هنر و تجربه-فاطمه رستمی: مهدی کوهیان؛ تهیه‌کننده فیلم‌های «پرو» و «قاضی مرگ» که در هنروتجربه اکران شده اند، در گفت‌وگویی با سایت هنروتجربه اظهار کرد که شرایط تولید و اکران در این روزها را دشوار می‌داند و معتقد است جشنواره فیلم فجر امسال می‌توانست با تغییراتی، بستری برای دیده شدن انبوه فیلم‌های مستقل به نمایش درنیامده باشد.

مهدی کوهیان درمورد فعالیت‌های سینمایی در شرایط فعلی و خطر کردن سرمایه‌گذارها برای تولید فیلم گفت: «تقریبا در تمام دنیا سینما و تولیداتش دست‌خوش تلاطم بسیار شدیدی شده است و من فکر می‌کنم در تاریخ سینما حتی زمانی که تلویزیون آمد و خیلی‌ها فکر می‌کردند سینما از بین می‌رود یا وجودش کمرنگ می‌شود، چنین بحرانی به خود ندیده است.حداقل  در آن روزها به هر حال ضربان قلب سینما درحال تپیدن بود و مخاطبی که بتواند کسب و کار سینما را در جریان نگه دارد، وجود داشت».

او افزود: «آنچه امروز حادث شده، صرفا ایجاد پلتفرم‌های تازه یا تغییر ذائقه مخاطب و یا رشد تکنولوژی که باعث شد مخاطب بسترهای تازه را تجربه کند نیست، چرا که مخاطب سینه چاک سینما درهر شرایطی تماشای فیلم روی پرده سینما را ترجیح می دهد. چیزی که بحران کنونی سینماست، مسائل حیاتی همان مخاطبان اندک است آن هم نه به خاطر عدم علاقه به سینما بلکه به دلیل خطری که سلامت جسمی را تهدید می‌کند که حداقل شرط برای بهره بردن از محصولات فرهنگی و هنری است».

در کشور ما هنوز زیرساخت‌ها برای پناه بردن به مدیوم‌های جدید وجود ندارد. تجربه اکران آنلاین که درمورد سینما بدنه اتفاق افتاد، نشان داد قاچاق گسترده فیلم و سایر محصولات ویدیویی چگونه ضربه مهلکی به تولیدکننده‌ها وارد می‌کند

کوهیان با مقایسه بحران کرونا و بحران جنگ گفت: «فکر می‌کنم شرایط فعلی استثنایی است و حتی از جنگ هم به نظرم وضعیت وخیم‌تر است. ما در کشور خودمان وضعیت جنگی را تجربه کرده‌ایم؛ در آن حال همه کشور ممکن است درگیر نشود و حتی در آن شرایط امکان حضور در سالن سینما وجود داشت، اما این اوضاع فعلی سلامتی مردم و جان آنها را به خطر می‌اندازد که خیلی مهم است. همه این موارد را گفتم تا به اینجا برسم که وقتی مخاطب نباشد، تولیدات فرهنگی و هنری هم لطمه جدی می‌بیند. ما برای چه کسی فیلم بسازیم؟ شاید بگویید پلتفرم و مدیوم‌هایی برای عرضه فیلم‌ها و محصولات فرهنگی وجود دارد، درست هم هست. امروز نتفلیکس به عنوان جایگزینی برای سینما عرض اندام می‌کند، اما در کشور ما هنوز زیرساخت‌ها برای پناه بردن به مدیوم‌های جدید وجود ندارد. تجربه اکران آنلاین که درمورد سینما بدنه اتفاق افتاد، نشان داد قاچاق گسترده فیلم و سایر محصولات ویدیویی چگونه ضربه مهلکی به تولیدکننده‌ها وارد می‌کند و متاسفانه اراده ای برای یافتن راهکاری برای مشکلات وجود ندارد. در این شرایط ما با بحران جدی تمایل مخاطب برای بهره بردن از محصولات سینمایی رو به رو هستیم این یک طرف ماجراست و طرف دیگر خطر تولید آثار است. هنرمندان بزرگی در جریان همین تولیدات از سال گذشته تا به حال با گرفتار شدن به کرونا جان خودشان را از دست دادند. محیط پرخطر تولید فیلم همه عوامل را تهدید می‌کند پس ریسک کار در این عرصه بالا می‌رود و بازگشت سرمایه هم به خطر می افتد و در این بین سینما مستقل دوچندان شرایطش پیچیده و دشوارتر شده است».

این تهیه کننده در ادامه در پاسخ به این سوال که امروز برای تولید یک فیلم مستقل با حداقل شرایط به چه میزان هزینه و سرمایه نیاز است، توضیح داد: «باید ببینیم از چه گروه بازیگر و عوامل پشت صحنه ای قرار است در فیلم استفاده شود و در چه مدیومی پخش خواهد شد. من قائل به اعداد و ارقام به صورتی که برخی دوستان می‌گویند، نیستم. به نظرم فیلم مستقل می‌تواند با گوشی موبایل ساده هم ساخته شود و از طرف دیگر می‌تواند پروداکشن سنگین داشته باشد. اینکه بگوییم مثلا با کمتر از صد میلیون تومان نمی‌توان فیلم کوتاه ساخت یا بحث‌های مشابه این، باید دید موضوع فیلم آن فرد چیست و چقدر بودجه دارد. شاید واقعا یک فیلم کوتاه با مبالغ کم قابل ساخت نباشد، ولی به هرحال به نظر فیلمسازان و هنرمندان ما روش‌های جایگزین پیدا می‌کنند که کم هزینه‌تر باشد و نبض تولید فیلم قطع نشود».

این تهیه کننده ادامه داد: «البته امروز شرایط فرق کرده و به عنوان مثل اگر تا چندسال پیش می‌شد با حداقل پانصد میلیون تومان فیلمی ساخته شود، حالا با کمتر از یک میلیارد و پانصد امکان ساختش وجود ندارد. وضعیت اقتصادی ما و تحریم‌ها و… بر شرایط ناشی از کرونا افزوده شده و وقتی چنین اوضاعی باشد، اولین چیزی که مردم از سبد خانوار حذف می‌کنند، کالاهای فرهنگی و هنری است. مردم باید بتوانند روزمره خودشان را بگذرانند و بعد برای تولیدات هنری و سرگرمی هزینه کنند».

او در پاسخ به این سوال که آیا حاضر است در همین وضعیت کار جدیدی تولید کند یا نه اظهار کرد: «فعلا نمی‌خواهم کار تازه ای شروع کنم و ترجیح دادم کارهای قبلی را به اتمام برسانم. تلاش می‌کنم فعلا کارهایی را انجام دهم که کمترین لطمه را به لحاظ اقتصادی به من وارد کند و هزینه کمی را برایم داشته باشد».

هنروتجربه تنها ماوا و محل توجه به سینمای مستقل است. فیلمسازان حتی در جمع خودشان این موسسه را نوعی محفل و فضای دیده شدن می‌دانند. فکر می‌کنم به هر شکل ممکن ما سینماگران باید تلاش کنیم این فضا حفظ شود و گسترش یابد

مهدی کوهیان با اشاره به اینکه جشنواره فیلم فجر می‌توانست با تغییر در قواعدش امسال متفاوت برگزار شود بیان کرد: «ما با انبوه تولیدات فیلم‌های مستقل روبه‌رو هستیم که اصلا برخی از آنها مربوط به قبل از شیوع کروناست. گاهی در بین این فیلم‌ها هستند آثاری که یک سر و گردن از سینمای بدنه بالاترند و ارزش‌های هنری و تجربی قابل تاملی دارند و گمان می‌کنم جذب مخاطبشان هم نسبت به خیلی از فیلم‌ها بیشتر باشد. این آثار که سالهاست دیده نشده‌اند، می‌شد در جشنواره فیلم فجر امسال به نمایش درآیند. با تغییرات اندکی در قوانین جشنواره امسال به عنوان سالی استثنایی، این فرصت وجود داشت  تا این آثار به نمایش دربیایند. با دعوت از این فیلم‌ها حتی اگر فقط داورها  و اهالی رسانه این آثار را ببینند، باز هم اتفاق خوبی می‌افتاد به این دلیل که هنوز خیلی از اهالی سینما و فرهنگ و هنر با سینمای مستقل فاصله دارند و ممکن است با تماشای این آثار تحولی در نگاهشان ایجادشود. این فیلم‌های مستقل و انبوه نیاز دارند در فرصتی مناسب دیده شوند و جشنواره فیلم فجر امسال به نظر زمان خوبی برای این کار بود».

این حقوقدان حوزه رسانه در ادامه درمورد جایگاه گروه هنروتجربه در وضعیت فعلی و پیشنهادش برای بهبود عملکرد این موسسه عنوان کرد: «هنروتجربه تنها ماوا و محل توجه به سینمای مستقل است.فیلمسازان حتی در جمع خودشان این موسسه را نوعی محفل و فضای دیده شدن می‌دانند. فکر می‌کنم به هر شکل ممکن ما سینماگران باید تلاش کنیم این فضا حفظ شود و گسترش یابد.ما در این روزهای ناخوشایند سعی کنیم ایده‌های جدیدی برای عرضه آثار پیدا کنیم. به هر صورت این شرایط می‌گذرد و مهم این است که کمک کنیم سینمای بیمار و بدحال ما ضربانش قطع نشود و هرچقدر هم ضعیف و کم توان، اما راه آثار مستقل ادامه پیدا کند تا روزی دوباره سینمای ایران و به خصوص سینمای مستقل را سرحال ببینیم».

او در پایان درمورد تازه ترین فعالیت‌های سینمایی اش گفت: «من چند سال است که به اتفاق حسن خادمی که قبلا «قاضی و مرگ» را در هنروتجربه داشتیم، مستند بلندی به نام «در معرض خطر» را  درمورد یک عکاس جنگ می‌سازیم. نوع این کار و پروداکشن آن با کارهای قبلی ما متفاوت است و طولانی شدن پروژه به این دلیل است که کرونا موجب شد قسمت‌های از کار را آنطور که دوست داریم به پایان نرسانیم، اما کم کم آماده شروع تدوین می‌شویم و امیدواریم سال آینده بتوانیم آن را عرضه کنیم. یک پروژه دیگر هم هست که آرشیوی محسوب می‌شود و فکر می‌کنم مستند خوبی شود و فعلا از موضوع آن حرفی نمی زنم».