هنروتجربه: فیلم‌بردار فیلم‌های فینچر، هانکه، برتولوچی و… در نشست مجازی «انتقال تجربه» از تجربیاتش در زمینه فیلم‌برداری در سینمای جهان گفت.

به گزارش سایت هنروتجربه به نقل از ستاد خبری سی و هفتمین جشنواره بین المللی فیلم کوتاه تهران، نشست مجازی «انتقال تجربه» با حضور داریوش خنجی، فیلم‌بردار سرشناس  شامگاه شنبه ۱۷ آبان در لایو اینستاگرام انجمن سینمای جوانان ایران برگزار شد.

رامتین شهبازی در ابتدا این نشست را به محمود کلاری تقدیم کرد. سپس داریوش خنجی درباره زیبایی‌شناسی در فیلم‌‌برداری و جایگاه فرم شخصی در آن گفت: «اگر احساس می‌کنید می‌خواهیدسبک شخصی خود را داشته باشید و دوست دارید تماشاگران فیلم شما را با ویژگی منحصر به فرد شما بشناسند بسیار اتفاق خوبی است».

او افزود: «فیلم‌هایی را فیلم‌برداری کردم که در بسیاری از ویژگی‌ها متفاوت هستند از «هفت» گرفته تا «الماس‌های نتراشیده» اما وقتی با کارگردانی می‌خواهم کار کنم یک چمدان از تجربیاتم را با خود سر صحنه نمی‌برم».

سینما یک عشق است

این فیلم‌بردار در پاسخ به این‌که معیار انتخابش برای کار چیست، توضیح داد: «اگر تصمیم به فیلم‌برداری فیلمی بگیرم فیلم‌نامه را بارها و بارها می خوانم اما ترجیح می دهم قصه را از کارگردان بشنوم.بسیاری از اوقات فیلم‌های بیگ پروداکشن به من پیشنهاد می شود که پاپ کورنی هستند و این فیلم ها من را به هیجان نمی‌آورد. هیچ وقت در سینما به دستمزد و پول زیاد فکر نمی‌کنم چون به شکل طبیعی با کارهایی که در آن حضور دارم از این منظر مشکلی ندارم. از وقتی بچه بودم عاشق سینما شدم و سینما یک عشق برای من است، اگر به خاطر مسایل مالی در سینما کار کنید عشق را در خود می کشید».

خنجی درباره پروسه‌ای که پس از انتخاب فیلم‌نامه برای حضور در یک پروژه طی می‌کند؟ گفت:« بیشتر سعی می‌کنم شنونده باشم و گوش کنم. ابتدا با کارگردان هم صحبت می‌شوم تا او قصه خود را تعریف کند، به کلیدواژه‌ها، المان‌ها و عناصر مهم قصه توجه می‌کنم. برای آنکه ایده اصلی فیلم‌نامه شکل بگیرد باید به خوبی گوش دهیم، ایده‌ها به شکل غریزی در من شکل می‌گیرد».

خنجی در پاسخ به این‌که در برخورد با فیلم‌سازان چه رویکردی را در پیش می گیرد؟ عنوان کرد: «برخی از کارگردانان بسیار تکنیکی به مسایل ورود می کنند و وقتی با چنین کارگردانی همکاری می کنم بسیار آزمایش و تست با صحنه ها و بازیگران انجام می دهم تا از نظر نور و تصویر و تمامی مسایل به سطح ایده آل که برای فیلم مناسب است همراه با کارگردان برسیم. برخی کارگردانان بصری هستند و چندان توضیح نمی‌دهند که دقیقا چه می‌خواهند اما بعضی بسیار دقیق هستند و می‌دانند چه می‌خواهند. تا جایی که می‌توانم سوالی را نمی پرسم مگر احساس نیاز کنم، فیلم‌سازی و همکاری با کارگردان مانند کار در یک گروه موسیقی است و خیلی زود با کارگردان هم فاز می‌شوم».

این فیلمبردار درباره تجربه همکاری با کارگردانی چون وودی آلن و دیوید فینچر هم گفت:« در فیلم «هفت» قصه بسیار تاریک بود و آقای فینچر هم در آن بازه در موقعیت تاریکی از زندگی خود بودند. وقتی فیلم‌نامه را خواندم احساس کردم قصه بسیار تاریک و ترسناک است و وقتی با آقای فینچر صحبت کردم گفتند فیلمی جدی است که روایت آن در فیلم‌برداری چندان آسان نیست و مانند زندگی بسیار واقعی است.آقای فینچر با وجود آنکه روی مسایلی چون نور و تصویر حساسیت داشتند اما دست من را برای فیلم‌برداری باز گذاشتند، این فیلم اولین تجربه من در سینمای آمریکا بود و بسیار هیجان زده بودم. سعی کردم به نوعی رنگ سیاهی اصیلی را ایجاد کنم و عناصری را که در این سیاهی است؛ کنترل کنم، همزمان آقای فینچر هم دنبال چنین مسئله‌ای می‌گشتند».

در ادامه این نشست خنجی  در پاسخ به این‌ سوال که در جریان فیلم همه چیز را از قبل طراحی می کنید یا ممکن است بداهه پردازی کنید، توضیح داد:«: این مسئله بستگی به کارگردان دارد و من به عنوان فیلم‌بردار نمی توانم بداهه پردازی کنم. باید آماده باشم تا اگر کارگردان خواست فیلم را به سمت دیگری ببرد همراه او شوم».

تجربیات جدید پیوسته حس تداوم را از بین می‌برد
او افزود: « بلافاصله پس از فیلم «هفت» دیوید فینچر، فیلم متفاوت زیبایی «ربوده‌شده» ساخته برناردو برتولوچی را فیلم‌برداری کردم و مانند این بود که عضلاتم در حال انبساط هستند. هیچ کوله باری از تجربه را نمی‌توانستم با خود ببرم چون هیچ شباهتی بین دو فیلم وجود نداشت. بلافاصله پس از آن در فیلمی از میشاییل هانکه حضور پیدا کردم که آن هم اثری متفاوت بود».

خنجی درباره این‌که نقطه تلاقی فیلم‌بردار و تدوین‌گر در یک فیلم کجاست؟ توضیح داد: «در ابتدای کار خود به بازبینی راش‌ها می‌پرداختم که برایم بسیار آزاردهنده بود و تمامی اشکالات در نورپردازی، قاب بندی و… را مشاهده می‌کردم، اما نسخه اولیه فیلم را که می دیدم تمامی این ناراحتی ها برطرف شد، من سال ها سینما خواندم و در این حوزه کار کردم و وقتی نسخه تدوین شده فیلم را می‌دیدم بسیار برایم هیجان انگیز بود چون روح و زندگی داشت. این نتیجه قدرت فیلم‌برداری و تدوین است، قدرت فیلم‌برداری شامل طراحی صحنه، لباس، صدا و تاثیر هنری کارگردان می‌شود».

خنجی درباره این‌که تا به حال سعی کرده که نقطه نظر یک کارگردان را تغییر دهد؟ پاسخ داد: «بسیار خوش شانس بودم که با کارگردانان باهوشی همکاری کردم. من هیچ‌گاه دخالتی در فیلم‌نامه نکردم و تنها در زمینه روایت دوربین از قصه نکات و پیشنهاداتی را مطرح کردم، همواره دنبال نقطه نگاه مشخصی در یک فیلم هستم و این اولین پرسشی است که درباره یک اثر می‌پرسم. گاهی هم به کارگردان یادآوری می‌کنم که نقطه نگاهی که دنبال آن بودیم چیست. بهتر است فیلم یک نقطه نظر ثابت داشته باشد که در طول فیلم‌برداری تغییر نکند، من ترجیح می دهم با یک لنز کل فیلم را فیلم‌برداری کنم. یکی از اساتید من آقای روبر برسون تاثیر بسیاری بر جریان فیلم‌سازی من داشت، یک فیلم‌بردار از بخش ها و احساسات بسیاری ساخته شده است و تجربیاتی از این دست نقطه نظرات یک فیلم‌بردار را شکل می دهد».

این فیلم‌بردار در بخش دیگری از این نشست درباره روان‌شناسی و نحوه انتخاب لنز مناسب گفت: «انتخاب لنز یکی از مهم ترین انتخاب‌هاست که به طراحی فیلم و فضای آن وابسته است. بیشترین مساله‌ای که برای من مهم است نقطه نگاهی است که لنز قرار است نمایش دهد، خیلی اوقات نقطه نگاه ممکن است ایستا باشد، من فکر می‌کنم انتخاب لنز مهم‌ترین انتخاب برای فیلم‌برداری یک فیلم است. انتخاب لنز وابسته به روایت است، در فیلمی از نیکول کیدمن از لنز آنامورفیک استفاده کردم. انتخاب اصلی لنز برآمده از قصه است، حرکت دوربین با بازیگر هنگام فیلم‌برداری را بسیار دوست دارم. در فیلمی معتقد بودم دوربین باید با بازیگر حرکت کند اما کارگردان من را قانع کرد که دوربین باید پس از او حرکت کند و متوجه شدم که استدلال او درست است».

او هم‌چنین در واکنش به درخواست برگزاری بیشتر نشست هایی از این دست، توضیح داد: من از این اتفاق  بسیار خوشحال می شوم چون در جریان زندگی ام ارتباط کمی با ایران دارم و با کمال میل هر زمان تمایل داشته باشید خواهان این ارتباط هستم و ارتباط امروز هم بسیار برایم لذت بخش بود چون با فیلم‌سازان جوان ایرانی هم صحبت شدم. معدود فیلم هایی که از سینمای ایران تماشا کردم بسیار لذت بخش و اثرگذار بود و هر کاری را که از عهده آن بربیایم، برای سینمای ایران انجام خواهم داد».