هنروتجربه: مستند «شهر سوخته» به کارگردانی ناصر پویش که بر پرده سینماهای هنروتجربه است، درباره منطقه شهر سوخته زابل است.

ناصر پویش فعالیت هنری خود را از سال ۱۳۶۹، در رسانه‌ها و به عنوان منتقد فیلم و سردبیر آغاز کرد و ساخت فیلم‌های کوتاه و مستند بسیاری را در سابقه کاری‌اش دارد. «شهر سوخته» دومین فیلم بلند ناصر پویش بعد از فیلم «شبیه شیدایی» است.

«شهر سوخته» که ساختاری مستند-داستانی دارد، روایتی است از تمدن قدیمی شهر سوخته در استان سیستان و بلوچستان. شهر سوخته در زابل، بازمانده تمدنی کهن و پربار بوده و قدمت این شهر تا پنج هزار سال تخمین زده می‌شود و تاکنون تنها بخش کوچکی از این شهر باستانیِ شگفت‌انگیز حفاری شده است. در این مستند با برخی از عجایب شهر سوخته آشنا می‌شوید. فیلم در حالی که همراه با باستان شناسان به روایت گزارشی از کاوش‌ها می‌پردازد، موازی با آن به جست‌وجوی صدا در اعماق خاک و به اعماق تاریخ می‌رود تا با مردم کهنسال شهر سوخته همراه شود. محمد حمزه‌ای شاعر و فیلم‌ساز عنوان می‌کند:«این مستند خوش ریتم و خوش تصویر در مورد قسمتی از تاریخ تمدن شرق و ایران است. لایه رویی این مستند در مورد شهر سوخته است و به نظرم لایه زیرین آن که مهم‌تر از لایه رویی آن است در مورد فلسفه حیات و زندگی است و در مورد مرگ. فیلم بسیار تاثیرگذار است و تماشاگر بعد از بیرون آمدن از سالن هم‌چنان به آن فکر می‌کند و البته به این که زندگی و مرگ چیست».

پویش تحقیق و نگارش فیلم‌نامه «شهر سوخته» را از سال ۱۳۸۳ آغاز کرد و پس از صرف یک سال پژوهش و نگارش فیلم‌نامه کار متوقف شد اما دوباره در سال ۱۳۹۶ این فیلم با سرمایه شخصی ساخته و آماده نمایش شد. او تاکید دارد «شهر سوخته» فیلمی باستان‌شناسانه نیست و به گفته او در این فیلم، به دنبال جست‌وجوی روح زندگی مردم ایران در گذشته بوده است: « من ایده و طرح و فیلم‌نامه برای بخش مستند این فیلم را از قبل داشتم. اما وقتی سفرم را به شهر سوخته شروع کردم، فیلم‌نامه را تهران گذاشتم و به آنجا رفتم. هر چیزی که در فیلم می‌بینید، چه بخش داستانی و چه بخشی که بچه‌ها اضافه شدند، تماما چیزهایی است که شهر سوخته به من داده است. در واقع همزمان با بخش باستان‌شناسان روی اسکلت‌ها و جزئیات و .. مستند گزارشی تهیه می‌کردیم اما همه اینها باعث شد که بخش‌های داستانی و روایتی کار شکل بگیرد».

«شهر سوخته» در نمایش خارج از کشور و در دانشگاه استنفورد آمریکا، مورد تحسین بهرام بیضایی قرار گرفت و احمد طالبی‌نژاد در نقدی بر این فیلم، «شهرسوخته» را از نظر فرم، با «تپه‌های قیطریه» پرویز کیمیاوی مقایسه و دیدن این فیلم را توصیه می‌کند: « من شهر سوخته را از نزدیک دیدم و نصف روز در آنجا سیر کردم! باعث بهت و حیرت است که چگونه می‌شود سرزمین یا ملتی که روزگاری سردمدار علم و فرهنگ بوده به جایی برسد که از تاریخ خودش منفک شود!؟ ما این انفکاک را در فیلم «شهر سوخته» به وضوح مشاهده می‌کنیم. وقتی فیلم را دیدم،‌ مشتاقانه آن را دنبال کردم و حالا به کسانی که هم به فیلم‌های مستند علاقه دارند و هم تاریخ و گذشته کشورشان برایشان مهم است، اما مصادیقش را نمی‌شناسند، توصیه می‌کنم حتما این فیلم را ببینند».

 

برچسب‌ها: