هنروتجربه- فاطمه رستمی: علیرضا شجاع نوری در گفت‎وگویی با سایت هنروتجربه به مناسبت روز ملی سینما درمورد حال روز سینما در شرایطی که در ماه‌های گذشته این هنر- صنعت به شدت در پی بحران شیوع بیماری کرونا آسیب دیده است، به ذکر نکاتی پرداخته است.

شجاع نوری در ابتدای صحبت‌های خود با اشاره به تغییرات شتابان زندگی امروز بشر، درمورد آرمان و آرزوی خودش برای سینما گفت: «آنقدر در زیست ما تغییرات گسترده‌ای رخ داده است و جهان عوض شده که دیگر نمی‌توانیم رویای طولانی مدت داشته باشیم، حداقل خودم را این‌گونه تربیت کرده‌ام، پس نمی‌توان آرمان و آرزوی واحدی را برای پساکرونای سینما درنظر گرفت».

او ادامه داد: «سینما مثل خیلی از چیزهای دیگر در دوران شیوع کرونا آسیب دید و شاید چون هنری جمعی است و هنرمند هم کارش را برای جمع می آفریند، وقتی کرونا شایع شد، اجتماع اولین جایی بود که در این دوران از ممنوعات به حساب آمد و سینما هم به عنوان هنری جمعی تحت تاثیر آن قرار گرفت و ضربه دید».

او ضمن تاکید به ماهیت و اهمیت انتقال پیام که در سینما به عنوان عنصری بصری اتفاق می‌افتد، بیان کرد: «اگر بخواهیم خیلی ساده وارد بحث شویم باید بگویم در نگاه اول آثار تصویرمحور، پیام‌های تصویری را از جانب گروهی انسان به گروهی انسان دیگر منتقل می‌کنند. این پیام تصویری گاهی روی پرده عریض سینما منتقل می‌شود و گاهی در قالب یک تصویر کوچک و در صفحه موبایل هم قابل درک است. این ساده‌ترین اتفاقی است که در سینما رخ می‌دهد، اما آنچه این روزها مخدوش شده، حس جمعی فیلم دیدن و تجربه مشترک هم نفسی در یک سالن نمایش فیلم است. بنابراین در سالن سینما مخاطب هم از پرده عریض نمایش فیلم انرژی می‌گیرد هم از سایر انسان‌هایی که در کنار او به تماشای فیلم نشسته‌اند هرچند امروز کرونا ما را از این تجربه هم نفسی محروم کرده است».

این تهیه کننده با اشاره به تماشای فیلم در پلتفرم‌های آنلاین نمایش، توضیح داد: «درست است که شیوه‌های جدید نمایش فیلم می‌تواند به حیات سینما علاقه‌مندان به آن کمک کند و مخاطبان بیشتری هم فیلم را تماشا می‌کنند، اما تبادل انرژی در این بین وجود ندارد. گاهی این وهم سراغم می آید که نکند به روزی برسیم که نمایش فیلم روی پرده سینما در موزه‌ها اتفاق بیفتد و مثل برخی آثار هنری که موزه‌ای شده‌اند، روی پرده فیلم دیدن هم امری موزه‌ای شود و کاربری روزانه خود را از دست بدهد!».

علیرضا شجاع نوری با تاکید به این‌که ما هم باید با شرایط روز تطبیق پیدا کنیم، گفت: «شیوه‌های تازه نمایش فیلم ویژگی‌های خودشان را دارند که با تجربه جمعی فیلم دیدن در سینما متفاوت است و ما هم باید این روش‌های تازه را بشناسیم. به عنوان مثال وقتی فیلمی آنلاین نمایش داده می‌شود مخاطب می‌توان در ارزیابی‌ها بررسی کند که چند نفر دیگر همزمان با او چنین فیلمی را دیده‌اند و نظرشان چه بوده است و… به هرحال این هم روشی است و نمی‌توان با آن منطبق نشد».

اگر VOD ها رشد کنند و آنقدر گسترده شوند که حجم بالای سریال‌ها با انواع مضامین ساخته شود، عده‌ای که برای همین کار ساخته شده‌اند بستری برای کارشان دارند و باقی کسانی که به سینما به شکلی دیگر علاقه دارند، مسیر خودشان را پیدا می کنند و ممکن است در این بین عده‌ای هم باشند که هنرشان اصلا ساخت فیلم یک یا دو دقیقه‌ای باشد

او گفت: «درحال حاضر پیام‌های تصویری از طریق همین تکنولوژی‌ها منتقل می‌شود و در حقیقت بخش غیرانسانی و غیر احساسی ماجرا که به تکنیک مربوط است پیش می‌رود و به زندگی‌اش ادامه می‌دهد و فیلم‌سازها می‌توانند فیلم‌شان را بسازند و به عرصه نمایش در همین فضاهای مجازی برسانند. شاید ما به عنوان بیننده باید تربیت شویم و بعد از این به لذت بردن از فیلم به شیوه‌های جدید عادت کنیم».

این تهیه‌کننده در ادامه گفت: «برخی تعاریف در گذر زمان دچار تغییر می‌شوند به عنوان مثال تعریف سفر از آغاز تا به حال با رشد تکنولوژی تغییر کرده است و اگر معنای سفر ترک دیار کردن، جدایی و گذر با اسب و ماه ها در راه ماندن بود، امروز دیگر این‌گونه نیست. ماشین و هواپیما و… همه در خدمت بشر هستند و اگر سفری قبلا چندماه طول می‌کشید حالا به چند هفته رسیده و مشقت‌هایش کم شده و می‌توان از این سر کره زمین تا آن سرش را در کمتر از یک روز با یک جت سفر کرد. اگر به گذشتگان بگوییم تعریف ما از سفر چنین چیزی هست باور نمی‌کنند و می‌گویند شما سفر نکرده‌اید به این دلیل که در ذهن آن‌ها سفر همان سختی‌ها را به همراه دارد که امروز به خاطر وجود تکنولوژی برطرف شده است. سینما هم چنین وضعیتی دارد و شاید روزی برسد که دیگر نگوییم دیدن فیلم در گوشی موبایل سینما نیست و این عمل را به عنوان یک امر سینمایی بپذیریم».

شجاع نوری بیان کرد: «ما خیلی وقت‌ها متوجه نمی‌شویم چه چیزهایی را از دست می‌دهیم. شاید در آینده لذت تماشای تاختن اسب و رقص یال آن روی پرده سینما را متوجه نشویم و اصلا درکی از آن نداشته باشیم. چیزی شبیه تغییری که برای معنای سفر رخ داده است. با اکران‌های آنلاین و ظرفیت‌های مختلفی که برای نمایش به وجود آمده، بسترهای تازه ای درمورد تولید فراهم می‌شود. در سینمای جماعت زیادی فیلم می‌سازند و شاید سالی بیشتر یا کمتر از صد فیلم تولید شود. این افراد تشنه ابراز پیام هستند و هیچ پنجره‌ای را برای نمایش پیام‌شان پیدا نکرده‌اند و حالا می‌توانند در فضای مجازی پیام‌شان را به راحتی به نمایش بگذارند».

او ادامه داد: «اگر VOD ها رشد کنند و آنقدر گسترده شوند که حجم بالای سریال‌ها با انواع مضامین ساخته شود، عده‌ای که برای همین کار ساخته شده‌اند بستری برای کارشان دارند و باقی کسانی که به سینما به شکلی دیگر علاقه دارند، مسیر خودشان را پیدا می کنند و ممکن است در این بین عده‌ای هم باشند که هنرشان اصلا ساخت فیلم یک یا دو دقیقه‌ای باشد. در این حالت دیگر سینما این‌گونه نیست که کاروانی راه بیفتد و بوق کاروان را بزنند تا کار شکل بگیرد بلکه فضا آنقدر باز است و در حقیقت آنقدر از این ترمینال ماشین گذر می‌کند که دیگر لازم نیست سال‌ها بگذر تا نوبت شما برسد. پلتفرم‌ها و ظرفیت‌ها براساس توان پیام، بستری برای بروز فراهم می‌کنند».

شجاع‌نوری در ادامه بیان کرد: «تحولات امروز سیگنالی به من منتقل می‌کند و می‌گوید همه چیز درحال تغییر است و معنای تعاریف آن چیزی نیست که من تعریف می‌کنم. باید بگردم تا ببینم آن چیزی که برای من ناب ناب ناب است، چیست و وقتی آن ناب را پیدا کردم به آن بچسبم. به این دلیل که تعریف همه چیز مدام عوض می‌شود و من مجبورم جا به جا شوم. واقعا ممکن است نه تنها سینما که معاش و ادامه حیات تعریف دیگری پیدا کند و شاید حتی به عنوان یک فانتزی ذهنی زندگی بشر به دل جنگل برگردد. ما باید آنِ خودمان را پیدا کنیم؛ چه سینما باشد چه نباشد، چه در شهر باشیم چه نباشیم. ما باید آنِ خودمان را حفظ کنیم و بدانیم شاید روزی رسید که بشر بگوید دیگر سینما را نمی‌خواهیم و با یک لب تاپ در خانه هر تصویری بخواهیم را به دست می آوریم. پس باید بپذیریم که همه چیز به صورت مداوم تغییر می‌کند و باید اصالت مدنظر خودمان را هرچه زودتر پیدا کنیم».