هنروتجربه-فاطمه رستمی: سیدجمال ساداتیان تهیه کننده سینما و داور سی‌ونهمین جشنواره ملی فیلم فجر نمایش و رقابت آثار هنروتجربه در روزهایی جدا از جشنواره فیلم فجر را راهکاری می‌داند که به دیده شدن و داوری بهتر این آثار کمک می‌کند. 

ساداتیان در ابتدای صحبت‌هایش در پاسخ به سوالی پیرامون ضرورت حضور آثاری تحت عنوان «هنروتجربه» در جشنواره ملی فیلم فجر و این‌که اتفاقا پیش از این هم در چند دوره این رویداد سینمایی شاهد حضور این فیلم‌ها چه در بخش‌ جداگانه و چه در بخش سودای سیمرغ بودیم، به سایت هنروتجربه گفت: «کارگردانان فیلم اولی اصولا توان مقایسه یا رقابت با کارگردانان بزرگ را ندارند و همیشه چنین بحثی مطرح بوده و هست که فیلم اولی‌ها در بخشی قرار بگیرند که بتوانند با هم وزن‌های خودشان رقابت کنند و در همین بخش اگر فیلمی قابل اعتنا بود آن فیلم غیر از رقابت در بین فیلم اولی‌ها بتواند در بخش سینمای ایران هم شانسش را امتحان کند. این فرمول چندین سال است در جشنواره فیلم فجر جا افتاده و مطابق آن پیش رفته‌ایم، اما فیلم‌های به اصطلاح «هنروتجربه» اصولا آثاری هستند که لحاظ تولیدی کم بودجه یا کم هزینه باشد یا از نظر مفهومی با عوام جامعه خیلی نتوانند ارتباط برقرار کنند بنابراین رقابت این فیلم‌ها با سایر فیلم‌های سینمای ایران در جشنواره فیلم فجر سخت می‌شود از این رو همیشه گله‌گذاری‌هایی وجود دارد که فیلم‌های هنروتجربه چرا در بخش داوری مورد اعتنای داوران قرار نمی‌گیرند؟! به نظرم بهترین کار این است که مثل فیلم اولی‌ها، فیلم‌های هنروتجربه هم جداگانه مورد بررسی قرار بدهند و به نوعی با وزن‌های خودشان سنجیده شوند و مثلا از بین آثاری که با چنین مضمون و فرمی ارسال می‌شوند چندتای آن‌ها که صلاحیت دارند را به عنوان منتخبان برای رقابت معرفی کنند. امسال تعداد زیادی از فیلم‌های فرستاده شده به فجر هنروتجربه‌ای بودند و خیلی از آن‌ها نتوانستند نه به جشنواره راه یابند و نه حتی در سینماها نمایش داده شوند».

همیشه گله‌گذاری‌هایی وجود دارد که فیلم‌های هنروتجربه چرا در بخش داوری مورد اعتنای داوران قرار نمی‌گیرند؟! به نظرم بهترین کار این است که مثل فیلم اولی‌ها، فیلم‌های هنروتجربه هم جداگانه مورد بررسی قرار بدهند

در ادامه ساداتیان درمورد آثار هنروتجربه‌ای که توان رقابت با سایر فیلم‌ها را دارند، اما به دلیل داشتن پروانه ویدئویی از گردونه رقابت جا می‌مانند و اصل صدور پروانه فیلم‌ها با دوعنوان ویدئویی و سینمایی و مسائلی که سال‌هاست پیرامون آن مطرح می‌شود و بیان این مشکلات به عنوان هیات داوران فجر سی و نهم عنوان کرد: «واقعیت این است که جشنواره فیلم فجر ما با جشنواره‌های سینمایی کشورهای دیگر متفاوت است. برخی فیلم‌ها که حتی پروانه ویدئویی دارند در جشنواره‌های موضوعی شرکت می‌کنند و بارها دیده‌ایم که جوایز بین‌المللی هم گرفته‌اند، اما جشنواره فیلم فجر در ایران بیشتر برای رونق دادن به جشن‌های دهه فجر انقلاب اسلامی است ضمن این‌که عوام جامعه به این جشن می‌روند تا روزهای خوشی را سپری کنند و فرصتی هست تا عصاره فیلم‌های ایرانی در سال پیش رو را ببینند و این اتفاق آن‌چنان تخصصی نیست. در همه جای دنیا فیلم‌هایی که در جشنواره‌ها نمایش می‌دهند بین پنج تا شش اکران بیشتر ندارند، اما برخی فیلم‌ها در ایران ۶۰ تا ۷۰ اکران پیدا کنند! پس جشنواره فجر ما خیلی تفاوت‌ها با دیگران دارد هم‌چنین فیلم‌های این جشنواره قرار است با مخاطب ارتباط برقرار کند در نتیجه باید آثاری انتخاب شوند که عامه پسندتر باشد و البته استانداردهای تکنیکی هم داشته باشد. سال‌هایی بوده که برخی فیلم‌ها به جشنواره راه یافته و چون مردم عادی مخاطبش هستند در سینما خیلی با آن ارتباط برقرار نکرده‌اند و دلخور از سینما خارج شده‌اند».

او ادامه داد: «درست این است که جشنواره فیلم فجر قسمت‌های مشخصی داشته باشد که در آن رقابت‌ها برابر صورت بگیرد یا این‌که مثل سایر بخش‌های جشنواره های فجر در موضوعات موسیقی، هنرهای تجسمی و… در روزهای جداگانه‌ای این بخش‌ها را برگزار کنیم مثلا پنج روز مختص فیلم‌های هنروتجربه در جشنواره فجر باشد بعد رقابت فیلم‌های کوتاه آغاز شود و… با چنین تقسیم‌بندی آثار به صورت مستقل رقابت می‌کنند و در روزهایی که فیلم‌های سینمای ایران در جشنواه نمایش دارند و شاید این فیلم‌های هنری و تجربی دیده نشوند، این آثار نمایشی نداشته باشند و فقط در چند روزی که برایشان اختصاص داده‌اند، می‌توانند اکران شوند. مردم علاقه‌مند هم می‌توانند در روزهای که مشخص شده علاوه بر آثار سینمای ایران به تماشای این فیلم‌ها هم بنشینند و با این کار مخاطب با ذهنیت داشتن از سبک این فیلم‌ها دست به انتخاب و تماشا زده است. چنین تصمیم و تغییری برعهده معاونت سینمایی است و درمورد همه فیلم‌ها چه بلند چه مستند در آنجا تصمیم‌گیری می‌شود».

درست این است که جشنواره فیلم فجر قسمت‌های مشخصی داشته باشد که در آن رقابت‌ها برابر صورت بگیرد یا این‌که مثل سایر بخش‌های جشنواره های فجر در موضوعات موسیقی، هنرهای تجسمی و… در روزهای جداگانه‌ای این بخش‌ها را برگزار کنیم مثلا پنج روز مختص فیلم‌های هنروتجربه در جشنواره فجر باشد بعد رقابت فیلم‌های کوتاه آغاز شود و…

ساداتیان در ادامه توضیح داد: «سینمای امروز تغییرات زیادی داشته و همه فیلم‌ها در واقع به صورت ویدئویی ساخته می‌شوند و این تقسیم بندی‌ها بیشتر به نظرم برای این است که اسمی برایشان گذاشته باشند و بیشتر به ساختار فیلم‌ها مربوط است. فیلم کم بودجه و تجربی که کار یک دانشجو است و تازه می‌خواهد تجربه کند، نمی‌تواند در کنار اساتید سینمای ایران رقابت کند. در جشنواره هم این نکته مدنظر است که فیلم‌های راه یافته به درد مخاطب عام بخورد. مردم عادی برای سرگرمی و دریافت یک تلنگر اجتماعی ساده و… به سینما می‌روند برای همین فیلم‌های فلسفی که دریافت پیام شان برای کارشناسان هم ساده نیست، جذابیتی برای مخاطب معمولی ندارد که بخواهد در بین آثار سینمای ایران در جشنواره فیلم فجر دیده شود و رقابت کند. برای همین فکر می‌کنم تقسیم بندی روزهای مربوط به انواع فیلم‌ها برای رقابت در فجر کار درستی است مثلا امسال مخاطبان فکر می‌کردند رضا عطاران که در فیلم «روشن» حضور دارند همان رضا عطارانی است که در ذهن دارند و با یک اثر کمیک روبه رو می‌شوند در حالی که وقتی به سینما رفتند دیدند که آنچه در تصورات‌شان داشتند با فیلم مطابقت ندارد و «روشن» فیلم کمدی نبود و عطاران هم مثل همیشه نقش طنز بازی نکرده بود. «روشن» فیلم خوبی است و مسئله این است که با پیش زمینه ذهنی بیننده تطابق نداشت».

در پایان این تهیه کننده تاکید کرد: «مستقل کردن بخشی که فیلم‌های هنروتجربه در آن رقابت می‌کنند باعث می‌شود چنین دلخوری‌هایی پیش نیاید و مخاطب بداند قرار است با چه نوع سینمایی مواجه شود و من موافق چنین اقدامی هستم».

برچسب‌ها: