هنروتجربه-فاطمه رستمی: هادی کمالی مقدم و مینا بزرگمهر سال گذشته مستندی تجربی به نام «جنبل» را در گروه هنر و تجربه اکران کردند که با استقبال بسیار خوبی رو به رو شد و حتی در سطح بین الملل هم موفقت‌هایی به دست آورد. این مستند جذاب این روزها در سایت «هاشور» اینترنتی عرضه می‌شود و علاقه‌مندان می‌توانند به تماشای آن بنشینند. در گفت و گویی با این دو کارگردان پیرامون اکران آنلاین و حواشی آن نکاتی را بررسی کردیم که می‌خوانید.

هادی کمالی مقدم یکی از کارگردانان مستند «جنبل» درمورد ایده عرضه اینترنتی آن به سایت هنروتجربه توضیح داد: «مستند «جنبل» در جشنواره‌های خارجی مختلفی حضور داشت و از سوی دیگر در هنروتجربه هم چندماهی اکران شد. ما با توجه به اینکه هنوز عده‌ای از مخاطبان دوست داشتند امکان نمایش «جنبل» فراهم شود تا آن را تماشا کنند، فکر کردیم خیلی خوب است که آن را در «هاشور» که به نمایش فیلم‌های مستند اختصاص دارد، اکران کنیم و این کار را هم کردیم. برنامه‌های اکران در هنروتجربه پراکندگی دارد و همیشه برخی مخاطبان از تماشای بعضی از فیلم‌های در حال اکران در هنروتجربه باز می‌مانند و نمایش اینترنتی فیلم‌ها می‌تواند برای این دسته از مخاطبان جذاب باشد».

مینا بزرگمهر، یکی دیگر از کارگردان‌های مستند «جنبل» درمورد عرضه اینترنتی آن بیان کرد: «فکر می‌کنم بودن این شیوه اکران در شرایط فعلی سینما بهتر از نبودن آن است. مستند «جنبل» مسیر خودش را طی کرده و در خارج از کشور هم دیده شده است. فکر می‌کنم اکران آنلاین امکان تازه‌ای برای اثر ماست به این دلیل که عده بیشتری می‌توانند به تماشای «جنبل» بنشینند.گاهی تماشای فیلم‌های هنروتجربه برای برخی مخاطبان به خاطر جسته گریخته بودن برنامه‌های اکران دشوار است. درمورد فیلم ما زمانی که روی پرده بود، هم خیلی از افراد نمی‌توانستند خودشان را با سانس‌های هنروتجربه وفق بدهند. من قبلا پیشنهاد داده بودم که خیلی خوب می‌شود اگر هنروتجربه هر روزی را به فیلمی اختصاص بدهد. در این حالت برنامه اکران فیلم مشخص‌تر می‌شود و افراد بیشتری می‌توانند به تماشای آن بنشینند».

مینا بزرگمهر: هنروتجربه می‌تواند پلتفرم خاصی برای خودش طراحی کند یا با سایتی مثل «هاشور» تعامل داشته باشد و با طرح‌هایی مثل برگزاری جشنواره‌های کوچک، مخاطب جذب کند، منظورم جشنواره‌ای نیست که جایزه و… داشته باشد بلکه جشنواره‌هایی طراحی کنند که مخاطب با رای دادن خودش به فیلم‌ها به نوعی با اثر درگیر شود

بزرگمهر در ادامه درمورد تفاوت‌های دیده شدن «جنبل» روی پرده سینما و اکران آنلاین آن گفت: «فیلم‌هایی مثل «جنبل» بهتر است در سینما دیده شوند؛ اولا به خاطر جنس تصاویرش و این‌که اصل فیلم برپایه تصویر و صدا است. در مستند «جنبل» یک سری صداسازی‌ها و آهنگسازی‌هایی وجود دارد که باید با سیستم سینمایی مشاهده و شنیده شود تا مخاطب آن را درک کند. ما در فیلم «جنبل» درمورد جهانی غیرارگانیک حرف می‌زنیم که ارتعاش خاصی دارد و مهم است که مخاطب هم فیلم را همان‌گونه که هست درک کند. در اکران آنلاین مخاطب از برخی ویژگی‌های فیلم محروم می‌شود و نمی‌تواند آن را ببیند و بشوند. شاید این اتفاق شبیه به تفاوت اجرای زنده و غیر زنده باشد؛ در اجرای زنده افراد درکنار هم هستند و با هم تجربه مشترکی کسب می‌کنند که در اجرای غیر زنده یا تجربه‌های فردی امکانش نیست. اکران آنلاین هرروز جدی‌تر می‌شود و باید بیشتر بر آن متمرکز شد. هرچند این اتفاق جایگزین اکران در سینما نیست، اما می‌توان به عنوان یک مکمل از آن به خوبی بهره برد و قطعا باید امتیازهایی به مخاطب داد تا از آن استقبال کند و برایش کشش ایجاد شود».

این کارگردان در ادامه پیرامون ایده‌های حمایتی هنروتجربه از آثار مستند و تجربی بیان کرد: «هنروتجربه راه درستی را در پیش گرفته و پتانسیل کافی دارد، اما در شیوه برنامه‌ریزی و تبلیغاتش نیاز به کمی اصلاحات دارد. اگر تبلیغات هنروتجربه متمرکز شود، مخاطب گیج نمی‌شود و می‌داند چه فیلمی، چه زمانی و کجا روی پرده است. این گروه سینمایی حقیقتا پای ما را بعد از مدت‌ها به سینما باز کرد به این دلیل که فیلم‌هایی در هنروتجربه اکران می‌شود که بیشتر باب میل ماست. تعدادی از مخاطبان دغدغه دیدن فیلم‌های خاصی را دارند و با فیلم‌های سینمای بدنه ارتباط چندانی برقرار نمی‌کنند. اگر پراکندگی اکران فیلم‌ها از هنروتجربه برداشته شود واقعا بسیاری از مشکلاتش حل خواهد شد».

او افزود: «اصولا در هر اتفاقی برای جذب مخاطب و نگه داشتن او نیاز به ایجاد عادت است یعنی نوعی پاتوق ایجاد شود حتی در ذهن مخاطب که بداند فلان روز اتفاق خاصی در سینمای هنروتجربه رخ می‌دهد و چند فیلم خاص را اکران می‌کنند یا فیلم‌ها حداقل یک روز و ساعت ثابت برای فیلم‌شان داشته باشند و باقی سانس‌ها می‌تواند گردشی باشد و این سانس ثابت دقیقا همان کار پاتوق ذهنی را برای فیلم‌ها می‌کند و باعث عادت مخاطبان به برنامه‌های هنروتجربه می‌شود. از طرف دیگر هنروتجربه می‌تواند پلتفرم خاصی برای خودش طراحی کند یا با سایتی مثل «هاشور» تعامل داشته باشد و با طرح‌هایی مثل جشنواره‌های کوچک، مخاطب جذب کند، منظورم جشنواره‌ای نیست که جایزه و… داشته باشد بلکه جشنواره‌هایی طراحی کنند که مخاطب با رای دادن خودش به فیلم‌ها به نوعی با اثر درگیر شود. این کار باعث دیده شدن بیشتر هنروتجربه و ایجاد پاتوق‌هایی برای این گروه سینمایی می‌شود و کلیت ماجرا رشد خواهد کرد».

هادی کمالی مقدم:مخاطبان سینما در سال‌های اخیر رشد زیادی کرده‌اند و نسبت به گونه‌های سینمایی مختلف آگاه‌تر شده‌اند. هنروتجربه اگر قرار باشد نقش حمایت‌گری را جدی‌تر بازی کند، باید از بالا بیشتر حمایت شود تا به هدف برسد و این به مدیران و نگاه آن‌ها به سینمای مستقل و اندیشه پرور برمی‌گردد

هادی کمالی مقدم در ادامه گفت‌و‌گو درمورد تفاوت‌های بازخوردها در اکران سینمایی «جنبل» و اکران اینترنتی آن گفت: «طبیعتا تماشای فیلم روی پرده سینما با اکران اینترنتی و دیدن همان اثر در خانه و در تلویزیون واقعا تفاوت دارد. فیلم دیدن در سینما جمعی است و فیلمی که برای پرده سینما ساخته شده به لحاظ نور، رنگ، صدا، تصاویر و قاب بندی‌ها ویژگی‌های خاصی خودش را دارد. به خصوص فیلم ما «جنبل» که به طور کلی برپایه عناصر صوتی، تصویری و رنگ و… است. معمولا این جزئیات در سیستم‌های نمایش خانگی کمتر درک و دیده می‌شود و شاید انرژی و حرف اساسی فیلم در نمایش خانگی گم شود. فیلمی مثل «جنبل» نوعی درمان‌گرایی دارد و هم در دوران ساخت و تولید آن و چه حالا که اکران را تجربه کرده، محوریت درمانی و جمعی بودنش را حفظ کرده است. ما فکر می‌کنیم همین جمع شدن مردم برای تماشای اثر هنری، نوعی آیین و حرکت فرهنگی است که باید درست انجام شود تا ارتباط درست شکل بگیرد، اما دیدن فیلم در خانه این فرصت را از مخاطب می‌گیرد. مثل مراسم زار یا سایر آیین‌های کهن که جمعی انجام می‌شوند، «جنبل» به جمع اهمیت می‌دهد و ترجیح ما همیشه اکران سینمایی است و حتی حالا که اینترنتی فیلم را عرضه کرده‌ایم، همچنان به این مقوله قائل هستیم».

این کارگردان درمورد راه‌های حمایت از فیلم‌های هنری و تجربی و راه اندازی پلتفرمی اختصاصی برای اکران آنلاین هنروتجربه گفت: «هنروتجربه همان‌طور که از اسمش پیداست قرار است از فیلم‌های هنری و تجربی حمایت کند.فکر می‌کنم راه‌های زیادی برای حمایت از آثار تجربی از جانب هنروتجربه وجود دارد و قبلا در صحبت‌هایم با جعفر صانعی مقدم و امیرحسین علم الهدی درموردش صحبت کرده‌ام. حس می‌کنم این گروه باید فعالیت‌هایش را پررنگ‌تر کند. البته که هنروتجربه هنوز هم نوپا است، اما لازم است با توجه به شکل‌گیری شیوه‌های نوین اکران فیلم، هنروتجربه هم دست به کار شود و پوست اندازی کند. مخاطبان سینما در سال‌های اخیر رشد زیادی کرده‌اند و نسبت به گونه‌های سینمایی مختلف آگاه‌تر شده‌اند. هنروتجربه اگر قرار باشد نقش حمایت‌گری را جدی‌تر بازی کند، باید از بالا بیشتر حمایت شود تا به هدف برسد و این به مدیران و نگاه آن به سینمای مستقل و اندیشه پرور برمی‌گردد».

کمالی مقدم در ادامه در مورد تازه‌ترین فعالیت‌های سینمایی خودش و مینا بزرگمهر گفت: «ما ساختن مستندی تجربی را در صومعه‌ای در شمال فرانسه از دوسال پیش شروع کرده‌ایم. کلیت قصه در آن کار پیرامون حافظه مکان و خاطره است. بخش فیلم‌برداری‌های آن فیلم انجام شده و اثر در مرحله تدوین قرار دارد و باید باقی کار را در همانجا تمام کنیم. یک فعالیت دیگر هم با مرکز گسترس سینمای مستند و تجربی سال گذشته انجام دادیم که بخش پژوهشی آن را انجام دادیم و به مسئله آبادگری و کسانی که مهاجرت معکوس به روستاها کرده‌اند و مکان‌های از یاد رفته را احیا کرده‌اند و کاربری بومی به آن داده‌اند پرداخته‌ایم. این مستند هم به نوعی همان موضوع حافظه مکان را مورد بررسی قرار داده است و در حال حاضر در مرحله پیش تولید هستیم. البته قرار بود عیدنوروز کارمان را شروع کنیم که شیوع کرونا آن را متوقف کرد و اگر اوضاع بهتر شود از پاییز، تولید را آغاز می‌کنیم».

عکس:یاسمن ظهورطلب