هنروتجربه: مستند «دیافراگم» به کارگردانی جواد وطنی که فیلم‌برداری آن به تازگی پایان یافته، به تاریخچه‌ ضبط موسیقی در ایران در دوره‌ قاجاریه تا پهلوی می‌پردازد.

به گزارش روابط عمومی مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی، فیلم‌برداری مستند «دیافراگم» پس از دو سال به تازگی پایان یافته و این فیلم که به مستندنگاری ورود و تحول صنعت ضبط موسیقی روی صفحه گرامافون و تاثیرات فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی آن در ایران می‌پردازد، وارد مرحله تدوین و صداگذاری شده است.

جواد وطنی درباره‌ی شکل‌گیری این مستند توضیح داد: «در ابتدا قرار بود مستند- پرتره‌ای با حضور یکی از دوستانم بنام علی ابوالخیریان که مجموعه‌دار گرامافون و صفحه‌های ایرانی‌ست، تولید کنم، اما به دلیل گستردگی و اهمیت ضبط موسیقی و صفحه، با حضور چند کاراکتر اصلی مانند علیرضا میرعلی‌نقی، علی ابوالخیریان، محمدرضا شرایلی و… تاریخچه‌ ضبط موسیقی در ایران را بررسی و ثبت کردم.»

وی افزود: «ورود دستگاه‌های فنوگراف و گرامافون، سرآغاز ضبط صدا، موسیقی اصیل ایرانی و اجرای بسیاری از هنرمندان بر روی صفحه‌های گرامافون شد که بازگوکننده‌ شیوه آوازی، ردیف و دستگاه‌های موسیقی ایرانی در بیش از یکصد سال گذشته است.»

این مستندساز با اشاره به دشواری‌های پیش‌روی فیلم‌سازان برای ساخت مستندهای آرشیوی خاطرنشان کرد: «تولید و ساخت فیلم‌های آرشیوی، پژوهش‌محور و تاریخی همواره به دلیل نبود و یا دسترسی محدود به منابع پژوهشی و هزینه بالای تهیه مواد و متریال آرشیوی دشوار است؛ اما نمی‌توان از جذابیت و لذت دست یافتن به این منابع و اسناد تاریخی چشم‌پوشی کرد. همین لذت کشف و جستجو در تاریخ ضبط موسیقی ایران، انگیزه اصلی من برای ساخت «دیافراگم» بعد از مستند «وَرس» شد.»