هنروتجربه:محمدرضا شجریان خسرو آواز ایران درگذشت.

محمدرضا شجریان، موسیقی‌دان و خواننده پرآوازه ایران، چهار سال پس از آن‌که برای آخرین بار جلوی دوربین ظاهر شد و اعلام کرد ۱۵ سال است به بیماری سرطان مبتلاست، بعدازظهر امروز هفدهم مهرماه قلبش از تپش ایستاد و در ۸۰سالگی درگذشت.

محمدرضا شجریان در مهر ۱۳۱۹ در مشهد به دنیا آمد. پدرش، مهدی شجریان، صدای خوشی داشت و در جوانی آواز می‌خواند، اما آموزشی ندیده بود. او یکی از بهترین قاریان قرآن در مشهد بود و محمدرضای شش ساله که در جلسات قرائت قرآن همراه پدر حضور می‌یافت، خواندن قرآن را آغاز کرد. جلسات قرائت قرآن پدر و پسر از همان موقع به مدت ۱۳ سال به طور مدام و تا سال‌های پایانی عمر پدر در اوایل دهه ۱۳۷۰ به طور گسسته ادامه یافت. شجریان اساس موفقیت‌هایی که بعدها در آوازخوانی به دست آورد را نشات گرفته از این جلسات و آموزه‌های پدر می‌دانست. ۲۰ ساله بود که به استخدام اداره آموزش و پرورش خراسان در آمد و معلمی پیشه کرد. در همان سال‌های نخست تدریس بود که با سنتور آشنا شد و خود سنتوری ساخت و با آن نواختن را آموخت. سال‌ها بعد نزد فرامرز پایور سنتورنوازی را ادامه داد. در اواسط دهه ۱۳۴۰ بود که به تهران رفت. پیش از آن چند سالی به جدیت برنامه‌های موسیقی رادیو مانند گل‌ها را پیگیری می‌کرد و شیوه بسیاری از خوانندگان مشهور آن زمان مانند ادیب خوانساری، تاج اصفهانی و بنان را از رادیو آموخته بود، اما هنوز به صورت آنچه مرسوم بود نزد کسی آموزش موسیقی ندیده بود. پس از آن بود که آموختن کلاسیک آواز را با اسماعیل مهرتاش، نوازنده تار در جامعه باربد آغاز کرد. در آستانه انقلاب و ماه‌های پس از آن بریدگان مرکز حفظ و اشاعه مانند شجریان، علیزاده، لطفی و مشکاتیان با هدایت ابتهاج کانون چاووش را پایه گذاشتند و فطعاتی بیرون دادند که به انقلابی‌‎ترین آثار موسیقی سنتی ایران تبدیل شد. تصنیف‌های میهنی او هنوز هم هوادار دارد. «سپیده»، «ایران خورشیدی تابان دارد»، «ایرانی» و «همراه شو » از مهمترین این آثار بودند. در سالهای پس از انقلاب فعالیت مشکاتیان با شجریان که نسبتی سببی نیز داشتند بیش از گذشته شد. شجریان آخرین بار در ایران در سال ۱۳۸۷ ذر ایران کنسرت برگزار کرد. او خطاط زبده‎ای بود که در انجمن خوشنویسان ایران تا مرحله ممتازی پیش آمده بود و علاقه فراوانی به باغبانی، عکاسی، نجاری و کوهنوردی داشت.

نام شجریان با موسیقی معاصر ایران چنان گره خورده که او را مهم‌ترین چهره موسیقی سنتی و اصیل ایران در یک قرن گذشته می‌دانند. کسی که پل میان قدما و نسل متاخر خوانندگان ایرانی بوده، شیوه طاهرزاده، اقبال السلطان و تاج را فرا گرفته، اساتیدی چون عبادی، پایور، برومند و دوامی داشته، با نوازندگانی مانند شهناز، ورزنده، شریف، بدیعی، لطفی، علیزاده و مشکاتیان کار کرده، آموزگار بیشتر خوانندگان مطرح چهار دهه اخیر همچون شهرام ناظری و همایون شجریان بوده است. کمتر هنرمندی مانند شجریان در ایران بوده که طیف‌های مختلفی از جامعه را به این گستردگی در میان مخاطبانش داشته باشد. ریاست شورای عالی خانه موسیقی، رییس موسسه فرهنگی هنری دل آواز، بنیانگذار گروه موسیقی شهناز، فعالیت مستمر در عرصه ساخت ساز و خوشنویسی و برگزاری چندین نمایشگاه داخلی و خارجی با همین موضوع، چهره برتر خوانندگی در چندین رویداد بین‌المللی معتبر از جمله فعالیت‌های صنفی محمدرضا شجریان در عرصه موسیقی است. او تا چند سال بعد از شروع به کار خود در عرصه موسیقی به تلاوت قرآن و خواندن ادعیه‌ها نیز مشغول بود که دعای ربنا از پرمخاطب‌ترین  آثار این هنرمند موسیقی است. شجریان در سال ۱۳۷۸ موفق به دریافت جایزه پیکاسو و دیپلم افتخار از طرف سازمان یونسکو در پاریس شد و در سال ۲۰۰۶ میلادی نشان موتزارت را از سازمان یونسکو دریافت کرد.

«هنروتجربه» درگذشت محمدرضا شجریان را به خانواده ایشان، اهالی رسانه و موسیقی تسلیت می‌گوید.

 

برچسب‌ها: