هنروتجربه-فاطمه رستمی: فیلم سینمایی «ماندوو» یکی از آثار ابراهیم سعیدی بود که در گروه هنروتجربه اکران شد. سعیدی سال گذشته فیلم دیگری به نام «ساکار» را ساخت که در مراحل پس از تولید قرار دارد. در این گفت و گو او از اکران آنلاین و ضرورت‌های سینمای پساکرونا گفته است.

اکران آنلاین در ایران اتفاق تازه‌ای است. نگاه شما به این‌مقوله چیست؟

تصور می‌کنم بحث اکران آنلاین جدا از بحث کرونا، محدودیت تجمعات و ماندن در خانه، می‌تواند امکان بسیار خوبی برای سازندگان فیلم‌ها و مردم باشد، اما این اتفاق چگونه می‌تواند درست پیش برود؟ وقتی فیلمی ساخته می‌شود از دو جنبه می‌توان به آن نگاه کرد؛ فیلم‌ها برای ساخته شدن نیاز به هزینه ای دارند که باید بعد از فروش بازگشت داشته باشد تا زمینه کارهای بعدی را برای سازندگان آثار سینمایی فراهم کند. درمورد اکران اینترنتی فیلم‌ها در ایران هنوز معلوم نیست حقیقتا مخاطبان آنقدر نسبت به دیدن فیلم به صورت اینترنتی جدی هستند که بلیت بخرندیا نه؟! اگر این اتفاق بیفتد و همه جدی به اکران آنلاین فکر کنند، موفق می‌شویم. در دسترس بودن فیلم‌ها هم نکته مهمی است و مخاطبان اگر آسان بتوانند به تماشای آثار بنشینند، استقبال بیشتری از اکران آنلاین می‌کنند. درهرحال باید فرهنگ اینترنتی فیلم دیدن جا بیفتد تا بحث مالی این ماجرا برای فیلمساز هم تضمین شود. این مسئله نیاز به زیرساخت فرهنگی دارد و باید خیلی زود دست به کار شویم. مخاطبان باید درک کنند که برای دیدن فیلم در خانه خودشان می‌بایست پول بپردازند.

فکر می‌کنید ورود هنر و تجربه به مقوله اکران آنلاین به صورت جدی چقدر می‌تواند باعث حمایت از فیلم‌های مستقل، هنری و تجربی شود؟

فکر می‌کنم این امکان بسیار خوبی است. در دنیا هم بخشی از سیستم عرضه فیلم‌ها به همین  صورت شده است و نتفلیکس و سایر شرکت‌های سینمایی، فیلم‌ها و سریال‌ها را اینترنتی عرضه می‌کنند که موفق هم بوده اند. در ایران هم این اتفاق می‌تواند موفق پیش برود به این شرط که همراه با اکران فیلم‌ها ما تبلیغات مناسب هم داشته باشیم. تجربه سال های گذشته نشان می‌دهد که فیلم‌های مستقل در اکران سینماها جایگاهی ندارند و نمی‌توانیم امیدوار باشیم که این فیلم‌ها روی پرده گسترده دیده شوند و همین روزنه کوچک امید که هنر و تجربه ایجاد کرده، به نوعی تنها فرصتی است که فیلم‌های مستقل روی پرده دیده ‌شوند. درمورد فضای اکران آنلاین هم نیاز به تبلیغات بسیار جدی است و برای اینکه اثری دیده شود ضرورت تبلیغات حرف اول را می‌‌زند. بیننده از طریق تبلیغات می‌تواند اثر مورد نظرش را در بین سایر فیلم‌ها پیدا کند. اکران آنلاین واقعا امکان خوبی است و باید از آن استفاده کرد و با سیستم اکران با پخش کننده و سینمادارها کاملا فرق دارد و می‌تواند فیلمساز را حمایت کند پس فیلمسازها هم باید از این امکان بهترین استفاده را ببرد. هزینه ساخت فیلم کم نیست و باید شرایط را به صورتی ترتیب داد که سرمایه سازندگان فیلم برگردد.

فیلم‌های هنری و تجربی که موسسه هنر و تجربه آن ها را نمایش می‌دهد اگر قرار باشد پلتفرمی آنلاین داشته باشند می‌توانند علاوه بر اکران در سینما اینترنتی هم عرضه شوند

مهم‌ترین نیاز فیلم‌های هنری و‌تجربی را چه می‌دانید؟ از نظر شما چه تدابیر حمایتی برای ساخت فیلم مستقل ضروری است؟

فیلم‌های هنری و تجربی بیش از هرچیز نگران بازگشت سرمایه هستند که فیلمساز را نگران می‌کند. کارگردانان مستقل با هر سختی فیلم می‌سازند و دوستانی هستند که به هرحال به فیلمساز کمک می‌کنند تا اثرش تولید شود. این آثار با زحمت زیادی ساخته می‌شوند. واقعیت این است که اگر این فیلم‌ها ساخته شوند و سرمایه اولشان را برنگردانند فیلمساز نمی‌تواند سراغ کارهای بعدی برود و حتما در حیطه حرفه ای خودش متضرر می‌شود. در مورد تولید فیلم‌های هنری و تجربی بحث حمایت کردن و بازگشت سرمایه رکن اساسی است و جدا از بحث خلاقیت در این فیلم‌ها باید راهی اندیشید که سرمایه ساخت این فیلم‌ها برگردد و کارگردان بتواند کارهای دوم و سوم خودشان را بسازد.

یک پلتفرم نمایش فیلم مناسب باید دارای چه ویژگی‌هایی داشته باشد؟

فیلم‌های هنری‌و‌تجربی که موسسه هنر‌وتجربه آن‌ها را نمایش می‌دهد اگر قرار باشد پلتفرمی آنلاین داشته باشند می‌توانند علاوه بر اکران در سینما اینترنتی هم عرضه شوند. وقتی یکی از فیلم‌های من به اسم «ماندوو» در هنروتجربه اکران شد فکر می‌کردم خیلی بهتر دیده خواهد شد و نمی‌دانم چرا اینگونه نشد. چرا فیلمی که پشتوانه هنری دارد و در جشنواره‌های معتبر جهانی جوایز مهمی گرفته نتوانست مخاطب را جذب کند؟ شاید به این دلیل که این آثار در هنروتجربه غیرپیوسته اکران می شوند و تبلیغات یا کافی نیست یا اگر کافی باشد به خاطر پراکندگی اکران کلیت اثر دیده نمی‌شود. پس پلتفرمی که این ضعف‌ها را بپوشاند، سامانه نمایش آنلاین خوبی خواهد بودِ

باید فرهنگ اینترنتی فیلم دیدن جا بیفتد تا بحث مالی این ماجرا برای فیلمساز هم تضمین شود. این مسئله نیاز به زیرساخت فرهنگی دارد و می‌بایست خیلی زود دست به کار شویم

فکر می‌کنید سینما در دوران پساکرونا دچار‌ چه تغییراتی می‌شود؟

در دوران کرونا ما شاهد تغییرات گسترده ای بودیم و سلیقه‌ها به سمت خاصی سوق داده شد. مخاطبان مجبور بودند در خانه بمانند و طبیعتا نیاز به سرگرمی‌هایی داشتند که شاید جذاب‌ترین آنها تماشای آنلاین فیلم باشد. سینماها به نوعی بعد از تعطیلی به داخل‌ خانه‌ها آمدند. باتوجه به شرایط متفاوت ایران فکر نمی‌کنم سینمای کشور ما در دوران پساکرونا خیلی تغییر کند. شاید کشورهایی که خیلی پیشرفته هستند به این فکر کنند که به طور کلی سیستم را تغییر دهند تا با شکل جدید زندگی مطابق با کرونا همسو باشد. آنها حتما به این فکر می‌کنند که سینما و شرایط اکران را با وضعیتی که کرونا ایجاد کرده مطابقت دهند. احتمالا سینماها از شکل دسته جمعی خارج می‌شوند که جمعیت زیادی برای تماشای فیلم در یک سالن جمع می‌شدند و وارد خانه افراد و‌ جمع‌های کوچک می‌شوند و این اتفاق ممکن است باعث پرفروش شدن فیلم‌هایشان شود. در ایران مسائل به دلیل نبود زیرساخت‌ها کمی متفاوت است. نمی‌توان به این امید بست که مردم در خانه بنشینند و با خرید بلیت فیلم ببینند. مردم ما هم به تماشای فیلم درخانه علاقه دارند، اما مقوله پرداخت هزینه برای این امر هنوز جا نیفتاده است.

در این روزها مشغول چه پروژه های سینمایی تازه ای هستید؟

قبل از کرونا و در سال گذشته فیلم سینمایی را ساختم به اسم «ساکار» که به دلایل مالی وقفه ای در مراحل پست پروداکشن این فیلم ایجاد شد. من مجبور شدم در این مدت تدوین فیلم سایر دوستان را انجام دهم. در حال حاضر و با وجود وضعیت کرونا هنوز فیلم خودم را پیش نبرده‌ام، اما مراحل پس از فیلمبرداری آن به زودی طی می‌شود.