هنروتجربه:مسعود بخشی نویسنده و کارگردان فیلم سینمایی «یلدا» که در برنامه کافه آپارات مهمان فریدون جیرانی بود و از نگرانی‌هایش برای گروه «هنروتجربه» گفت.

بخشی درباره اکران «یلدا» در گروه هنروتجربه گفت: «با احترام به همه مخاطبان کلی سینمای ایران، معمولا کسانی که برای دیدن فیلم‌های هنروتجربه به سینما می‌آیند هم میانگین سنی‌شان بسیار جوان‌تر است و هم فیلم‌ها را آگاهانه‌تر انتخاب می‌کنند. در واقع به تماشای فیلم‌هایی که اصطلاحا به آن‌ها فیلم خاص گفته می‌شود، می‌آیند. به همین دلیل من و علی مصفا تصمیم گرفتیم فیلم را به هنروتجربه بیاوریم برای آنکه فکر می‌کردیم از جهاتی خاص است. هم‌چنین در این گروه سینمایی فیلم‌ها اگرچه سانس‌ها و تبلیغات بسیار کمتری نسبت به دیگر فیلم‌ها در اختیار دارند اما مدت زمان بیشتری روی پرده باقی می‌مانند. همچنین دلیل دیگری که هنروتجربه انتخاب کردیم این بود که می‌خواستیم فیلم زمانی که در اروپا و آمریکا اکران می‌شود همزمان در ایران نیز روی پرده باشد».

بخشی درباره گروه هنروتجربه نیز تصریح کرد: «هنروتجربه مانند یک فردی است که مظلوم واقع شده است و حقی را که باید داشته باشد نمی‌تواند بگیرد. من می‌ترسم نابود شود. ۴۰ سال روی سینمای جدید و نوین ایران سرمایه گذاری شده است. فرانسه از گروه هنروتجربه خود حمایت می‌کند و از ۶۵۰۰ سالن ۲۷۰۰ سالن در اختیار دارد اما در ایران اینگونه نیست».

او درباره تهیه‌کنندگان این فیلم نیز توضیح داد: «به دلیل پروانه ساخت و نمایش نمی‌توانستم با تهیه‌کنندگان خارجی فیلم را بسازم. ایرج تقی پور یکبار پروانه ساخت را گرفته بودند اما سرمایه فیلم کامل نشده بود. بعد از آن من به علی مصفا که او را از قبل می‌شناختم، پیشنهاد دادم که ایشان لطف و قبول کردند. «یلدا» به غیر از علی مصفا دو تهیه‌کننده اصلی دارد که فرانسوی هستند اما فیلم در کل تولید مشترک ایران، فرانسه، آلمان، سوییس، لوکزامبورگ و لبنان است».

دو یا سه نسخه از «یلدا» نوشتم
بخشی در پاسخ به این پرسش که آیا فیلمنامه را به صورت کامل به تهیه‌کنندگانی که مدنظر داشت می‌داد یا نه، عنوان کرد: فیلمنامه را به صورت کامل به آن‌ها تحویل می‌دادم البته نسخه‌ها دائما در حال تکمیل شدن بود. من ۲  یا سه نسخه نوشته بودم که اصلا برنامه تلویزیونی در آن نبود. نسخه سوم یک سکانس از برنامه تلویزیونی داشت. به یاد دارم که علیرضا داودنژاد به من گفت که تمام جذابیت این فیلمنامه به سکانس پایانی آن است چرا این سکانس را ناتمام گذاشته‌ای؟ از آن زمان من شروع کردم به تلویزیون نگاه کردن چراکه پیش از آن کمتر تلویزیون می‌دیدم. احساس کردم برنامه‌هایی که مشابه این برنامه‌ای که در فیلم است، ساخته می‌شود در تلویزیون بسیار بیننده دارد اگرچه بسیاری از افراد به من می‌گفتند کسی تلویزیون نگاه نمی‌کند اما آمارها خبر از مخاطب میلیونی می‌داد».

هوش و انرژی صدف عسگری باعث انتخابش شد
بخشی در جواب به این سوال که آیا صدف عسگری اول انتخابش بوده است یا نه، گفت:« نه. ما از بسیاری بازیگر تست گرفتیم. این موضوع را تا به حال نگفته‌ام. من برای انتخاب بازیگر این نقش به دلیل آنکه می‌گفتند رسول صدرعاملی به همراه دستیارانش از افراد زیادی تست بازیگری گرفته‌اند به دفتر ایشان مراجعه و رزومه ها را بررسی کردم. همچنین خود ما نیز از ۴۰ تا ۵۰ نفر برای ایفای نقش مریم کمیجانی تست گرفتیم و من فیلم‌هایشان را می‌دیدم اما صدف عسگری که من تنها یکی از کارهای ایشان را دیده بودم، روز اولی که به دفتر آمد چنان هوش و انرژی از خود نشان داد که دیدم از همه تست‌هایی که تا آن زمان برای این نقش گرفته بود، به شخصیت مریم کمیجانی نزدیک‌تر است».

لیلا حاتمی قرار بود نقش بهناز جعفری را ایفا کند
نویسنده «یلدا» درباره انتخاب دیگر بازیگران این فیلم نیز عنوان کرد:« تقریبا از نسخه اولیه سناریوفرشته صدرعرفایی را برای نقش مادر مریم کمیجانی در نظر داشتم. بابک کریمی نیز همین طور. من و بابک یک دوستی قدیمی قبل از زمان همکاری در این فیلم با هم داشتیم. من بسیار برای ایشان احترام قایل هستم و دوستشان دارم. ایشان واقعا انرژی گذاشت و با عشق و علاقه مثل همه بازیگران کار کرد».

بخشی ادامه داد: «برای انتخاب نقش‌های کوچک مانند نقشی که فرشته حسینی آن را ایفا کرد، وسواس به خرج داده شد. البته خود ایشان برای ایفای این نقش انرژی گذاشت. فروغ قجابگلو را نیز فکر می‌کنم حدود ۵ سال پیش در یک کار تئاتر دیدم. آن زمان اصلا نمی‌خواستم فیلم داستانی بسازم اما گفتم اگر روزی بخواهم کار کنم با این بازیگر کار خواهم کرد. برای همه نقش‌ها وسواس به خرج دادیم چراکه معتقد بودیم شخصیت اصلی و فرعی نداریم و همه شخصیت‌ها مابه ازای واقعی دارند.لیلا شفاعی مهر که نقش سوئیچر را در «یلدا» بازی می‌کند فوق لیسانس و خود کارگردان و تهیه‌کننده تلویزیون است و بسیار برای واقعی نشان دادن آن بخش از فیلم که به کار ایشان مربوط می‌شود به ما کمک کرد».

به گفته او ،لیلا حاتمی قرار بود در این فیلم سینمایی به جای بهناز جعفری نقش آفرینی کند.

مساله اصلی «یلدا» خشونتی است که منجر به قتل می‌شود
کارگردان «یلدا» در پاسخ به این پرسش که آیا ماجرای این فیلم واقعی است یا نه، بیان کرد: «یک مدت طولانی من صفحه حوادث روزنامه‌ها و پرونده‌های مختلف را از طریق دوستان وکیلم می‌خواندم. فکر می‌کنم آن قدر جزییات مطالبی را که خوانده بودم در من رسوخ کرده بود که تمام این جزییات شاید مربوط به چند پرونده خاص باشد اما همه با هم ترکیب شده است و در هر حال من بعد از این قصه را انتخاب کرده بودم. اصل ماجرا که قتل و درگیری است همه در پیش قصه بود و سختی کار در این بود که ما نمی‌خواستیم هیچ برگشتی داشته باشیم. سعی کردیم تمام عوامل را از مستندات و اتفاقاتی که افتاده است، وام بگیریم».

بخشی ادامه داد: «از ابتدا می‌دانستم که آوردن قصه به یک فضای بسته ریسک بزرگی است. همچنین متوجه بودم به دلیل آنکه لایه ظاهری فیلم یا بیرونی آن قصه و درامی درباره قصاص و بخشش است، برخی بگویند که این موضوع دوباره تکرار شده است اما آن هسته درونی است که مفهوم فیلم را دربر می‌گیرد و حرف اصلی فیلم است. من آرزویم این است که تماشاگر آن را درک کند و شاید یکی از دلایلی که فیلم را به هنرو تجربه آوریم این بود که تماشاگر یک مقدار با دقت‌تر ببیند و فیلم برایش با پایان زمان در سالن سینما تمام نشود بلکه به هسته فیلم فکر کند. قتل از لحاظ قانون نهایت خشونت است اما موضوع اصلی و مساله فیلم نیست به همین دلیل ما از روی آن رد می‌شویم. مساله اصلی «یلدا» آن خشونتی است که منجر به قتل می‌شود و زمینه‌ها و ریشه‌های آن را می‌سازد».

منبع:خبرگزاری صبا