هنروتجربه-سعیدحضرتی: مهدی گنجی که با مستند بلند «رویاهای خالکوبی شده» در بخش ملی چهاردهمین جشنواره سینماحقیقت حضور دارد معتقد است دخل و خرج سینمای مستند با هم ‌نمی‌خواند و این معضل بسیار مهمی است.

مهدی گنجی کارگردان مستند بلند «رویاهای خالکوبی شده» حاضر در بخش ملی چهاردهمین جشنواره سینما حقیقت در خصوص ویژگی‌های این مستند به سایت هنروتجربه گفت: «داستان فیلم درباره چند نوجوان از شهرهای مختلف ایران است که در یک کمپ انتخابی فوتبال شرکت می‌کنند و هر کدام از آن‌ها رویای ستاره فوتبال شدن را در سر دارند. بالطبع هرکدام از جهان اجتماعی خودشان آمده‌اند و خانواده‌های آن‌ها هم درگیر این رویاپردازی و آرزوهای بزرگ فرزندان‌شان هستند. تصور خانواده‌های آن‌ها این است که با حضور بچه‌های خود در لیگ‌های معتبر دنیا و ستاره شدن بچه‌های خود زندگی‌شان بهبود پیدا می‌کند‌. فیلم درباره انتخاب این نوجوانان برای رفتن به اسپانیا است و داستانی روایت می‌شود که باید دید».

او ادامه داد: «این فیلم از سوی تهیه‌کننده کار، به من پیشنهاد شد و در ابتدا قرار بود با مشارکت ایرانسل کمپ فوتبالی برگزار شود که از لیگ فوتبال اسپانیا به ایران بیایند و به بچه‌ها آموزش بدهند و در نهایت ۱۷ نفر انتخاب شوند و به اسپانیا بروند و داستان را در اسپانیا دنبال کنیم. این لایه رویی داستان و اتفاق فوتبالی ماجرا بود. اما با توجه به این که بیشتر فیلم‌هایی با مضمون اجتماعی می‌سازم، سعی کردم طرز فکر خودم را با کمک تهیه‌کننده و سرمایه‌گذار، وارد روایت کنم و موضوع را بسط دادیم و فیلم را به یک اثر اجتماعی تبدیل کردیم. هدف من نزدیکی به شخصیت‌ها و داستان زندگی و آمال و آرزوهای نوجوانان امروزی بود. فوتبال در این فیلم بهانه‌ای است برای آشنایی با طرز فکر و آرزوهای نوجوانان امروز ایران و تبعات اجتماعی مترتب بر آن».

هدف من نزدیکی به شخصیت‌ها و داستان زندگی و آمال و آرزوهای نوجوانان امروزی بود. فوتبال در این فیلم بهانه‌ای است برای آشنایی با طرز فکر و آرزوهای نوجوانان امروز ایران و تبعات اجتماعی مترتب بر آن

کارگردان مستند تحسین شده «من می‌خوام شاه بشم» در ادامه بیان کرد: «هر فیلمی جدای از مضمون و بیس اصلی داستان خود (مثلا ورزش، محیط زیست و..)، باید ویژگی‌های سینمایی خودش را هم در لایه‌های مختلف فیلم داشته باشد. در فیلم «رویاهای خالکوبی شده» رویکردی انسان‌محور داشتم و نمی‌خواستم فیلمی صرفا ورزشی بسازم».

او توضیح داد: «این مستند هنوز نمایشی بین‌المللی نداشته و اولین نمایش آن در جشنواره چهاردهم سینماحقیقت است. به تازگی پخش بین‌المللی «رویاهای خالکوبی شده» که بر عهده محمد اطبایی است را شروع کرده‌ایم. امیدوارم این فیلم حضور موفقی در جشنواره‌های خارج از ایران داشته باشد».

کارگردان مستند «همه اوراق هویت من» درباره وضعیت تولید این روزهای سینمای مستند و آسیب‎های وارد شده به این حوزه عنوان کرد: «شیوع گسترده کرونا و فاصله‌گذاری اجتماعی، امکان نزدیکی گروه‌های تولیدی به کاراکترها، فضاها و موقعیت‌ها را از ما گرفته است. برای ساخت یک مستند گاهی لازم است روزها و ماه‌ها با آدم‌ها و موقعیت‌های مختلفی سر بکنیم و فاصله‌گذاری اجتماعی از این مهم جلوگیری می‌کند. جدای از بحث کرونا به نظر می‌رسد دخل و خرج سینمای مستند با هم ‌نمی‌خواند و فکر می‌کنم این معضل بسیار مهمی است. در حال حاضر هزینه تولید فیلم مستندی که ویژگی‌های سینمایی مطلوبی به لحاظ تصویر و صدا و..  داشته باشد و مناسب نمایش روی پرده و یا وی‌او‌دی باشد، بسیار بالا رفته است. برآوردهای جدید و منطقی و واقعی برای تولید سینمای مستند و حمایت‌هایی که در بخش‌های مختلف از سینمای مستند می‌شود، فاصله زیادی دارد و سرمایه‌گذار و تهیه‌کننده کمی برای سینمای مستند می‌توان پیدا کرد. بنابراین فکر می‌کنم مدتی طول می‌کشد که این دو کفه هزینه و کفه برآوردها و دریافتی‌های پروژه فیلم مستند با همدیگر به تعادل برسند و متاسفانه این امر ضربه بزرگی به سینمای مستند و کیفیت آثار تولید شده می‌زند».

این مستندساز افزود: «فراموش نکنیم که هزینه ابزار فیلم‌برداری، هزینه‌های تولید و هزینه‌های پست پروداکشن با آن چیزی که در قبل برای تولید سینمای مستند وجود داشت به شدت متفاوت است و این عدم هم‌خوانی به شدت به این حوزه ضربه خواهد زد. اگرچه قبل از این هم یکی دوبار در این سال‌ها در بزنگاه‌هایی این اتفاق افتاده بود. می‌شود گفت مستندسازی در حال حاضر صنعت ورشکسته‌ای است و اگر شخصی دوسال از عمر خود را صرف تولید مستند می‌کند، بیشتر برآمده از عشق و جنون فیلم‌سازی است و منطقی پشت آن وجود ندارد».

کارگردان مستند «پازلی‌ها» درباره برگزاری آنلاین جشنواره چهاردهم سینماحقیقت اظهار داشت: «برگزاری آنلاین جشنواره به هر حال اتفاق جالب و خوشایندی برای اهالی سینما نیست. سینما، فرهنگ و لذتی است که فقط با تماشای فیلم روی پرده عریض و سالن تاریک و صدای دالبی و در میان جمع معنا پیدا می‌کند. این قضیه با فیلم دیدن در خانه و روی لپ تاپ و گوشی موبایل بسیار متفاوت است. ما این فیلم را چه در صداگذاری، چه در فیلم‌برداری و تصحیح رنگ و مرحله پست‌پروداکشن برای نمایش در پرده سینما ساخته‌ایم و برای آن وقت گذاشتیم و عوامل فیلم زحمات زیادی را متحمل شدند. نمی‌دانستیم قرار است این اتفاق بیافتد و نمایش آنلاین را تجربه کنیم و نمی‌توانیم برگردیم و تمام آن مراحل را برای نمایش در مانیتور آماده کنیم. طبیعتا میکس صدا، کالر گریدینگ و…برای نمایش در مانیتور فرق می‌کند. برنامه‌‌ریزی ما به‌هم خورد و از طرفی همان‌طور که گفتم شکل ذاتی سینما حضور در فضای تاریک و دیدن بر روی پرده سینما و تجربه جهان خیالی است. نمایش آنلاین برای یک‌سری از فیلم‎ها که برای اکران بر روی پرده حساب کرده بودند، مطلوب نیست اما شاید برای برخی فیلم‌های روایت‌محور  که کمتر به بحث‌های تکنیکی پرداخته‌اند، مناسب باشد و لطمه کمتری از بابت اکران آنلاین بخورند».

گنجی افزود: «با همه این‌ها ویژگی مثبت برگزاری آنلاین شاید این است که تعداد بیشتری از مخاطبین فیلم‌ها را در خانه‌های خود تماشا می‌کنند. فکر می‌کنم برگزاری آنلاین تجربه خوبی است و باید از این شرایط بهره لازم را ببریم. در حال حاضر به اجبار به برگزاری آنلاین جشنواره تن داده‌ایم، اما در آینده امیدوارم آورده‌ای مفید برای برگزارکنندگان فستیوال‌ها، تصمیم‌گیران و معاونت سینمایی جشنواره‌های مختلف داشته باشد و از این پتانسیل برای دوره‌های آتی که به شکل فیزیکی برگزار می‌شود هم استفاده شود. با این روش در آینده می‌توان بخشی از مخاطبینی که در تهران نیستند را هم به مخاطبان جشنواره‌های مختلف اضافه کرد و این شکل مطلوب برگزاری جشنواره‌ها در آینده است و امیدوارم این تجربه‌ها یاری‌رسان باشد».

مخاطبان هنروتجربه سینه‌فیلیا و عاشقان سینما هستند و نباید ارتباط مخاطبان با محصولات هنروتجربه‌ای قطع شود. نباید به هیچ عنوان به حذف اکران فیزیکی فکر کرد، اما در کنار آن می‌توان به نمایش آنلاین رو آورد

این مستندساز در بخش دیگری از صحبت‌های خود درباره ورود گروه هنروتجربه به اکران آنلاین بیان کرد: «قطعا ورود گروه هنروتجربه به وادی نمایش آنلاین بسیار مفید است. هنروتجربه باید وارد این چرخه اکران شود و از فرصت پیش آمده و تمایل و رغبتی که مخاطب برای دیدن فیلم دارد استفاده کند. با تمام ضعف‌ و قوت‌های اکران آنلاین، نمی‌توان از توفیق اجباری بودن آن گذر کرد و آن را نادیده گرفت. سال‌ها منتظر آن بودیم که گروه هنروتجربه مجموعه‌ای با تعدادی سالن نمایش برای خودش داشته باشد و تبدیل به پاتوق فیلم‌سازان و فیلم‌دوستان شود و طی این چند سال فعالیت این گروه، این مهم تحقق پیدا نکرد. مخاطبان هنروتجربه سینه‌فیلیا و عاشقان سینما هستند و نباید ارتباط مخاطبان با محصولات هنروتجربه‌ای قطع شود. نباید به هیچ عنوان به حذف اکران فیزیکی فکر کرد، اما در کنار آن می‌توان به نمایش آنلاین (مخصوصا برای سینما دوستان شهرهای مختلفی که دسترسی به سینماهای هنروتجربه ندارند) رو آورد و این امر می‌تواند به شدت جذب باشد و به نیاز مخاطبین این نوع از سینما پاسخ دهد».

کارگردان مستند «مادرم منیژه معدن‌کار است» در انتها یادآور شد: «مستند بلند «رویاهای خالکوبی شده» در بخش مسابقه ملی چهاردهمین جشنواره سینما حقیقت حضور دارد و تولید آن حدود یک سال و نیم طول کشیده است. تعدادی از کاربلدهای این حوزه در این پروژه همکاری داشتند و امیدوارم نتیجه کار مورد توجه مخاطبین واقع شود».

برنده سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی مستند سی‌وسومین دوره جشنواره فیلم فجرهمچنین افزود: «این فیلم بیشتر از تمام فیلم‌های من، محصول همکاری دوستانی بود که در کنارم بودند. باید از امیرادیب‌پرور، تدوین‌گر این مستند که داستان و روایت فیلم را کاملا متحول کرد تا محمد حدادی به عنوان مدیر فیلم‌برداری، تهیه‌کننده فیلم بهزاد توکلی، دستیار و محقق پروژه موحد تاری‌مرادی و هم‌چنین از صداگذار و آهنگ‌ساز و تمامی عواملی که در ساخته‌شدن این فیلم نقش مهمی داشتند، تشکر کنم».