هنر و تجربه: دومین نشست خبری  حسین انتظامی  رییس سازمان سینمایی ظهر امروز ۱۹ مردادماه،  با حضور مسعود نجفی، مدیر روابط عمومی سازمان سینمایی به صورت مجازی برگزار شد.

رییس سازمان سینمایی ضمن تبریک عید سعید غدیر خم و روز خبرنگار گفت: «از همه خبرنگارانی که در رسانه‌ها در جهت روشنگری تلاش می‌کنند، تشکر می‌کنم. معمول این جلسات این است که با صحبت‌هایی شروع شود، ولی من ترجیح می‌دهم از همین ابتدا با پرسش و پاسخ شروع شود».

رییس سازمان سینمایی در پاسخ به سوال خبرنگار سایت هنروتجربه درمورد برنامه سازمان سینمایی برای حمایت از آثار هنری و تجربی در شرایط فعلی توضیح داد: «موسسه هنروتجربه از چند سال قبل تاسیس شده و مورد توجه سینماگران قرار گرفته‌است. فیلم‌هایی که امکان اکران گسترده برای آنها مهیا نیست اما دارای جنبه‌های هنری و تجربی هستند، می‌توانند از این امکان استفاده کنند و از درآمدهای حاصل از آن بهره‌مند شوند».

او بیان کرد: «با توجه به این‌که سالن‌های موسسه هنروتجربه با اعتباراتی که سازمان سینمایی در اختیارشان می‌گذارد، تامین می‌شود و درآمد حاصل از فروش در اختیار فیلم‌ساز قرار می‌گیرد . این سیاست تا حدی به فیلم‌سازان  کمک کرده است. مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی هم هفته قبل بسته حمایتی خودش را برای اکران آنلاین فیلم‌های هنری و تجربی اعلام کرد که مطابق با آن در هرماه از دو فیلم داستانی و مستند حمایت‌هایی می‌کند که مبالغی را اعلام کرده و حدود ۶۰ میلیون تومان به ازای هر فیلم است و در اختیار صاحبان اثر می‌گذارد تا در اکران آنلاین حضور داشته باشند و از ظرفیت‌های نمایشی استفاده کنند».

در ادامه انتظامی در پاسخ به این سوال که بهتر نیست با توجه به شرایط فعلی ناشی از کرونا جشنواره فیلم کوتاه و مستند که مخاطب تخصصی دارند به شکل آنلاین برگزار شوند گفت: «ما با دبیران ۵ جشنواره جلسه‌ای برگزار کردیم وقتی از جشنواره صحبت می‌کنیم، یک بخش اصلی آن نمایش فیلم‌ها، آموزش و برگزاری بازار است. بنابراین دوستان ما در دبیرخانه‌های پنج‌گانه مدل‌های مختلف برگزاری جشنواره آنلاین را بررسی می‌کنند تا متوجه بشویم چقدر از این جشنواره‌ها را می‌توانیم به شکل سنتی و معمول برگزار کنیم و چقدر از این جشنواره‌ها را می‌توانیم به شکل آنلاین برگزار کنیم. امیدوار هستیم به زودی به یک جمع‌بندی برسیم. شاید بشود ظرفیت‌هایی هم برای برگزاری جشنواره فیلم کوتاه و مستند به شکل آنلاین ایجاد کرد».

انتظامی در پاسخ به سوال که چرا سازمان سینمایی بخش صدور مجوز برای شبکه‌ نمایش خانگی را راحت در اختیار صداوسیما گذاشت گفت: «منتظر شورای عالی فضای مجازی هستیم تا تکلیف دستگاه‌ها وزارت فرهنگ اسلامی را روشن کنند».

رئیس سازمان سینمایی در پاسخ به پرسشی درباره شورای صنفی نمایش گفت: «شورای صنفی نمایش مطابق نظامنامه نمایش ایران تشکیل شده است. مسیری که همکاران ما در شورای نظارت و ارزشیابی رفتند، درست است. اتفاقا این شورا متشکل از کسانی است که همه در اکران ذی نفع هستند. یعنی از صنف سینماداران، تهیه‌کنندگان و… در این شورا حضور دارند. یکی از وجوه اصلی شفافیت، انتشار ضوابط است. من بر شفافیت تاکید دارم. اگر یکی از صنوف جامعیت نداشته باشند یا نخواهند نماینده‌ای معرفی کردند، معاونت سازمان کسی را از آن صنف انتخاب می‌کند تا شرایط فراهم شود. یکی از پیشنهادهایی که به ما شد، این است که تا زمان رفع شرایط فوق العاده کورنا، ستاد کرونا که از اسفندماه تشکیل شد ضمنا در زمینه اکران هم تصمیم گیری کند. همین الان موارد مهم را در ستاد کرونا مطرح می‌شود».

رییس سازمان سینمایی درمورد پررنگ شدن فیلم‌های غیراجتماعی و غیرفرهنگی در سینما و انتقاد از عملکرد سازمان سینمایی توضیح داد: «اگر سازمان سینمایی ادعا می‌کند توجه من به فیلم‌های فرهنگی و اجتماعی هست این اثر خودش را در سیاست‌ها و بودجه‌های حمایتی و سیاست پروانه ساخت و اکران نشان می‌دهد. به عنوان مثال از سال گذشته در مرکز سینمای مستند و تجربی بحث فیلم‌های کم بودجه مطرح شد. امسال هم این موضوع خیلی جدی مطرح شد. مطابق این سیاست ۳۰۰ میلیون بلاعوض به ۱۰ فیلمساز داده می‌شود که الان با توجه به گزارشی که هفته پیش به من دادند، مراحل آن در حال جلو رفتن هست که به تدریج اطلاع رسانی می‌شود. مرکز گسترش دارد در حمایت از اکران فیلم‌های هنری و تجربی کمک می‌کند تا این فیلم‌ها دیده شوند».

او ادامه داد: «بنیاد سینمایی فارابی تا اواخر خرداد ماه ۳۰ فیلمنامه را انتخاب کردند و تاکید کردند که تهیه‌کننده‌ای باید متقاضی ساخت آن باشد تا از طرف فارابی مورد حمایت قرار بگیرد و حتی رایت آن خریده شود. در سال گذشته در این دوره زمانی که ما ۱۰ جلسه داشتیم، جمعا ۶۶ پروانه ساخت صادر شده است که حدود ۲۶ مجوز برای فیلم‌های کارگردانان اول بوده است. این نشان می‌دهد که حضور کارگردانان جوان و فیلم اولی پررنگ‌تر شده است».

رئیس سازمان سینمایی همچنین گفت: «نظام‌نامه تهیه‌کننده‌های اول که عمدتا جوانان هستند را فراهم کردیم. مثلا در انجمن سینمای جوان در سال ۹۸ نسبت به ۹۷ یک رشد ۷ برابری داشتیم. اینکه به فیلمسازان جوان توجه شود. همراه با این سیاست دیگری اجرا شد که ایران، تهران نیست. سال گذشته از این بودجه  ۵ هفتم و امسال ۶ هفتم برای فیلمسازان جوان غیرتهرانی صرف می‌شود. البته نظامات اکران را صرفا این سیاست‌ها تعیین نمی‌کند، طبیعتا می‌شود سیاست‌های محدودکننده برای فیلم‌هایی که جنبه فرهنگی آن کمتر است، اجرا کرد».

رئیس سازمان سینمایی در پاسخ به سوالی درباره پروانه های ساخت با اشاره به اینکه بخشی از این پرسش را قبلا جواب داده است، گفت: «اصرار داریم نوبت‌ها هم به شکل شفاف منتشر شود. همه بدانند چه کسانی تهیه‌کنندگی، کارگردانی می‌کنند و چه پروانه‌هایی بررسی می‌شود . این به ما کمک می‌کند که شفاف‌تر باشیم. کمک می‌کند در شرایط مساوی اگر حق کسی به آن بی‌توجهی شده، به آن دوباره توجه شود. چون من دیدم که برخی از درخواست‌کنندگان با کارنامه پرباری در دوره‌های گذشته مورد غفلت قرار گرفته‌اند. شما در دوره‌های قبلی جشنواره هم دیدید که جوانان بیشتر مورد توجه مردم و داوران بودند. جوانان خودشان را نشان دادند بنابراین ما باید سیاست‌هایمان را براساس حمایت از آن ها داشته باشیم».

او درپاسخ به این مورد که آیا امکان برگزاری آنلاین جشنواره فیلم فجر با توجه به حجم زیاد مخاطب وجود دارد گفت: «بخشی از این موضوع به تعداد تولیدات برمی‌گردد. دسترسی به فناوری برای جلوگیری از سرقت فیلم ها دشوار است. طبیعتا برای آن‌ها امکان حضور نیست. تا این لحظه در هیچ‌جای دنیا تضمینی برای عدم سرقت وجود ندارد. ما در حال بررسی راه‌کارهای احتمالی هستیم. ولی در جشنواره فیلم کوتاه باتوجه به اینکه ۷ هزار فیلم خارجی و حدود ۵۰۰ فیلم کوتاه داخلی آماده است و کمتر جنبه تجاری دارد، شاید فرصت مناسبی باشد برای برگزاری جشنواره آنلاین».

او درباره بحران سینماداران در دوران شیوع کرونا و حمایت از آنها گفت: «‌تعداد قابل توجهی از سینماهای کشور در مالکیت حوزه هنری هست. تصمیمات در ستاد کرونا گرفته شد و اعلام هم شده است. یکی درباره بدهی قابل توجه سینماها به مالکان فیلم‌ها بود که مربوط به اکران سال گذشته است. در جریان هستید که اگر این پول به مالکان فیلم نرسد، در چرخه اکران به مشکل برخورد می‌کنیم. در هفته پیش، در جلسه ای مطرح شد که ۱۷ میلیارد بدهکاری وجود دارد. البته وام ۴ درصدی در اختیار سینماها قرار می‌گیرد تا جبران شرایط ناشی از شیوع کرونا و کمبود مخاطب شود و درآمد فیلم‌ها به سینماداران تعلق بگیرد و سهم مالکان فیلم را سازمان سینمایی جبران کند».

انتظامی در پاسخ به سوالی درمورد ورود سینما به بورس بیان کرد: «نفس اینکه محصولات فرهنگی وارد بورس شوند مورد استقبال همه قرار می‌گیرد، چون رقابت مثبتی ایجاد می‌کند و ایجاد سرمایه می‌کند. این‌ها مربوط به فیلم‌هایی است که درخواست گواهی مالکیت داشتند و برای آن‌ها صادر شده است. نه برای همه فیلم‌ها یا سریال‌ها. چون باید راستی آزمایی در سازمان سینمایی انجام شود».

چیزی شبیه شورای صنفی نمایش باید به همان ترکیبی که صنوف حضور دارند برای اکران آنلان وجود داشته باشد، تا هم ترافیک نمایش را کنترل کنند و هم ضوابط و مقررات را با مشارکت بخش‌های مختلف تدوین کنند

او هم چنین پیرامون حل مشکلات مالکیتی فیلم‌ها عنوان کرد :«همکاران من اعلام کردند از این به بعد، مالکیت فیلم‌ها دائمی است و دیگر نیاز نیست که هر دو سال مراجعه کنند. در تغییرات بعدی، رایت‌های مختلف هر اثر در گواهی مالکیت دیده می‌شود.تمام مجوزها و برنامه‌ها و گواهی‌ مالکیت‌های جدید سازمان ، رمزینه یا بارکد دارند که اطلاعات آن به راحتی قابل راستی‌آزمایی است. آنجا گفته شده است برای کسانی که در این لیست نیستند، چنانچه تهیه‌کننده یا یکی از مالکان درخواست آنها را گواهی کنند در سایت سازمان سینمایی مورد تایید قرار می‌گیرند. وقتی کسی درخواست گواهی مالکیت دارد، اگر کسی در آن زمان اعتراض دارد می‌تواند به سازمان مراجعه کند. زمان یک ماه را در نظر گرفته‌اند تا اگر کسی اعتراضی دارد در آن زمان مراجعه کند».

انتظامی پیرامون اکران‌ آنلاین به شکل دائمی و تشکیل شورای اکران آنلاین اظهار کرد: «چیزی شبیه شورای صنفی نمایش باید به همان ترکیبی که صنوف حضور دارند برای اکران آنلان وجود داشته باشد تا هم ترافیک را کنترل کنند و ضوابط و مقررات را با مشارکت هم تدوین کنند. در اکران سنتی ۲۰ فیلم تقاضای اکران دارند و شورای اکران برنامه را مشخص می‌کنند. همین کار را می‌شود برای اکران آنلاین هم انجام داد».

انتظامی درباره بودجه جشنواره‌های برگزارنشده و چگونگی تخصیص آنها توضیح داد: «طبق روال قانونی بخش‌های دولتی حق ندارند که اعتباری در اختیار سازمان سینمایی برای تولید است این را برای اکران خرج کنند. اگر اعتباری برای برگزاری جشنواره استانی هست برای جشنواره ملی خرج کنند. این تغییرات براساس قوانین کشور تخلف محسوب می‌شود. بنابراین اصل این ماجرا، نیازمند اصلاح نظام‌نامه است. حتی اگر فرض بر این است که جشنواره یا جشنواره‌هایی برگزار نشود ما قانونا نمی‌توانیم بودجه را در جای دیگری خرج کنیم. مگر اینکه سازمان برنامه و بودجه چنین مجوزی به ما بدهد. البته همه تلاش ما این است که جشنواره‌ها با توجه به نقش مهمشان برگزار شوند».

این مدیر سینمایی درباره ادغام‌ احتمالی بخش‌ها در سازمان سینمایی گفت: «ما برنامه جدیدی برای ادغام نداریم. توجه به سیاست کلی مثل عدالت فرهنگی، شفافیت و … در همه‌ی ابعاد سازمان سینمایی مورد توجه است».

انتظامی درباره پروتکل‌های بهداشتی در دوران تولید فیلم بیان کرد: «ستاد کرونا پروتکل های بهداشتی را اعلام کرد، ما هم  تاکید داریم که جریان تولید و نمایش باید کار خود را انجام دهد و با کرونا زندگی کند. چون همه شما در جریان هستند چنانچه تولید متوقف شود، اکران متوقف می‌شود. علاوه بر تبعات فرهنگی و اجتماعی، خیلی از سینماگران با مشکل مواجه می‌شوند. از یک طرف اصل ما ادامه داشتن تولید و اکران است ولی از طرف دیگر حفظ جان انسان‌ها بسیار مهم و قابل تاکید است. ما از کسانی که در این پروژه‌ها فعالیت می‌کنند، خواهش می‌کنم اگر تخلفی دیدند به ما اعلام کنند».

او در مورد عدالت در انعکاس اخبار سازمان در رسانه ها مطرح کرد، گفت: «در این جلسه‌ای که امروز در خدمت شما هستیم و نوع رسانه‌‌هایی که سوالاتشان را مطرح می‌کنند نشان دهنده رسانه‌های مورد توجه ماست. تدبیر آقای نجفی این است که اخبار بسیار سریع در اختیار رسانه‌ها قرار بگیرد تا رانتی اتفاق نیفتد».

از یک طرف اصل ما ادامه داشتن تولید و اکران است ولی از طرف دیگر حفظ جان انسان‌ها بسیار مهم و قابل تاکید است. ما از کسانی که در این پروژه‌ها فعالیت می‌کنند، خواهش می‌کنم اگر تخلفی دیدند به ما اعلام کنند

او در پاسخ به این سوال که نتایج دراز مدت اکران نداشتن سینماها و ایجاد صف طویل فیلم‌های متقاضی اکران گفت: «این نکته مورد توجه دوستان ما در شورای پروانه ساخت بوده است و بر همین اساس ریتم خودشان را تنظیم می‌کنند. البته ظرفیت تکمیلی مثل اکران آنلاین وجود دارد».

رئیس سازمان سینمایی درمورد اکران آنلاین توضیح داد: «اکران آنلاین یک ظرفیت تکمیلی است. اصراری که دوستان ما در انجمن سینماداران دارند قابل درک است. چنانچه اکران به شکل کامل متوقف شود، آسیب جدی در پیش داریم. ضمن اینکه مطابق مصوبه ستاد کرونا، بازگشایی سینماها یک امر داوطلبانه است. ما باید سیاست‌هایی در زمینه اکران داشته باشیم که تاکنون هم اعلام شدند».

او درمورد بخش خصوصی و بیکاری بخشی از شاغلان سینما بیان کرد: «دو سامانه وجود داشت که کسانی که شاغل در صنوف سینمایی هستند چنانچه اعلام نیاز می‌کردند، ثبت می‌شد. به خانه سینما نامه‌ای داده شد که عضویت آن شخص را تایید کند. اعتباری در اختیار خانه سینما قرار گرفت که در حساب کسانی که اعلام نیاز کرده بودند، واریز شد. گمان می‌کنم بخشی از آن هم اکنون واریز شده یا در حال واریز است».

نقش صنوف در مدیریت سینما محتوای یکی دیگر از سوالاتی بود که انتظامی در پاسخ به آن گفت: «یکی از سیاست‌های دولت و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، عقب‌نشینی به نفع صنوف است. به عنوان مثال، شورای صنفی نمایش یکی از ترکیباتی است که نوع مقررات گذاری می‌کند و وظایفی دارد، ولی در صنوف تعریف می‌شود. این اثر بخشی و جامعیت و همراهی و مشارکت بیشتری دارد و حتما به دوام کار کمک می‌کند. دستگاه‌ها موظف هستند که سازوکارهایی برای مشارکت تعریف کنند. به عنوان مثال در تفاهم‌نامه هایی که سازمان سینمایی و خانه سینما باهم دارند».

رئیس سازمان سینمایی درباره سامانه «سمفا» گفت: «سمفا هماهنگ‌کننده سامانه‌های فروش بلیت سینما به شکل آنلاین است. قبلا این انتقاد وجود داشت که فروش آنلاین بلیت ها در انحصار است. تنوع در این بخش این به نفع سینما است. این یک وجه سمفاست. شما از هر کدام از این سرویس‌ فروش آنلاین بلیت بخرید‌ آن صندلی قفل می‌شود. رقابتی بین خود سامانه های فروش بلیت وجود دارد. بخش دیگر سمفا عملا زبان اجرایی نظام‌نامه سازمان سینمایی است. بنابراین این بخش هم در سمفا اجرا می‌شود».

انتظامی درمورد اینکه چقدر سینمای ایران دولتی است توضیح داد: «سهم دستگاه‌های دولتی در تولید و اکران نسبت به دهه های گذشته روز به روز کمتر شده است. مشارکت ما در سال ۹۸ که حدود ۱۰۰ فیلم تولید شدند، حداکثر ۲۰ تا ۲۵ درصد است. دو دهه قبل، این نسبت خیلی بیشتر بوده است».