هنروتجربه_فاطمه رستمی: مستند «جایی برای فرشته ها نیست» با عنوان پرجایزه‌ترین مستند در سال ۹۸، این روزها بر پرده سینماهای هنروتجربه است؛ مستندی که از مشکلات زنان ورزش هاکی در ایران می‌گوید و همه راه‌هایی که طی می‌کنند تا به قهرمانی برسند. با محمد شکیبانیا که تهیه کنندگی این اثر را برعهده داشته در مورد اکران این مستند و فعالیت‌های جدیدش گفت‌و‌گویی داشتیم.

بعد از گذشت بیش از دو هفته از آغاز اکران مستند «جایی برای فرشته‌ها نیست» از شرایط راضی هستید؟
درحال حاضر همه می‌دانیم که شرایط سینماها خیلی شرایط رو به راهی نیست به این خاطر که هم با ظرفیت پایین سالن‌ها فیلم اکران می‌کنند و حتی فیلم‌های پرفروش هم برهمین اساس عمل می‌کنند، هم از سوی دیگر در این وضعیت حقیقتا اولویت مردم انتخاب سینما و فیلم دیدن نیست! شرایط اقتصادی و اجتماعی به صورتی است که سینما را از اولویت زندگی مردم خارج کرده هرچند سینما می‌تواند در این روزها کمی به بهبود شرایط روحی مردم کمک کند. مستند «جایی برای فرشته‌ها نیست» هم به هرحال اکران خیلی خوبی ندارد. این فیلم که در گروه هنروتجربه در حال اکران است که به هرحال مخاطب خاص خودش را دارد و در واقع معادل یک سینما در روز اکران داریم و در مجموع چهار یا پنج سانس در تهران و شهرهای مختلف مستند ما را نمایش می‌دهند. در این بین به نظرم گروهی از مردم که تصمیم می‌گیرند سینما بروند، گروهی نیستند که هنروتجربه را انتخاب کنند یا اصلا برای تماشای مستند به سینما بروند. آن‌ها ترجیح می‌دهند حالا که قرار است به سینما بروند، لااقل فیلمی داستانی و اسم و رسم‌دار تماشا کنند. پس شرایط اکران ما هم مثل دیگران خوب نیست اگرچه در نسبت اکران‌های هنروتجربه شرایط بدی نداریم. خاطرم هست فیلم‌های قبلی من که در هنروتجربه اکران شده بود در شرایط عادی کمتر از این فیلم می‌فروخت پس در مقایسه با کلیت، شاید روند خیلی هم بد نباشد. ما انتظار چندانی از مخاطب نداریم حتی آدم‌هایی که قشر فرهیخته جامعه محسوب می‌شوند و شاید وضع مالی‌شان خوب است، هم ممکن است فعلا سینما رفتن را انتخاب نکنند. خیلی از پیام‌هایی که پیرامون مستند «جایی برای فرشته‌ها نیست» برای من ارسال شده است مبنی براین است که همه منتظر اکران آنلاین هستند.

به هرحال مستند «جایی برای فرشته‌ها نیست» ثمره زحمایت شما و گروهتان است. برای دیده شدن هرچه بهتر فیلم در این شرایط چه تمهیداتی اندیشیده‌اید؟
در واقع ما کارهایی که از دست‌مان برمی آید را انجام می‎دهیم. تبلیغات یک فعالیت تخصصی است و ما فعلا تلاش می‌کنیم مستندهایمان را بسازیم. تا جایی که امکان بود در این مدت سعی کردیم بیلبوردهایی در سطح شهر بگیریم، حدود پانزده تا استرابورد تبلیغاتی برای فیلم در سطح شهر داریم و سعی کردیم در فضای مجازی هم اقداماتی داشته باشیم و خیلی از دوستان هم نظرات خوبی در این فضا نسبت به کار ارائه دادند و به نوعی از فیلم حمایت می‌کنند.

 شرایط اکران ما هم مثل دیگران خوب نیست اگرچه در نسبت اکران‌های هنروتجربه شرایط بدی نداریم. خاطرم هست فیلم‌های قبلی من که در هنروتجربه اکران شده بود در شرایط عادی کمتر از این فیلم می‌فروخت پس در مقایسه با کلیت، شاید روند خیلی هم بد نباشد

می‌توانستید همزمان با اکران در گروه سینمایی هنروتجربه در پلتفرم‌های نمایش آنلاین فیلم هم مستندتان را اکران کنید؟
بله این امکان وجود داشت و ما هم همین پیشنهاد را دادیم. مدیران موسسه هنروتجربه از ما خواستند که مدتی اکران هنروتجربه را پیش ببریم بعد وارد پلتفرم نمایش آنلاین شویم و ما هم پذیرفتیم. فکر می‌کنم از حدود اوایل مرداد وارد فضای اینترنتی اکران می‌شویم. و برنامه‌های تبلیغاتی هم برای آن دوران در نظر گرفته‌ایم که متناسب با شرایط آن‌ها را عملی می‌کنیم.

فکر می‌کنید کدام اکران برای مستند «جایی برای فرشته‌ها نیست» موفق‌تر خواهد بود؟ اکران در هنروتجربه یا پلتفرم‌های نمایش آنلاین؟
تجربه تماشای فیلم در سالن حتما تماشای موفق‌تر و بهتری است، اما از نظر تعداد مخاطبی که می‌توانند به فیلم دست پیدا کنند، به خصوص در شهرهایی که یا به طور کل سالن سینما نیست یا سینمای هنروتجربه وجود ندارد. پس اکران آنلاین از نظر تعداد  تماشاچی وضعیت بهتری خواهد داشت، اما کیفیت دیدن فیلم در سینما طبیعتا یک چیز دیگر است.

از زمان نمایش مستند «جایی برای فرشته‌ها نیست» تا امروز که اثر اکران عمومی شده است، چه بازخوردهایی دریافت کردید؟ آیا نظرات متفاوت بوده است؟
تقریبا بازخوردها از جشنواره تا امروز بیشتر مثبت بوده است. مخاطبان واکنش‌های خوبی داشته‌اند و نسبت نظرات منفی به مثبت شاید یک به پنجاه داشته باشد. خیلی کم انتقاد شنیدیم و ظاهرا کسانی که فیلم را می‌بینند تماشای آن را به دیگران توصیه می‌کنند و این اتفاق خیلی خوبی است. در جشنواره فیلم فجر هم «جایی برای فرشته‌ها نیست» آرای تماشاچیان را به دست آورده بود.

فکر می‌کنید جوایز سینمایی مختلفی که مستند «جایی برای فرشته ها نیست» تا امروز به دست آورده، چقدر در جذب مخاطب اثر گذاشته است؟
حتما این جوایز اثرات مثبتی در نگاه مخاطب دارد. ما برای این‌که به جوایز فیلم تاکید کنیم و برای مخاطب یادآوری شود، آنونسی براساس آن ساختیم که به تبلیغ موفقیت‌های کسب شده این مستند کمک کند. فکر می‌کنم اگر شرایط سینماها امروز این‌گونه نبود «جایی برای فرشته‌ها نیست» می‌توانست موفق‌تر در اکران ظاهر شود و قطعا بیشتر مورد استقبال قرار می‌گرفت.

تقریبا بازخوردها از جشنواره تا امروز بیشتر مثبت بوده است. مخاطبان واکنش‌های خوبی داشته‌اند و نسبت نظرات منفی به مثبت شاید یک به پنجاه داشته باشد. خیلی کم انتقاد شنیدیم و ظاهرا کسانی که فیلم را می‌بینند تماشای آن را به دیگران توصیه می‌کنند و این اتفاق خیلی خوبی است. در جشنواره فیلم فجر هم «جایی برای فرشته‌ها نیست» آرای تماشاچیان را به دست آورده بود

در این روزها که برخی فعالیت‌های سینمایی بعد از چندماه تعطیلی مجدد راه افتاده است، آیا شما هم پروژه تازه‌ای در دست دارید؟
بله. ما این روزها دو مستند برای مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی می‌سازیم. یکی از این فیلم‌های مستند، پیرامون موضوع وضعیت ورزش قهرمانی در دوران کروناست به خصوص رشته وزنه‌برداری بانوان و مشکلاتی که با آن برخورد کرده اند. این فیلم مستند به نام «لیفت آپ» که اصطلاحی در وزنه‌برداری به معنای بالابردن وزنه است را رضا سورانی کارگردانی می‌کند. یک مستند دیگر به نام «با من» هم درمورد شرایط پرستاری در روزهای کرونایی است که آن هم نگاه متفاوتی به مسئله دارد و حسین جمشیدی گوهری کارگردانی آن را برعهده دارد.

به عنوان تهیه کننده مستندهایی پیرامون ورزش زنان، فکر می‌کنید چقدر فعالیت‌های شما به عنوان سینماگر که ابزار فرهنگی در دست دارید، در رفع مشکلات زنان ورزشکار موثر است؟
فکر می‌کنم این اقدامات حرکاتی رو به جلو است. همین حالا با اکران «جایی برای فرشته‌ها نیست» بازخوردهای خوبی در همین زمینه می‌گیریم. ما این مستند را در فضاهای ورزشی زیاد اکران کرده‌ایم و خیلی خوب دیده شده است و از سایر ورزشکاران در رشته‌های ورزشی دیگر درخواست داشته‌ایم که برای رشته ورزشی آن‌ها و مشکلات‌شان فیلم مستند بسازیم، اما فعلا امکانش فراهم نبوده است، اما در تاثیرگذار بودن این مستندها شکی نیست.