هنروتجربه: اصغر یوسفی‌نژاد در گفت‌وگویی به بهانه پخش فیلم «ائو/خانه» در وی‌او‌دی‌ها لحن مناسب را برای باورپذیری فیلم موثر می‌داند و دیدن فیلمی با زبان غیرفارسی را احترام به فیلم‌ساز محلی عنوان می‌کند.

اصغر یوسفی‌نژاد در ابتدای گفت‌وگو درباره وجه پررنگ تزویر در داستان فیلم، به ایلنا گفت: «متاسفانه در روابط اجتماعی ما تزویر و حفظ ظاهر، تبدیل به یک اصل شده است. در چنین شرایطی ما برای ارتباط و رویارویی باهم مجبوریم که بیشتر به شکل طرف مقابل در بیاییم چراکه ذات و درون ما را قبول ندارند و ما برای برقراری ارتباطی که کاملا وابسته به منافع ماست، مجبوریم که به شکل طرف مقابل دربیاییم. بنابراین ما یک شکل ثابتی نداریم و در مقابل شکل‌های مختلف می‌توانیم شکل‌های مختلف پیدا کنیم که این بدترین نوع برقراری ارتباط اجتماعی است و این فیلم به همین دلیل ساخته شد».

در فیلم «ائو» دختر و دامادی به کشته شدن پدرشان رضایت می‌دهند و  اصلا خود را گناهکار هم نمی‌دانند و وجه ضداخلاقی آن شایان توجه است. یوسفی‌نژاد توضیحات خود را در این زمینه چنین بیان کرد: «این همان نقابی است که شخصیت‌ها برای موجه نشان دادن هرآنچه که اتفاق می‌افتد، روی اعمال خودشان می‌گذارند. البته وقتی صحبت از هشدار در یک فیلم می‌شود، لزوما به این معنی نیست که ما در جامعه، الان در این وضعیت هستیم».

او ادامه داد: « به نظرم بد نیست یک اثر هنری که مردم می‌خواهند از آن به عنوان تماشاگر بهره‌ای ببرند، یک گام جلوتر از وضعیت موجود حرکت کند بلکه بتواند وجدان‌ها را به این سمت دعوت کند تا حداقل از آن اتفاقی که شاید در آینده اتفاق می‌افتد، جلوگیری کرده و در مقابل این وضعیت اسفناک بایستد.  یعنی می‌خواهم بگویم که من شخصا آدمی نیستم که به خاطر اینکه واقعا از شرایط ناامید شدم، این لحن را در فیلم انتخاب کردم. نه، واقعیت این بود که حس کردم می‌توانیم واقعا به سمتی برویم که ضد ارزش‌ها جای اخلاقیات ما را بگیرند».

او درباره لحن فیلم اظهار داشت: « لحن رئال فیلم همان نکته کلیدی چنین فیلم‌هایی باشد که در واقع یک موضوعی را مطرح می‌کند ولی چون لحنش با لحن امروزی ما هماهنگ است،‌ برای تماشاگر ملموس بوده و با آن احساس نزدیکی می‌کند. در واقع بخشی از تاثیر محتوا از انتخاب همین لحن است. لحنی که به نوعی انگار همین لحظه اتفاق می‌افتد. یعنی چیزی است که برای ما در زندگی و اهدافمان کاملا ملموس بوده و این به تاثیرگذاری بیشتر محتوایی که مقداری هم سورئال باشد، کمک می‌کند. به نوعی انتخاب لحن سبب می‌شود که فیلم باورپذیری و اثرگذاری بیشتری داشته باشد. البته شخصا نمی‌دانم این اتفاق چقدر در نزد مخاطب رخ داده است ولی خب هدف‌گذاری ماهمان بوده است».

این کارگردان و منتقد سینمایی درباره انتخاب زبان آذری همراه با زیرنویس و انتقاداتی که در این زمینه شده است، توضیح داد: « برخی منتقدان در رابطه با فیلم‌های ترک زبان نظراتی داشتند. اتفاقا من هم در این باره مقاله‌ای نوشته‌ام که در دسترس است. اساسا باید بگویم که زبان چیزی است که همه با آن صحبت می‌کنند و به نظر من قضیه خیلی ساده‌تر از این حرف‌هاست. یعنی به هر حال ما مجبوریم که با زبان‌های مختلف با یکدیگر ارتباط داشته باشیم و این چیز عجیب و غریبی نیست. اینکه من ۲۴ ساعته در تبریز زندگی می‌کنم و به زبان ترکی حرف می‌زنم، دلیل نمی‌شود که بی‌نیاز از ارتباط با دوستان فارس زبانم باشم. حال ممکن است بحث کاربردی یک زبان در اوج باشد و زبان دیگری متوسط و پایین باشد ولی خب خیلی مسئله مهمی نیست».

یوسفی‌نژاد ادامه داد: «اینکه من بعد از مدت‌ها این فیلم را ساختم و این بحث‌ها را شنیدم، احساس می‌کنم که ما یک افتخاراتی را نداریم و می‌خواهیم جای خالی آنها را با انتخاب یک زبان پر کنیم. به عنوان مثال من بگویم که افتخار می‌کنم که ترکی صحبت می‌کنم. بالاخره ما به یک زبانی باید صحبت کنیم و زبان من را به کسی برتری نمی‌دهد. من فکر می‌کنم که ما می‌خواهیم جای چیزهایی که نداریم را با چیزهایی مثل زبان پرکنیم».

او هم‌چنین گفت: « به هر حال هر کدام ما به زبانی صحبت می‌کنیم. به شخصه فکر می‌کنم که ما خودمان باید مقداری از این بحث‌ها دوری کنیم، چون موارد اساسی نیست. من خودم به زبان فارسی احترام زیادی می‌گذارم، فیلم آن را می‌بینیم و شعرهایش را می‌خوانم و خیلی دوست دارم که همین میزان درک را از زبان انگلیسی و هر زبان دیگری داشته باشم. زبان خودم هم همین است، نه برتری به دیگران دارد و نه مسئله دیگری. به هر حال ما با آن زندگی و با دیگران ارتباط برقرار می‌کنیم. تهران هم که آمدم با همه دوستان عزیزم فارسی صحبت می‌کنم و خیلی دوست دارم در خارج از کشور هم به زبان آنها صحبت کنم. زبان جز افتخارات من نیست؛ افتخارات ما چیزهایی است که به عنوان یک انسان کسب می‌کنیم. جدا از این موضوع مخاطبان فیلم‌های خارجی را هم با زیرنویس می‌بینند. پس چه خوب همان‌قدر که برای یک فیلم‌ساز خارجی احترام قائل می‌شویم و فیلم آن را با زیرنویس می‌بینیم، فیلم فیلم‌ساز محلی را هم با زیرنویس ببینیم».