هنروتجربه-سعید حضرتی: برای آشنایی بیشتر با سایت آرته(تاریخ شفاهی و فرهنگ معاصر ایران) با پرهام وفایی، برنامه‌ریز و استراتژیست و تدوین‌گر این سایت در مورد هدف راه‌اندازی سایت، معیارهای انتخاب هنرمندان برای انجام مصاحبه و اقدامات آینده گفت‌وگو کرده‌ایم. اپلیکیشن آرته طبق گفته پرهام وفایی به زودی در دسترس علاقه‌مندان رشته‌های مختلف هنری قرار می‌گیرد.

در ابتدای گفت‌وگو وفایی با اشاره به این‌که سایت آرته یک پروژه غیردولتی وغیرانتفاعی است که از حمایت شخصی علاقه‌مندان فرهنگ‌وهنر برخوردار شده است، در خصوص هدف اصلی سایت گفت: « هدف از پی‌ریزی سایت آرته که مقدمات آن از سال ۱۳۹۳ آغاز شده، فراهم آوردن امکان آشنایی مردم ایران و جهان با هنرمندان معاصر صدسال اخیر است. آرته در حوزه هنرهای تجسمی اعم از نقاشی، عکاسی، مجسمه سازی، گرافیک و گالری داری آغاز به کار کرده و به تدریج هنرمندان دیگر در عرصه‌های مختلف نیز معرفی خواهند شد».

پرهام وفایی در خصوص معیارهای اصلی در انتخاب هنرمندان حوزه‌های مختلف هنری توضیح داد: «در ابتدای شروع کار و انجام مصاحبه‌ها، افراد برجسته، تاثیرگذار و شناخته شده را انتخاب می‌کردیم و در ادامه اولویت‌مان را تغییر دادیم و سن هر هنرمند را مدنظر قرار دادیم تا هنرمندانی که سن بالایی دارند و خوشبختانه در بینمان حضور دارند را به مخاطبان و علاقه‌مندان هر حوزه معرفی کنیم تا این فرصت مغتنم از دست نرود. حوزه‌های سینما و موسیقی و هنرهای تجسمی را شروع کرده بودیم و هم‌اکنون حوزه گسترده علوم انسانی و شاخه‎های مختلف آن را هم‌چون نویسندگان، مترجمان، شاخه‌های مختلف علوم اجتماعی و… را به بخش‌های مختلف اضافه کرده‌ایم و در این رشته افراد مهم و بالای ۹۰ سال هم خیلی داریم. از جمله این اشخاص می‌توان به عبدالله انوار، مترجم و  پیش‌کسوت نسخه‌شناسی در ایران، سیروس پرهام مترجم، ویراستار، منتقد ادبی، هنرشناس، فرش‌شناس ایرانی و از بنیان‌گذاران سازمان اسناد ملی ایران اشاره کرد».

او در خصوص همکاری هنرمندان برای انجام مصاحبه گفت: « بستگی به روحیات و عوامل مختلف دیگر، مصاحبه سهل یا مشکل می‌شود. مثلا در حوزه سینما که به سراغ هنرمندان می‌رویم به دلیل شناختی که از فخرالدین انوار (صاحب امتیاز و مدیر سایت) دارند کار بسیار راحت‌تر است. هنرمندان هنرهای تجسمی هم به دلیل این‌که کمتر به آنان پرداخته شده است، همکاری خیلی خوبی دارند. ولی مثلا در شاخه علوم انسانی به دلیل دلخوری‌هایی که وجود دارد و کمتر سراغ آن‌ها رفته‌اند و اکثرا سنین بالایی دارند و طبیعتا کم‌حوصله هستند، صبوری بیشتری می‌طلبد. در کل تا به اینجا مشکل خاصی نداشتیم و توانسته‌ایم کار را طبق برنامه پیش ببریم».

وفایی در ارتباط با چگونگی طراحی سوالات از هنرمندان هر رشته، افزود: « فخرالدین انوار در هر حوزه‌ای مشاور متخصص همان رشته را دارند. سوالات به طور کلی در دو دسته عمومی شامل زندگی‌نامه، خاطرات شخصی و… و هم‌چنین سوالات تخصصی اعم از تکنیک هر هنرمند و ریزه‌کاری‌های هنری  تقسیم‌بندی می‌شود.  سوالات در هر رشته‌ای با مشورت با متخصصین همان حوزه طراحی می‌شود. به طور معمول تعداد ۳۰۰ سوال طرح و از بین این سوالات بر اساس حوصله و وقت مصاحبه‌شونده تعدادی انتخاب می‌شود».

در ابتدای شروع کار و انجام مصاحبه‌ها، افراد برجسته، تاثیرگذار و شناخته شده را انتخاب می‌کردیم و در ادامه اولویت‌مان را تغییر دادیم و سن هر هنرمند را مدنظر قرار دادیم تا هنرمندانی که سن بالایی دارند و خوشبختانه در بینمان حضور دارند را به مخاطبان و علاقه‌مندان هر حوزه معرفی کنیم تا این فرصت مغتنم از دست نرود

به گفته وفایی،گفت‌وگو با هنرمندان در یک جلسه یا دو جلسه و در معدود مواردی در چندین جلسه انجام می‌شود و پس از آن  گفت‌وگو در چندین قسمت تدوین شده و زیر هر قسمت عنوان فیلم و اسامی اشخاص و مراکز علمی و آموزشی و یا فرهنگی و هنری که هنرمند در طول مصاحبه به آن اشاره نموده، نوشته شده است.

او در ادامه افزود:«در فایل تصویری مصاحبه سعی کرده‌ایم ریتم تندتری را لحاظ کنیم تا برای مخاطبین عام هم جذابیت داشته باشد و از آنجا که مجموعه قسمت‌های تدوین شده از مصاحبه با هنرمند، بخشی از کل مصاحبه را تشکیل می‌دهد، فایل کامل صوتی مصاحبه با هنرمند در بخش  فایل کامل صوتی نگهداری می‌شود تا مورد استفاده پژوهش‌گران و علاقه‌مندان قرار گیرد. فایل‌ها و مصاحبه‌های تصویری به غیر از سایت، در یوتیوب موجود است. به دلیل مسائل مالی هنوز نتوانسته‌ایم بخشی از مصاحبه‌ها را زیرنویس انگلیسی کنیم ولی در آینده حتما این اتفاق خواهد افتاد تا مخاطبان بیشتری از آن بهره‌مند شوند».

وفایی در پاسخ به سوالی مبنی بر این‎که آیا در آینده هم مطالب سایت به صورت رایگان در معرض دید هنردوستان و پژوهش‌گران حوزه فرهنگ‌وهنر قرار می گیرد؟ توضیح داد: « هدف اصلی ما ضرورت فرهنگی و شناخت هنرمندان موثر و رایگان بودن خدمات است. در ادامه سعی می‌کنیم در سایت عضوگیری کنیم و خدمات بیشتری را هم اضافه کنیم تا اعضایی که آرته را دنبال می‌کنند این اطلاعات به راحتی و رایگان در دسترس‌شان قرار گیرد. نیت و هدف اصلی ما شناخت و معرفی هرچه بیشتر هنرمندان معاصر و نشر علم ‌و دانش است و نه درآمدزایی. درآمد در حدی برایمان مهم است که بتوانیم برنامه‌های خود را در این خصوص ادامه بدهیم».

او در خصوص بازخورد مخاطبین اشاره داشت: «خیلی تبلیغات زیادی نکرده‌ایم و برای مخاطیبنی که در هر بخشی مصاحبه‌ها را دیده‌اند بسیار رضایت‌بخش بوده و ما را برای ادامه کار دلگرم کرده است. حتی هنرمندان عرصه‌های مختلف هم از این اتفاق خشنود و راضی هستند. تمام سعی‌مان این است که هر هنرمندی صحبت و نکته‌هایی که دارد را به صورت کامل بیان کند و ما منعکس کننده صادقی برای گفته‌های آنان باشیم».

او درباره اقدامات آتی سایت اضافه کرد:«به زودی در ماه آینده نسخه جدیدی از سایت را در دسترس قرار می‌دهیم و تلاش می‌کنیم سایت کارآمدتر و دسترسی به بخش‌های مختلف آن آسان‎تر شود و بخش‌های جدیدی هم‌چون گزیده‌ها که گلچینی از مطالب خاص موضوعی است را اضافه کنیم. در کنار این طرح جدیدی به نام آرته‌پدیا را در نظر داریم اضافه کنیم که شبیه ویکی‌پدیا است اما به صورت تخصصی‌تر اطلاعات هنرمندان یک قرن اخیر را از جمله عکس، فیلم، صدا و…  به طور کامل در آن قرار می‌گیرد. در ادامه نیز به سمت رشته‌های جدید هنری هم می‌رویم و تلاش‌مان بر این است که اپلیکیشن آرته در سیستم عامل ios و اندروید را هم برای دسترسی آسان‌تر در اختیار مخاطبین قرار دهیم. در بخش پادکست‌ها هم برنامه‌های مختلفی داریم که قصد داریم در پادکست‌ها هم تولید محتوا کنیم».

وفایی در پایان گفت: « هدف اصلی ما کار فرهنگی و هنری است و تلاش می‌کنیم با افراد فرهنگی و تاثیرگذار مملکت خودمان بیشتر آشنا شویم و اطلاعات درست و متقنی را منتشر کنیم. امیدواریم هرچه بیشتر از این حرکت فرهنگی استقبال شود و اطلاع‌رسانی کنند تا در اختیار مخاطبان قرار بگیرد و باعث شناخت هرچه بیشتر هنرمندان شود».