هنروتجربه: نکوداشت استاد منوچهر طیاب در هفتمین روز جشنواره «سینماحقیقت» برگزار شد.

به گزارش سایت هنروتجربه به نقل از ستاد اطلاع رسانی چهاردهمین جشنواره بین المللی «سینماحقیقت»، مراسم نکوداشت زنده‌یاد استاد منوچهر طیاب بعد از ظهر دوشنبه یکم دی ماه و در هفتمین روز از جشنواره چهاردهم «سینماحقیقت» برگزار شد.

اجرای این مراسم را شهرام درخشان به عهده داشت و در بخش اول میزبان دبیر چهاردهمین جشنواره بین‌المللی «سینماحقیقت» بود.

محمد حمیدی‌مقدم در ابتدای این مراسم گفت: «از شگفتی‌های اجرای برخط امسال افزایش روز به روز مخاطبان بود. اگرچه تماشای فیلم در پرتال‌ها می‌تواند مشکلاتی به همراه داشته باشد اما لذت تماشای فیلم‌های مستند به قدری زیاد بوده که مخاطبان، این دشواری را به جان خریدند و امروز می‌توانیم ادعا کنیم که همه علاقه‌مندان سینمای مستند به نسبت معینی در همه جای ایران به تماشای این آثار می‌نشینند».

حمیدی‌مقدم افزود:«اختتامیه چهاردهمین جشنواره بین‌المللی سینماحقیقت روز چهارشنبه دوم دی است و فردا صبح، کاندیداهای بخش‌های مختلف مسابقه ملی را معرفی می‌کنیم».

حمیدی‌مقدم در ادامه با اشاره به مراسم نکوداشت استاد طیاب گفت:« کمتر پیش می‌آید در یک جشنواره در دو سال پیاپی درباره یک نفر صحبت کنید. ما سال گذشته در سیزدهمین جشنواره «سینماحقیقت» این افتخار را داشتیم که از مقام شاخص و حرفه‌ای استاد منوچهر طیاب قدردانی کنیم اما متاسفانه امسال ایشان را از دست دادیم که ضایعه‌ای برای فرهنگ ایران است».

او با اشاره به نامگذاری ایام چهاردهمین جشنواره سینماحقیقت به نام بزرگان سینمای مستند  عنوان کرد:« در گفت‌وگویی که با استاد محمدرضا اصلانی داشتیم از ایشان خواستیم انتخاب نام‌هایی برای مراسم نکوداشت امسال را به عهده بگیرند، که عنوان «مرد سرزمین» را برای نکوداشت استاد طیاب انتخاب کردند».

پس از صحبت‌های دبیر جشنواره سینماحقیقت، فیلم مستندی درباره منوچهر طیاب پخش شد.

اسعد نقشبندی کارگردان مستند «منوچهر طیاب» در این مراسم گفت:« قریب ۲۴ سال یعنی از ۱۳۷۵ که با آقای طیاب در کویرهای کرمان آشنا شدم و در ۹۰ پروژه‌ای که ایشان بعد از آن تاریخ ساختند در کنارشان بودم. خودم را فیلم‌ساز نمی‌دانم؛ اگر در حرفه خوم حرفی برای گفتن داشته باشم برایم کفایت می‌کند اما وقتی گفتند درباره استاد فیلمی باید ساخته شود، برایم سخت بود. چون ایشان پدر معنوی من بود و این ۲۴ سال وقتی ایران بود و چه خارج از کشور، در تمام لحظات در این هزاران کیلومتری که همسفرش بودم و صدها ساعتی که به گفته‌هایش گوش می‌دادم برایم کلاس درس بود. برای من این مسیر ۴۰ ساله عکاسی دو بخش می‌شود. بخشی قبل از آشنایی با استاد منوچهر طیاب و بخشی تحولی که ایشان در من ایجاد کرد.

نقشبندی افزود: «توصیه‌ام به کسانی که می‌خواهند آقای طیاب را بیشتر بشناسند این است که فیلم‌هایش را ببینند؛ خوشبختانه آقای همایون امامی سال گذشته و زمان حیات ایشان کتابی از او منتشر کرد که منبع خوبی برای شناختن دنیای آقای طیاب است».

ارسطو مداح گیوی (فیلم‌بردار) در ادامه این نشست درباره آشنایی با منوچهر طیاب عنوان کرد:« آقای طیاب را از زمان دانشجویی با فیلم «ریتم» شناختم که فیلم بسیار تاثیرگذاری بود. بعد از فارغ‌التحصیلی و سال‌ها بعد وقتی فیلم «همراه باد» در حال تدوین بود ایشان را از نزدیک دیدم و به واسطه دوستی با آقای نقشبندی به ایشان معرفی شدم و فیلم «دریای پارس» را باهم شروع کردیم و در پنج فیلم در مجموع با آقای طیاب همکاری داشتم. قرار بود دو فیلم دیگر هم باهم کار کنیم که به دلایل مختلف به تاخیر افتاد و میسر نشد».

گیوی با اشاره به این‌که به عقیده او نسل منوچهر طیاب دیگر تکرار نمی‌شود چون همه آن‌هایی که در این حرفه آمدند با علاقه آمدند و فرصت برایشان فراهم بود و ویژگی‌هایی داشتند که صرفا به دغدغه تهیه و پخش فیلم محدود نمی‌شد، گفت: «یک ویژگی آقای طیاب نظم فوق‌العاده‌اش بود که بارها و بارها مطلبی را می‌نوشت و پلان‌هایی که هر روز در طول کار گرفته می‌شد را هر شب بازبینی می‌کرد و خیلی خوشحال بود که می‌تواند هر شب راش‌های آن روز را ببیند. گاهی ساعت ۱۲ شب بعد از فیلمبرداری به محل اسکان می‌رسیدیم و ایشان تا ساعت ۳ صبح راش‌ها را مرور می‌کرد».

عطا حسن‌پور (باستان‌شناس) هم میهمان دیگری بود که از طریق اسکایپ در این مراسم صحبت می‌کرد.حسن‌پور با اشاره به آشنایی‌اش با استاد منوچهر طیاب و ویژگی‌های او صحبت کرد: «از سال ۸۵ افتخار آشنایی با آقای طیاب را پیدا کردم و شاهدم که ایشان زحمات زیادی برای ایران کشید. قبل از حضور آقای طیاب در لرستان، هیچ کدام از آثار این منطقه در قاب تلویزیون جای نگرفته بود. آقای طیب علاوه بر میراثی که برای سینمای مستند به جا گذاشته، یادگاری هم برای میراث فرهنگی به ارمغان گذاشته که در نوع خود بی‌نظیر است».

در ادامه محمدرضا اصلانی درباره نسل خود، منوچهر طیاب و دیگران، گفت: «ما نسلی هستیم که درست متولد جنگ جهانی دوم است. نسل جنگ، نسل شتابنده و جنگنده‌ای است که این خصایص در تمام ما خودش را نشان داده. نسلی که روحیه جنگندگی دارد برای بودن و برای مقابله با جهان. این خصیصه را در اروپای این نسل هم می‌بینید که از دل آن آندره مارلو و برتون و دیگران ظهور می‌کنند. این جریان در ایران هم به نحو دیگری بروز می‌کند و شکل می‌گیرد.منوچهر طیاب و خسرو سینایی که هر دو برای من عزیز بودند از معماری وارد سینما شدند و کسانی هم بودند که از نقاشی و کسانی از ادبیات آمدند. هیچ کدام ما نرفتیم فی‌النفسه سینما بخوانیم و سینماگر بشویم. سینما یکی از دستاوردهای ذهنی ما بود برای رسیدن به واقعیتی که در خودمان مجهول می‌دیدیم».

این مستندساز با اشاره به سوالی که از او پرسیده شده مبنی بر این‌که آیا تجربه این نسل در آینده ادامه پیدا می‌کند یا نه؟ توضیح داد:«فکر می‌کنم هر نسلی، در تجربه وابسته به دوران خودش است و هر دوره نمی‌تواند تجربه‌های ما را تکرار کند. نسل جدید حتی هوشمندتر از ماست. شتابزدگی مال این دوران است نه فقط این نسل. جهان فعلی جهان شتاب است و شتاب‌زدگی مختص این نسل است و نباید از آن به عنوان یک نقیصه یاد کنیم اما این در جایی خود را سامان خواهد داد. ما نسل عقلانیت هستیم و این نسل، نسل هوشمندی است که خصیصه مهمی محسوب می‌شود».

در ادامه ویدئویی از «ناصر فکوهی» (استاد دانشگاه تهران و مدیر موسسه انسان شناسی و فرهنگ) پخش شد.فکوهی در این ویدئو با اشاره به رویکرد انسان‌شناسی منوچهر طیاب که در آن شاهد یک نوع گرایش بسیار عمیق و جدی به تعلق سرزمینی و فرهنگی به ایران هستیم، گفت: «بر سینمای طیاب می‌شود نام سینمای مستند ایران‌شناسی گذاشت که تصویری واقعی از ایران را به ما عرضه می‌کند. تصویری که ایران را در تنوع خودش نشان می‌دهد چه در جغرافیای آن و چه تنوع قومی، زبانی، دینی که در ایران وجود دارد.به نظرم، مرحوم طیاب یک ارزش بزرگ برای پهنه‌ای بود که ما در آن زندگی می‌کنیم».

پایان‌بخش این مراسم، رونمایی از کتاب «صدای آیینه‌ها» در مورد محمدرضا اصلانی، خسرو سینایی و منوچهر طیاب بود که توسط معصومه کیانی گردآوری شده است.

در پایان این مراسم نشان فیروزه ای و لوح تقدیر چهاردهمین جشنواره «سینماحقیقت» به خواهر زنده یاد استاد منوچهر طیاب اهدا شد.