هنروتجربه-فاطمه رستمی: کتایون شهابی؛ پخش کننده بین‌الملل و تهیه کننده می‌گوید هفته‌های فیلم  ضمن آشنایی فیلم‌سازان با متخصصان خارجی امکان تبادل نظر فراهم می‌کند تا به همکاری‌های عملی منجر شود. با او در مورد چهارمین هفته فیلم اروپایی که به همت موسسه هنروتجربه سینمای ایرانیان، اوینیک (موسسات فرهنگی اتحادیه اروپا) و سایت هاشور از ۱۷ تا ۲۶ آبان ۹۹ درحال برگزاری است گفت‌وگویی داشتیم که در ادامه می‌خوانید.

به نظر شما هفته فیلم در مراودات بین المللی سینمای ایران چه تأثیری دارد؟
سینما مانند هر هنر دیگری متحول می‌شود و پیشرفت می‌کند. از آنجا که سینمای کشور ما سینمای مطرحی در جهان است، یکی از روش‌های قرار گرفتن در جریان این تحولات، برگزاری هفته فیلم است. از طرف دیگر، چون واردات فیلم‌های خارجی به ایران نداریم و مراودات سینمای ما بسیار محدود است، برگزاری هفته‌های فیلم خارجی همراه با هیئت‌های متخصص در ایران به دست اندرکاران سینمای ایران (فیلم‌سازان و تهیه کنندگان…) کمک می‌کند که با جریان‌های جدید سینمایى و راهکارهای تولید مشترک در جهان آشنا شوند. قطعا این نوع همکاری‌ها در بهره گیری از تخصص و سرمایه های خارجی جهت ساخت فیلم‌های ایرانی اثر مثبتی خواهد داشت.

برگزاری این هفته‌های فیلم و آوردن هوشمندانه متخصصان هر کشور در زمینه تولید مشترک و نیز دعوت از دست اندرکاران مؤثر در سراسر ایران جهت تعامل با یکدیگر می‌توانیم قدم‌های خوبی در این زمینه برداریم

آیا موجب هموار شدن مسیر تولید مشترک می‌شود؟
تولید مشترک به این معنا نیست که یک کشور خارجی فقط سرمایه در اختیار ما قرار دهد بلکه همه جزییات از نوشتن سناریو، جذب سرمایه، تا کارهای مربوط به پساتولید را در بردارد. سینمایی که به نام سینمای مؤلف می‌شناسیم، در واقع فیلم‌هایی است که می‌توانیم در خارج از کشور عرضه کنیم. این سینما به سرمایه و تخصص خارجی نیاز دارد تا در بازار پر تلاطم و دشوار جهانی دیده شود. امروزه فیلم‌های مطرح خارجی در دنیا همگی تولید مشترک چندین کشور هستند. فیلم‌هاى مستقل ایرانی با امکانات محدود و سرمایه‌های شخصی به سختی می‌توانند خود را با معیارهای جهانی منطبق کنند. لذا، همکاری مشترک ضروری است. در غیر این صورت با توجه به محدود شدن بازارهای جهانی به دلیل کرونا در خطر نابودی قرار خواهند گرفت. با برگزاری این هفته‌های فیلم و آوردن هوشمندانه متخصصان هر کشور در زمینه تولید مشترک و نیز دعوت از دست اندرکاران مؤثر در سراسر ایران جهت تعامل با یکدیگر می‌توانیم قدم‌های خوبی در این زمینه برداریم. باید به خاطر داشت که انجام تولید مشترک ایران با کشورهای مختلف مستلزم عقد قراردادی کلى در این زمینه از سوی نهادهای مربوطه رسمی ایران با همتای خارجی است. متأسفانه بدون این قرارداد امر تولید مشترک اگر نگوییم غیرممکن، بسیار دشوار خواهد بود.

با توجه به این که در شرایط موجود هفته فیلم آنلاین برگزار می‌شود و فیلم‌ها در پلتفرم هاشور برای سطح وسیع‌تری از مخاطبان در دسترس است، فکر می‌کنید این ایده چقدر موفق است؟
برگزاری آنلاین هفته فیلم که می‌تواند در دسترس مخاطبان بیشتری در سراسر ایران قرار گیرد اتفاق خوبی است، اما این که گروه‌های خارجی که فیلم‌هایشان در این هفته نشان داده می‌شود اعم از کارگردان، تهیه کننده و یا مسئولان سینمای آن کشور مربوطه نتوانند به ایران بیایند و رابطه عاطفی لازم را با کشورمان برقرار کنند، تأثیرگذاری هفته های فیلم را کمرنگ می‌کند. امیدوارم که در آینده پس از رهایی ما از ویروس کرونا بتوانید رویدادهای این چنینی را به صورت دوگانه، یعنی هم آنلاین برای دسترسی بیشتر مخاطبان و هم به صورت حضوری برگزار کنید.

انجام تولید مشترک ایران با کشورهای مختلف مستلزم عقد قراردادی کلى در این زمینه از سوی نهادهای مربوطه رسمی ایران با همتای خارجی است. متأسفانه بدون این قرارداد امر تولید مشترک اگر نگوییم غیرممکن، بسیار دشوار خواهد بود

فکر می‌کنید برگزاری کارگاه‌ها در چهارمین هفته فیلم اروپایی در هنروتجربه باید چگونه باشد که ثمربخش باشد؟
به نظر من اگر بخواهیم نتایج ملموسی از برگزاری نشست‌ها داشته باشیم، می‌بایست هدفمند عمل کنید. نخست این که از مسئولینی دعوت کنید که قدرت تصمیم‌گیری لازم را در زمینه همکاری مشترک سینمایی داشته باشند. دوم این که می‌شود یک بار برای همیشه کلیه فعالان سینمایی در بخش‌های مختلف را اعم از تهیه‌کننده، کارگردان، فیلم‌بردار، صدابردار،… در سراسر ایران شناسایی و در یک باشگاه تخصصى هنروتجربه گرد آورد و با صدور کارت عضویت به این باشگاه رسمیت داد. در زمان برگزاری هفته‌های فیلم می‌توان به صورت هدفمند از این فعالان سینما دعوت کرد که ضمن آشنایی با متخصصان خارجی امکان تبادل نظر فراهم کنند تا به همکاری‌های عملی منجر شود.

نقش گروه هنروتجربه را در این بین چگونه می‌بینید؟
این که هنروتجربه مانند بعضی از نهادهای دولتی رویدادها را به صورت نمادین و تشریفاتی برگزار نمی‌کند جای بسی خوشحالی است چرا که تاثیرگذاری آن بیشتر خواهد بود. شکی نیست که کار اصلی هنروتجربه اکران فیلم‌های هنری و تجربی و خلاق مستند و سینمایی در سراسر ایران است که در زمینه جلب مخاطب جدید بسیار هم مؤثر بوده و انرژی مثبت و مفیدی در زمینه این نوع سینما ایجاد کرده است که تأثیرات آن در آینده بیشتر مشخص خواهد شد. برگزاری هفته‌ فیلم‌های خارجی ادامه کار اصلی هنروتجربه است تا به هدف اصلی خود که پویایی و ارتقای کیفی سینمای هنری کشور در زمینه های مختلف است، دست یابد.

فکر می‌کنید چرا ما در تولید مشترک سینمایی خیلی پرکار و موفق نیستیم؟
چون همان طور که گفته شد ساز و کارهای قانونی لازم را برای تولید مشترک فیلم با کشورهای خارجی نداریم. برای انجام تولید مشترک نیازمند تهیه کنندگان حرفه ای آشنا با حداقل یک زبان خارجی و مسلط به قواعد همکاری‌های بین المللی در ساخت فیلم هستیم که در این دو مورد کاری هم صورت نگرفته است.