هنروتجربه: مسعود بخشی که فیلم «یلدا» به کارگردانی او در هنروتجربه درحال اکران است در گفت‌وگویی با ایلنا از این تجربه سینمایی و موضوعات پیرامون آن گفته است.

مسعود بخشی در این گفت‌وگو درمورد پرداختن به موضوع قصاص در «یلدا» گفت: «موضوع بخشش و انتقام در نهاد بشر و ازلی ابدی است. در سینما هم از دریچه‌های گوناگون به آن پرداخته شده، از درایر تا برگمان تا برادران داردن، درباره بخشش و انتقام فیلم ساخته‌اند، اما اتفاقات جاری جامعه ما و پیچیدگی نظام تربیتی و جزایی و به ویژه نگاه پر از تناقض و شعاری رسانه‌ها به این معضلات اجتماعی بود که موجب ساخت فیلم شد. سینمای مستند البته بهتر و بیشتر از سینمای داستانی به این مسائل پرداخته است. فیلم‌ها و فیلم‌سازان اجتماعی همیشه در نسبت مستقیم با تحولات جامعه، تاثیرپذیر و تاثیرگذارند. همگی از زمانه جلوترند و با تب‌سنجی و در دست داشتن نبض جامعه، بصیرت ناخودآگاه پیش‌بینی اتفاقات را در خود دارند».

او افزود: «در مورد «یلدا» موضوع فیلم مستقیما به مجازات مربوط نیست، بلکه نمایشی است که پیرامون بخشش ارائه و تبلیغ می‌شود، درحالیکه انتقام و خشم عمیقی ناشی از نابرابری و ناراستی در هریک از شخصیت‌های اصلی وجود دارد. امیدواری برای بهبود وضعیت و اصلاح موانع، کافی نیست و مسئولیت‌پذیری فردی و جمعی در قبال شرایط لازم است، نه عکس‌العمل‌های احساسی و نمایشی».

فیلم «یلدا» محصول مشترک ایران، فرانسه، آلمان، سوییس، لوکزامبورگ و لبنان است،بخشی در مورد جذب سرمایه و تجربه تولید مشترک در ایران بیان کرد: «تولید مشترک به تمام معنا آواز دهل از دور شنیدن است. در تولید مشترک بحث سرمایه، شیوه تولید و پرداخت‌ها و کیفیت محصول حرفه‌ای و جدی است و ربطی به شیوه فعلی تولید در سینمای ما ندارد. به لحاظ فنی و حرفه‌ای هیچ اقدام مفیدی برای تولید مشترک در سینمای کشور نشده چون قرارداد رسمی تفاهم‌نامه مشترک با هیچ کشوری که دارای صنعت جدی سینما باشد یعنی با اروپا، امریکا یا حتی هند نداریم. متاسفانه در زمینه پخش و عرضه جهانی توازنی بین تعداد این فیلم‌ها و ظرفیت پخش نیست. از سوی دیگر اگر تعداد فیلم‌هایی که روی پرده سینماهای دنیا می‌روند را با تعداد فیلم‌های تولید شده قیاس کنید، متوجه دشواری و‌ پیچیدگی در عرصه کلی پخش سینمایی در جهان می‌شوید. منظور از پخش، نمایش فیلم در یک جشنواره و یا چند اکران خصوصی و محدود نیست بلکه پخش سینمایی یعنی اجاره و عقد قرارداد با سالن‌های متعدد در یک کشور و در یک زمان مشخص توسط یک پخش‌کننده حرفه‌ای و تکثیر، تبلیغ و نمایش یک فیلم در حوزه پخش است».

بخشی افزود: «به خاطر نبود تفاهم‌نامه رسمی  تولید مشترک، سینمای ما از این امکان محروم مانده و با اروپا که عمده‌ترین مدافع سینمای مستقل دنیاست هیچ قرارداد و تفاهم رسمی نداریم. «یلدا» هم بعد از هفت سال دوندگی و تلاش شخصی و جستجو و مذاکره به تولید مشترک رسید».

او در ادامه پیرامون تجربه اکران در شرایط کرونازده سینما و پیش بینی خود گفت: «بزرگترین موفقیت «یلدا» آزادی دو محکوم بود که با اکران داخلی و زحمات گروه «ما درد مشترکیم» محقق شد. و البته اکران اروپایی با موفقیت در آلمان شروع شده، در شرایطی که منتقدین آلمانی از فیلم بسیار استقبال کردند و اکران فیلم تا هفته چهارم تمدید شده است. به‌زودی اکران فیلم در اتریش، لوکزامبورگ، فرانسه و سوییس آغاز می‌شود و بعد در کشورهای دیگر که حقوق فیلم را خریده‌اند، ادامه می‌یابد. به گمانم ویروس کرونا سینما را نابود نخواهد کرد، اما آن را درست مانند جهان پس از خود دچار تغییر ساختاری خواهد کرد. تغییراتی که شیوه تولید و عرضه را هم دگرگون خواهد کرد. ممکن است این تغییرات را دوست نداشته باشیم اما ناگزیر هستند».

او در مورد موضوع فیلم و استقبال مخاطبان خارجی از آن توضیح داد: «به‌هرحال هر تماشاگری از منظر جهان خود و با دانش و فهم شخصی یک فیلم را می‌بیند و می‌فهمد. در مورد «یلدا»، آنچه از نقدها برمی‌آید، مسئله و هسته اصلی انسانی فیلم، جهانشمول بودن موضوع بخشش، زنان و  نقد رسانه‌ها و تلویزیون است که تقریبا در تمام آن‌ها ذکر شده، و البته اجرای دقیق، بازی‌های خوب و حساب شده و ساختار هنری فیلم».

او در پایان به یکی از نقدها بر فیلم «یلدا» که دو هفته دیگر در فرانسه اکران می‌شود، به شرح زیر اشاره کرد:« روشنایی غیر منتظره‌ای که در «یلدا» هست، از قدرت مطلقی است که به «بخشش» می‌دهد، قدرتی که در غرب کاملا مغفول و فراموش شده، تا جایی که با خاموش کردن میل انتقام، حکم برگشت‌ناپذیر عدالت را هم تغییر می‌دهد. با بازگرداندن جادوی رهایی بخش به این واژه است که «یلدا»، در پایان ما را به درستی و راستی‌مان ارجاع می‌دهد- دیوید ازان، مجله سینمایی سه رنگ».

برچسب‌ها: