هنروتجربه: «بعد از جنگ» این روزها در سینماهای گروه هنروتجربه در حال اکران است. « بعد از جنگ» مجموعه سه مستند «شبیه‌سازی آقای زرد» به نویسندگی و کارگردانی ماهان خمامی‌پور، «سایه‌های روشن» ساخته حسین نشاطی و «پیرمرد و خواننده» به کارگردانی امیر اصانلو است. در مطلب پیش‌رو ضمن مروری بر این آثار، یادداشت‌های کارگردان‌های «بعد از جنگ » را درباره فیلم‌های‌شان می‌خوانیم.

«شبیه‌سازی آقای زرد»:به دنبال عشق
«شبیه‌سازی آقای زرد» مستندی تجربی درباره‌ پیرمردی به نام ابوزکور است که هر روز در بین ویرانه‌های شهر جنگ‌زده‌ حلب پرسه می‌زند. تمامی لباس‌ها و حتی گوشی موبایل، ساعت مچی، دیوارهای خانه، یخچال و وسیله‌های زندگی او زردرنگ است. در خلاصه داستان این فیلم آمده است: «شهرزاد نام خبرنگاری است که از اروپا به سرزمین مادری خود سوریه سفر می‌کند تا از شهر جنگ زده حلب گزارشی تهیه کند. او در حلب پیرمردی مرموز و سراسر زرد پوش را ملاقات می‌کند. وقتی شهرزاد متوجه می‌شود پیرمرد از صحبت کردن امتناع می‌کند، تصمیم می‌گیرد در پچ‌پچ‌های شهر به دنبال داستان واقعی این پیرمرد بگردد.» این فیلم برنده جایزه شهید آوینی از جشنواره سینما حقیقت، منتخب جشنواره‌های کالگری کانادا، جشنواره ریگا لیتوانی، جشنواره دربی انگلستان مستند، جشنواره شفیلد شورت انگلستان مستند و منتخب جشنواره فرنچ یانگ فیلم فستیوال لیون فرانسه است.

ماهان خمامی‌پور در سال ۱۳۹۲ با ساخت  مستند «روی زیرزمین»، اولین تجربه حرفه‌ای خود را به عنوان کارگردان پشت سر گذاشت،این مستند مورد توجه جشنواره‌های مختلف، قرار گرفت.از دیگر آثار مستند این کارگردان می‌توان به «بهتر از زندگی» و «تماشای دیگری» اشاره کرد که این مستند هم در کشور سوریه و در شهر حلب ساخته شده است. ماهان خمامی‌پور در حال حاضر مشغول ساخت مستندی بلند به نام «میان خاورمیانه» است.

در یادداشت این کارگردان آمده است: «شبیه‌سازی آقای زرد مستندی عاشقانه، درباره پیرمردی زرد پوش است که تنها در میان خرابه‌های باقی مانده از جنگ زندگی می‌کند. چرا مردم هنوز در شهرهای جنگ زده زندگی می‌کنند ؟ این سوالی بود که قبل از سفرم به سوریه از خودم می‌پرسیدم. طی تحقیقاتی که انجام می‌دادم تصاویر زیادی از جنگ سوریه می‌دیدم ، بیشتر این تصاویر درباره جنگ‌جوها، سیاست مدارها، یا کمپ‌های مهاجرین جنگ‌زده بود. ولی تصاویر کمی از مردم عادی باقی مانده در جنگ وجود داشت به همین دلیل تصمیم گرفتم قسمتی از جنگ را ببینم که معمولا رسانه‌ها اهمیتی به آن  نمی‌دهند، بخشی از زندگی انسانی که مسئول هیچ چیزی در جنگ نیست، کسی که جزو هیچ کدام از دسته‌های جنگی نیست و هیچکس در جنگ به او اهمیتی نمی‌دهد.زندگی یک آدم کاملا معمولی و من آقای زرد پوش را ملاقات کردم».

«شبیه‌سازی آقای زرد» / نویسنده و کارگردان:ماهان خمامی‌پور-تدوین:پالیز -تصویربردار:ماهان خمامی‌پور-صدابردار:نصیر نبهانیان-نویسندگان گفتار متن:امید بلاغتی ، ماهان خمامی‌پور-راوی:مارین ون هولک -موسیقی:محمد موسوی-طراحی صدا:اشکان فرامرزی-مدیر تولید:نصیر نبهانیان-تصیح نور و رنگ:پالیز-طراحی گرافیک:ایلیا تهمتنی –تهیه‌کنندگان:مهدی مطهر، ماهان خمامی‌پور

«سایه‌های روشن»:حضور زنان
حسین نشاطی فارغ‌التحصیل انجمن سینمای جوانان کارگردانی فیلم مستند، کوتاه، ساخت نماهنگ و تدوین فیلم‎های مختلفی را در کارنامه خود دارد. دو فیلم کوتاه «خرده شیشه‌های ذهن من» و «زمانی برای فیلم دیدن» و مستندهای «جنگل در تصرف ابرها»، «بازار شام»، مستند کوتاه «وارث» و مجموعه مستند سه قسمتی «مطبخ» را هم کارگردانی کرده‌است.

نشاطی «سایه‌های روشن» را سال ۱۳۹۸ مقابل دوربین برده‌است و داستان آن همانند دو مستند دیگر این مجموعه، در  بعد از جنگ روایت می‌شود و قصه تعدادی  از زن‌های بی‌سرپرست است که برای گذران زندگی در کارخانه آب کار می‌کنند، آن‎ها در تلاش هستند تا محیط اطراف‌شان را زیباتر جلوه دهند.

نشاطی در یادداشتی کوتاه درباره فیلم می‌نویسد: «جایی در حاشیه شهر حلب، که مردان با هم جنگیده‌اند و از دست رفته‌اند و یا  در زندان هستند، حالا بعد از جنگ خانواده‌های‌شان در چه وضعی هستند؟ زنانی که آواره شده‌اند، به شهرها برگشته‌اند و در خرابه‌های شهر و در اردوگاه‌ها زندگی می‌کنند و  باید سرپرست خانواده خود باشند حالا باید مادر باشند، زنانگی‌شان را حفظ کنند و این زنانگی را به محیط اطراف‌شان تزریق کنند».

«سایه‌های روشن» / کارگردان:حسین نشاطی-تهیه‌کننده:مهدی مطهر-تدوین: فرید دغاغله-تصویربردار:ضیا حاتمی-نویسنده نریشن:فرید دغاغله-صداگذاری:محمد حسین ابراهیمی-مدیر تولید:نصیر نبهانیان-اصلاح رنگ و نور:ناصر فکور-صدابردار:نصیر نبهانیان-طراح پوستر:مریم علی رحیمی-دستیار کارگردان:علی فرهی

«پیرمرد و خواننده»:اسلحه امید
امیر اصانلو پیش از مستند«پیرمرد و خواننده» پنج فیلم مستند ساخته است و داستان فیلم «پیرمرد و خواننده» مانند فیلم قبلی او یعنی «حلب، سکوت جنگ» در شهر حلب می‌گذرد. اصانلو با فیلم «حلب، سکوت جنگ» در چهار جشنواره بین‌المللی شرکت کرد و برنده جایزه بهترین فیلم از نگاه هیات داوران هفدهمین جشنواره فیلم Ischia ایتالیا در سال ۲۰۱۹ شد.

«پیرمرد و خواننده» روایتی است از زندگی یک پیرمرد سوری و جوانی خواننده که جنگ آن‌ها را در کنار هم قرار داده است. در خلاصه داستان این مستند آمده است: «پیرمرد و خواننده قصه‌ای است از میان تمام قصه‌های جنگ با این تفاوت که قهرمان قصه ما تفنگی بر دوش ندارد».

مستند «پیرمرد و خواننده» برنده بهترین مستند کوتاه از جشنواره حقیقت شد و در جشنواره‌های ویزیون دو ریل و جشنواره Ischia شرکت داشته است.

امیر اصانلو در یادداشتی در یادداشتی درباره فیلم می‌نویسد:«در جنگی شرکت نکرده و اسلحه‌ای در دست نگرفته. قهرمان قصه ما میان خرابه‌های بازمانده از جنگ زندگی می‌کند و اسلحه‌اش امید است. او با سیاهی شوم تا امیدی می‌جنگد و چهره غم زده جنگ را با رنگ‌های سرخ و سبز و آبی رنگ می‌کند. او اهل آینده است و گذشته برایش معنی ندارد. سلاح او رژهای قرمز و لاک‌های ناخن آبی و سایه‌های چشم سبز است. قصه ما قصه پیرمرد و رفیقی است که یکی با آواز و دیگری با ساختن با نام امیدی می‌جنگند».

«پیرمرد و خواننده» / کارگردان:امیر اصانلو-تهیه‌کننده:مهدی مطهر-تصویر بردار:ضیا حاتمی-صداگذاری:حسن مهدوی-اصلاح رنگ:احسان واثقی-تدوین:کامران جاهدی-مترجم:زهرا مدحج-مدیر تولید:حبیب تاجیک