر کشورها در خصوص تولید مشترک فیلم و ویژگی‌های هنری بحث و تبادل نظر کنند.»

آخرین برنامه گروه سینمایی هنروتجربه در برپایی هفته‌های فیلم در سال ۹۸، هفته فیلم ایتالیا با عنوان «دریچه‌ای به سوی سینمای ایتالیا» با مشارکت سفارت ایتالیا در ایران بود که  اول اسفند ماه با برپایی مراسم افتتاحیه کار خود را آغاز کرد.تهران، کیش و شیراز میزبان برنامه‌های این هفته فیلم بودند. قرار بود نمایش‌ها و نشست‌های این رویداد هنری تا هفتم اسفند ادامه داشته باشد اما برنامه‌های آن از یکشنبه چهارم اسفند پیرو اطلاعیه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و تعطیلی تمامی برنامه‌های هنری و سینمایی در سالن‌های سراسر کشور به دلیل شیوه ویروس کرونا، معوق و به زمان دیگری موکول شد.

«در جستجوی فریده»، نماینده سینمای ایران در اسکار
«در جستجوی فریده» ساخته آزاده موسوی و کوروش عطایی پاییز سال ۹۷ در سینما‌های گروه «هنر و تجربه» اکران شد.این مستند که مورد توجه منتقدان، کارشناسان و تماشاگران قرار گرفت، توانست عنوان پرفروش‎ترین مستند «هنروتجربه» را نیز به خود اختصاص دهد. این مستند که در جشنواره‌های مختلف و معتبری هم‌چون، جشن سینمای ایران، جشن مستقل سینمای مستند،جشنواره بین المللی سینما حقیقت،جشنواره جهانی فجر و …جوایز متعددی دریافت کرده‌بود، ۲۷مرداد توسط هیات معرفی نماینده سینمای ایران به مراسم اسکار، به عنوان نماینده سینمای ایران برای معرفی به اسکار ۲۰۲۰ انتخاب شد. این گزینش از سوی فعالان سینمای مستند و تعدادی از اهالی سینما مورد استقبال قرار گرفت. موسسه هنروتجربه هم پیان تبریکی را به این مناسبت منتشر کرد که در بخشی از آن آمده‌است:« طبیعتا سینمای مستند کشورمان سال‌هاست در مسیر بالندگی گام برمی‌دارد و ما در موسسه سینمایی «هنر و تجربه» مفتخریم که از ابتدای راه‌اندازی فرصت تماشای مستند بر پرده سینما را فراهم کردیم و «در جستجوی فریده» نیز اکران موفقی را در این گروه تجربه کرد».

«درجست‌جوی فریده»هم‌چنین به دلیل معرفی به اسکار در برخی از سینماهای گروه هنروتجربه اکران مجدد شد که تماشاگران نیز از این نمایش دوباره استقبال خوبی کردند. «درجستجوی فریده» روایت‌گر قصه زندگی زنی به نام فریده است که که ۴۰ سال پیش در حرم امام رضا (ع) رها می‌شود و بعد از انتقال به شیرخوارگاه توسط زوجی هلندی به فرزندی گرفته و به هلند برده می‌شود. او جست‌وجویی را برای پیدا کردن خانواده واقعی‌اش شروع کرده و این مستند شرح این سفر و جست‌وجو است.این مستند البته نتوانست به فهرست اولیه «بهترین فیلم بین‌المللی» و «مستند»اسکار ۲۰۲۰ راه پیدا کند.

شفاف‌سازی و انتشار گزارش‌های مالی هنروتجربه
یکی از برنامه‌های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در سال ۹۸ توجه به سیاست شفاف‌سازی بود و در همین ارتباط و در چارچوب قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات، جزبیات گزارش عملکرد مالی موسسه «هنروتجربه» سینمای ایرانیان از موسسات تابعه سازمان سینمایی، در این سال طی چند گزارش منتشر شد. اطلاعات گزارش عملکرد مالی این موسسه، بر اساس آماده سازی مراحل فنی و DCP ، تصویربرداری آیین دیدار فیلم، برگزاری جلسه نقد فیلم، تبلیغ، امور رسانه ای فیلم، بازبینی فیلم ها برای اکران، اعزام عوامل فیلم به شهرستان ها، تولید و انتشار برنامه نمایش اکران، محتوا برای سایت و نشر اخبار، اعطای جایزه به فیلم های برگزیده با ساختار هنری و تجربی، برگزاری هفته های فیلم کشورهای خارجی، اجاره سالن نمایش و هزینه های پشتیبانی تنظیم شده بود.

حسین انتظامی:«هنروتجربه» را ادامه می‌دهیم و تقویت می‌کنیم
حسین انتظامی که آبان ماه سال ۹۷ به عنوان سرپرست سازمان سینمایی،سمعی و بصری منصوب شده‌بود،اردیبهشت ماه ۱۳۹۸ در حکمی از سوی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان معاون وزیر و رییس این سازمان منصوب شد.

حسین انتظامی که پیش از این هم در گفت‌وگوهایش به عنوان سرپرست بر حفط رویکرد این سازمان در قبال گروه هنروتجربه تاکید کرده بود، در نخستین نشست رسانه‌ای که دوشنبه ۳۰ اردیبهشت ماه که در سازمان سینمایی برگزار شد، در پاسخ به سوال خبرنگار سایت هنروتجربه پیرامون برنامه این سازمان برای رفع مشکلات تولید و اکران فیلم‌های فرهنگی و سینمایی که واجد ارزش‌های فرهنگی هستند، عنوان کرد:«زمانی که برنامه سازمان منتشر شد شما دیده‌اید، در کنار برخی فعالیت‌ها که بودجه‌ای برای آن‌ها در نظر گرفته شده، ستاره‌ای منظور کرده‌ و ما قول داده‌ایم دستورالعمل دقیق آن را خردادماه منتشر کنیم. معنای این مساله این است که اگر ما ادعا می‌کنیم طرفدار سینمای اندیشه هستیم و معتقدیم که باید سینمای فرهنگی و اجتماعی توسعه پیدا کند اثر این ادعا باید در برنامه‌ها و بودجه‌های و رویکردهای ما دیده شود.لذا این بشارت را به شما می‌دهم که این نگرانی درست شما انشا‌الله در این دستور العملی که منتشر خواهد شد،مرتفع می‌شود و در بخش‌های حمایتی که عهده‌دار حمایت از تولیدات و آثار سینمایی هستند، این رویکرد را خواهید دید.هم چنان که در بخش‌هایی مثل انیمیشن، سینمای مستند،فیلم‌سازان جوان و…گرایش بودجه‌ای ما یک جهش جدی نسبت به سال‌های گذشته داشته است. طبعاً در فرآیند صدور پروانه ساخت و نمایش هم این جهت‌گیری را خواهید دید».

رییس سازمان سینمایی درباره نحوه حمایت از فیلم‌های خوبی که واجد ارزش‌های فرهنگی بودند،نیز توضیح داد:«یکی از سیاست‌های خوب سازمان سینمایی تشکیل «هنروتجربه» بود، به این معنا که سازمان سینمایی به عنوان یک سازمان سیاست‌گذار فرهنگی نباید بگذارد، فیلم‌هایی که واجد جنبه‌های ویژه و  رویکرد فرهنگی هستند، در نظام خشن اکران به آن ها ظلم شود، بنابراین با شیوه‌هایی باید به آن‌ها کمک شود. بنابراین باید این سیاست را هم ادامه می‌دهیم و هم تقویت و هم شفاف‌تر می‌کنیم».

حضور موفق فیلم‌های هنروتجربه در جشنواره‌ها
فیلم‌های به نمایش درآمده در سینماهای هنروتجربه در جشنواره‌های متعدد داخلی و خارجی حضوری موفق داشتند.در این میان بخصوص فیلم‌های کوتاه جزو آثار پر جایزه جشنواره‌های داخلی و خارجی محسوب می‌شوند.در میان جشنواره‌های داخلی فیلم‌های «آندرانیک»، «پاسیو»، «قصه بلوار» و «سایه فیل» ،«بهارستان خانه ملت» و «مهین»توانستند از بخش‌های مختلف هفتمین جشنواره بین‌المللی «فیلم شهر» جوایزی را دریافت کنند. در سومین دوره جشنواره فیلم کوتاه موج هم فیلم‌های «حیوان» ساخته بهمن و بهرام ارک و «دریای تلخ» به کارگردانی فاطمه احمدی به ترتیب برای بهترین فیلم داستانی و بهترین فیلم‌نامه جوایزی دریافت کردند.

نامزدهای بخش سینمای نوزدهمین جشن سینمایی و تلویزیونی دنیای تصویر درحالی معرفی شدند که در میان نامزدهای بخش نشان عباس کیارستمی اسامی فیلم‌های هنروتجربه‌ای چون «رضا»، «کوپال»، «گلدن تایم» و «هندی و هرمز» به چشم می‌خورد.سال گذشته این نشان به فیلم«ائو/خانه» اولین ساخته بلند اصغر یوسفی‌نژاد تعلق گرفت. در این دوره تندیس حافظ بهترین مستند به «در جستجوی فریده» به کارگردانی کورش عطایی و آزاده موسوی تعلق گرفت وپوریا کاکاوند نشان عباس کیارستمی را بریا کارگردانی «گلدن تایم» دریافت کرد.

دیپلم افتخار بهترین تهیه کنندگی مستند بلند جشن مستقل سینمای مستند هم به بابک بهداد کارگردان« بهارستان خانه ملت» تعلق گرفت.این مستند هم‌چنین دردومین دوره جایزه آکادمی سینما سینما تندیس مهر گیاه بهترین فیلم مستند را دریافت کرد.

پیوستن همراهان تازه
یکی از اهدافی که گروه هنروتجربه از ابتدای تشکیل آن مورد توجه قرار داد،عدالت در توزیع و نمایش فیلم‌ها و عدم تمرکز برنامه‌ها در تهران بود.از این رو طی این سال‌ها با وجود همه محدودیت‌ها و امکانات، این گروه کوشیده است که برنامه‌های متنوعی را از نمایش فیلم گرفته تا برگزاری هفته‌های فیلم خارجی و نشست‌های نقد و بررسی در شهرهای مختلف برگزار کند.خوشبختانه هرساله تعدادی از سالن‌های سینما چه در تهران و چه در شهرهای دیگر به صورت ثابت و یا موردی به جمع سینماهای هنروتجربه می‌پیوندند در سال ۱۳۹۸ هم پردیس مگامال،پردیس اکومال کرج،جام جم یزد،ویلاژتوریست مشهد،قدس سیرجان،کانون ساری، ساحل اصفهان،بهمن بوشهر،جوان برازجان،دریا آستارا،هلال زاهدان،فردوسی شیراز، عمیق بجنورد، فلسطین همدان و… از جمله سالن‌هایی بودند که فیلم‌های هنروتجربه در آن‌ها به صورت موردی یا سانس‌های ثابت به نمایش درآمد.

در این میان البته باید به یک اتفاق دیگر هم اشاره داشت و نمایش موفق دو فیلم هنروتجربه در شهرهای مختلف بود.فیلم «دوباره زندگی» به کارگردانی رضا فهیمی و بازی گلاب آدینه و شمس لنگرودی با حضور این عوامل در لنگرود،رشت،کرج و… به نمایش درامد و در این شهرها با استقبال بسیار خوب تماشاگران روبه رو شد، اتفاقی که برای فیلم «زغال» به کارگردانی اسماعیل منصف در اکران‌ آن در شهرهایی از آذربایجان غربی و شرقی هم تکرار شد.این فیلم در زنجان،خوی، اردبیل،ارومیه،تبریز،ماکو، اسکو، مراغه و … با حضور پرشور تماشاگران و برخی از عوامل نمایش‌های موفقی داشت.