هنروتجربه-سعیدحضرتی: آرش قاسمی از صداگذاران سینمای ایران با اشاره به اینکه در صداگذاری فیلم‌ها به نسبت صدابرداری می‌توان کارهای خلاقانه‌تری را انجام داد معتقد است فیلم‌نامه خوب به صداگذار ایده‌های زیادی می‌دهد. یک طراح صدا و صداگذار باید در کنار تیم فیلم‌نامه قرار گیرد و آنجا باهم صحبت کنند و ایده‌های صوتی را در آن زمان با هم لحاظ کنند تا صدابردار بتواند در آن بستر عمل کند و صداگذار آن را کامل کند.

آرش قاسمی درباره تفاوت‌های صدابرداری و صداگذاری به لحاظ وجه هنری و زیبایی‌شناسی و دلیل خود برای فعالیت در حوزه صداگذاری به سایت هنروتجربه گفت: «به نظرم در صدابرداری سرصحنه ۵۰ درصد تکنیک و ۵۰ درصد هنر توامان وجود دارد. به لحاظ زیبایی‌شناسی در صدابرداری سرصحنه شاید کمتر بتوان کار خلاقانه‌ای انجام داد و توجه بیشتر باید معطوف به صدابرداری درست صحنه باشد و در خلال آن می‌توان ایده‌های صوتی هم داشت و پیاده کرد. اما در بخش صداگذاری کار خلاقانه بیشتری انجام می‌شود. در حقیقت این بخش بحث زیبایی‌شناسی به فیلم را می‌توان اضافه کرد و ایده‌های صوتی و تفکرات صوتی را اجرا کرد و دست صداگذار بازتر است تا دخل و تصرفی در صداها ایجاد شود. علاقه و زمینه اصلی کار من هم در زمینه صداگذاری فیلم‌ها است. هم روحیات و هم فیزیک من برای صداگذاری مناسب‌تر بود. روحیات من باعث شد تا صداگذاری را به صدابرداری ترجیح دهم. ضمن این که فکر می‌کردم صداگذاری هنر بیشتری دارد».

قاسمی با اشاره به این موضوع که فیلم‌ساز همان اندازه که تصویر را می‌شناسد باید با موسیقی، صدا و.. آشنا باشد افزود: «اصولا کار در فیلم‌های خلاقانه برای هر کسی جذاب است. قاب‌بندی درست، موسیقی مناسب، صداگذاری خلاقانه و غیره اصولی است که در کنار هم مخاطبان جدی‌تر را قانع و راضی می‌کند. زمانی که فیلم کوتاه کار می‌کنم درگیر داستان و فرم آن می‌شوم. در فیلم کوتاه ساختار اهمیت آن چنانی ندارد و بحث ایده مطرح است. در فیلم‌های کوتاه به نسبت فیلم‌های بلند سینمایی کارهای خلاقانه‌تری می‌توان انجام داد و دست به تجربه‌های بیشتری زد. به همان نسبت کارگردان هم در تولید فیلم کوتاه دست به تجربه می‌زند و به دلیل سرمایه‌گذاری کمتر و اهمیت پایین‌تر بازگشت سرمایه به آن شکلی که در فیلم سینمایی مطرح است، فیلم‌هایی هنری و تجربی‌تری تولید می‌شوند».

آرش قاسمی صداگذاری و ترکیب صدای فیلم کوتاه ۱۸ دقیقه‌ای «پرگار» که در بسته فیلم‌های کوتاه «پنجگاه» در سینماهای هنروتجربه اکران شده بود را بر عهده داشت. او هم چنین صداگذاری مستند «سنجاقک‌های برکه خشک» را که در چهاردهمین جشنواره سینماحقیقت جایزه بهترین صدا را هم دریافت کرد در کارنامه خود دارد. این صداگذار درباره تفاوت ماهوی صداگذاری در فیلم‌های کوتاه و مستند بیان کرد:«در فیلم کوتاه دست به تجربیاتی می‌زنم که شاید در فیلم بلند سینمایی به دلیل مخاطبین وسیع‌تر آن، ریسک کمتری می‌کنم. فیلم‌های کوتاه، جامعه هدف مشخصی دارد و مخاطبین خاصی طرفدار این فیلم‌ها هستند. فیلم کوتاه ۱۸ دقیقه‌ای «پرگار» ساخته میثم عباسی، فیلمی بسیار درونی بود و فیلم را خیلی دوست داشتم. فیلمی که دیالوگ نداشت و راوی زندگی روزانه مردی بود که در سالخوردگی، برای ارتباط با زندگی بیرون از خانه‌اش دچار مشکل است. با توجه به بدون دیالوگ بودن، تمام هم و غم ما برای کار صداگذاری درست اثر بود و باید تنهایی شخصیت اصلی را با صدا ایجاد می‌کردیم. شنیدن صدای ساعت، چک چک آب و … نمونه‌هایی از نشان دادن تنهایی با صدا است. امیدوارم نتیجه دلخواه ما به دست آمده باشد».

در ایران افراد و متخصصین خوب و خلاقی داریم اگر بخواهیم تعارف را کنار بگذاریم، ما در بخش صدا حداقل ۱۰ تا ۱۵ سال از نظر تکنیک عقب هستیم. هنوز در سینما و بخش صوتی دالبی دیجیتال واقعی نداریم. ایده‌های صوتی شاید داشته باشیم، اما ابزار نداریم

او افزود: «صداگذاری در فیلم مستند بستگی به ژانر مستند دارد. در ژانر رئال باید تمام افکت‌های صوتی ساختار درستی متناسب با فیلم داشته باشد. به طور مثال در فیلم‌های حیات وحش نمی‌توان صداها را جایگزین کرد و بسته به دلخواه خود آن را تغییر داد و باید به بهترین شکل تنها صداهای طبیعی را به گوش مخاطبان فیلم رساند. اما در فیلم‌های غیررئال این موضوع متفاوت است و می‌توان جنبه‌های دیگری را هم در نظر داشت و به صدای فیلم اضافه کردو طراحی صدای متفاوتی را تجربه کرد».

قاسمی با اشاره به اینکه نسل جدید کارگرانان به مقوله صدا توجه دارند و گاهی در زمان نوشتن فیلم‌نامه به صدا فکر می‌کنند، درباره دلایل قبول صداگذاری فیلم‌ها عنوان کرد: «در مرحله اول باید با فیلم ارتباط برقرار کنم و فیلم را ببینم و آن را درک کنم و با فیلم همراه شوم. فیلم‌نامه اهمیت زیادی دارد در حقیقت فیلم‌نامه خوب به صداگذار ایده‌های زیادی می‌دهد. یک طراح صدا و صداگذار باید در کنار تیم فیلم‌نامه قرار گیرد و آنجا باهم صحبت کنند و ایده‌های صوتی را در آن زمان با هم لحاظ کنند تا صدابردار بتواند در آن بستر عمل کند و صداگذار آن را کامل کند».

او اضافه کرد: «مخصوصا الان که فیلم‌ها با فرمت‌های سوراند پخش می‌شود، اتوماتیک‌وار حجم صدایی که در پنج بلندگوی سینما و چند کاناله داشتید تبدیل به بلندگوی کوچکی در گوشی و تبلت و.. می‌شود و درصد قابل توجهی از صدای اصلی از دست می‌رود و قاعدتا لذت صدای اصلی و در سینما را ندارد. قاب‌های زیبا و تصویر با کیفیت و صدای مناسب مجموعه‌ای است که بر روی پرده به بهترین شکل به مخاطبان منتقل می‌شود و طبیعی است در اکران آنلاین این قابلیت‌ها از دست می‌رود».

طراح صدای فیلم کوتاه «آیدین» تصریح کرد: «به هر حال اکران آنلاین از ضرورت‌های شرایط پیش آمده است و در این شرایط ناگزیر از دیدن فیلم‌ها در خانه هستیم و با این روند در آینده مجبوریم میکس‌هایی مخصوص گوشی همراه هم انجام بدهیم. باید خودمان را با شرایط وفق دهیم و برای صداگذاری فیلم‌ها از قبل فکر کنیم تا نمایش آن در موبایل و تبلت و.. هم دیدنی باشد».

قاسمی در پاسخ به این سوال که صداگذاری و طراحی صدای هنرمندانه چه ویژگی‌های دارد عنوان کرد: «وقتی می خواهیم ببینیم صداگذاری در فیلمی عالی است باید ببینیم صداها کمکی به روایت فیلم می‌کند یا نه. صدا فقط به بخش دیالوگ‌های فیلم مربوط نمی‌شود. صدا مجموعه‌ای است از آمبیانس، افکت‌ها، موسیقی و.. و صداگذار حرفه‌ای باید بتواند در کنار تصاویر، با طراحی صدای مناسب در خدمت روایت فیلم باشد و روایت را به نحو احسن بیان کند».

طراح صدای فیلم کوتاه «تُف» ادامه داد: «صداگذاری متوسط روایت‌گر نیست و تنها به بازتاب دیالوگ‌ها و صداهای مشخصی می‌پردازد و ایده‌ای در آن وجود ندارد و گاها انتخاب‎ های درستی صورت نمی‌گیرد. همانند پارچ آبی که می‌تواند شیشه‌ای، پلاستیکی یا آهنی باشد و بسته به انتخاب یکی از آن‌ها را سرمیز می‌گذاریم و بسته به شرایط، دست به انتخاب می‌زنیم. در صداگذاری ضعیف اصول اولیه هم رعایت نمی‌شود و صداها و دیالوگ‌ها به درستی شنیده نمی‌شود و یا حتی آنقدر صداها در فیلم زیاد است که به کلیت فیلم هم آسیب می‌زند».

مخاطبان هنروتجربه به فیلم‌ها از وجه هنری و تجربی بودن آن توجه بیشتری دارند. قاعدتا وقتی قرار است فیلمی کار کنم که در هنروتجربه اکران شود، حساسیت بالاتری دارم

او با اشاره به اینکه استودیو استاندارد برای میکس صدا در ایران وجود ندارد، گفت: «در ایران افراد و متخصصین خوب و خلاقی داریم اگر بخواهیم تعارف را کنار بگذاریم، ما در بخش صدا حداقل ۱۰ تا ۱۵ سال از نظر تکنیک عقب هستیم. هنوز در سینما و بخش صوتی دالبی دیجیتال واقعی نداریم. ایده‌های صوتی شاید داشته باشیم، اما ابزار نداریم. چند هزار جشنواره در خارج از کشور داریم، اما در بحث فنی چند جایزه از این جشنواره‌ها را می‌گیریم! در رقابت از نظر تکنیک با خارج از کشور هنوز عقب هستیم. ابزارها و لوازم تخصصی در انحصار یکسری از کشورهاست که می‌توانند آن‌ها را بسازند. ما باید بتوانیم ابزارها را با کمک نهادهای متولی این کار، وارد کنیم و بعد بگویند از امسال تا دو سال آینده سیستم‌های صوتی تجهیز شوند. ما امکانات نداریم و این امکانات نیز گران‌قیمت هستند. من هنوز با یکسری بلندگوی معمولی کار می‌کنم. باید برای خرید این ابزار بودجه تعریف شود و چشم‌اندازی برای آینده وجود داشته باشد. متاسفانه متولی انجام این کار مشخص نیست و باید برای آن چاره‌ای اندیشید».

آرش قاسمی در پایان تاثیرگذاری «هنروتجربه» بر سینمای ایران را غیرقابل انکار توصیف کرد و گفت: «مخاطبان هنروتجربه به فیلم‌ها از وجه هنری و تجربی بودن آن توجه بیشتری دارند. قاعدتا وقتی قرار است فیلمی کار کنم که در هنروتجربه اکران شود، حساسیت بالاتری دارم و به کیفیت نهایی صدا توجه و دقت خیلی بیشتری دارم و فکر می‌کنم همه عوامل هم همین دقت نظر را برای نمایش در این گروه دارند. اسم هنروتجربه مترادف است با فیلم‌های هنرمندانه و با کیفیت که امیدوارم روز به روز توجه مردم به این فیلم‌ها بیشتر شود».

برچسب‌ها: