ماهنامه هنروتجربه-هومن منتظری:اگر قرار به ترسیدن باشد، «آن شب» فیلم موفقی است. چیزی که در سینمای ایران نمونه‌اش را کم دیده‌ایم. در سینمای غرب یا آسیای دور هم که هر ساله تعداد زیادی فیلم در این ژانر ساخته می‌شود، در مقایسه با نمونه‌های کم‌خرج، اثری آبرومند به حساب می‌آید. فیلمی که با به‌کارگیری حساب‌شده قواعد ژانری توانسته اثری به دور از ابتذال و گاهی مسخرگی که بیشتر سبب خنده تماشاگر می‌شود، بیافریند.

نقطه قوت فیلم قطعا روایت نیست. اساسا فیلم روایت پروپیمان و چندلایه‌ای ندارد و به دنبال پیام یا مفهوم خاصی هم نیست. همه سیر قصه در یک خط خلاصه می‌شود. شخصیت‌های داستان هم ویژگی متفاوتی ندارند. حتی ایرانی بودنشان هم تاثیری در روایت ندارد و می‌توانند هر کسی غیر از این دو نفر باشند. اتفاقاتی هم که می‌افتد، شاید فقط به خاطر این‌که بی‌دلیل نماند، سرآخر به یک عامل اخلاقی ارتباط داده می‌شود، که آن هم دم‌دستی است و اهمیت چندانی ندارد. چیزی که در روایت اهمیت دارد، وحدت مکان و زمانی است که در بستر آن اتفاقات عجیب و مخوف و پر از تعلیق فیلم به تصویر کشیده می‌شود. داستان فیلم در یک هتل و در طول یک شب پیش می‌رود و شاهد خرده‌حوادث و اتفاقاتی عجیب هستیم که در قالب تصویر با بهره‌گیری از قواعدی که شاید کهنه شده باشند، ولی با استفاده به‌جا و هوشمندانه از آن‌ها توانسته اثری کم‌ادعا اما درخور توجه پدید آورد.

هتل به عنوان مکانی که فیلم در آن می‌گذرد، تبدیل به یک هویت و عامل وحشت می‌شود. دری که فقط از داخل باز می‌شود، راه‌پله‌های باریک و آن آسانسور قدیمی و نور قرمز و تند قالب در هتل، اتاقی که خودش دو اتاق تودرتو در دل هم دارد و اتاق دوم که با راهروی دیگری به دست‌شویی و حمامی پرحادثه می‌رود و دری که همیشه سایه پاهایی را پشت آن می‌بینیم. لامپ نئونی خارج از پنجره که با صدای خاموش و روشن شدنش و نوری که داخل اتاق می‌اندازد، همچون ثانیه‌شماری لحظه رسیدن به اتفاقی هولناک را لحظه‌شماری می‌کند. استفاده از کادرهای بسته، به‌خصوص در میانه فیلم و این‌که ندانی چه چیزی در خارج از کادر انتظارت را می‌کشد و باز این‌که در همان فضای تنگ اتاق دوربین جای درست قرار می‌گیرد، یا کدام سوژه را دنبال می‌کند و دیگری را تنها می‌گذارد. مثل سکانس ورود پلیس به اتاق هتل که از آن سکانس‌هایی است که تا مدتی پس از دیدن فیلم رهایت نمی‌کند. یا استفاده تاثیرگذار از صدا مثل آن صحنه سوهان زدن ناخن‌ها و صداهایی که از پشت‌بام می‌آید. شاید همه این جزئیات در اجرا گامی رو به جلو یا حرف جدیدی حتی در ژانر خودش برای فیلم «آن شب» به حساب نیاید، ولی فیلم دست‌کم توانسته حتی مخاطبان علاقه‌مند به فیلم‌های ترسناکش را که می‌توانند همه چیز را پیش‌بینی کنند، با تجربه دوباره ترساندن درگیر کند.

 

برچسب‌ها: