هنروتجربه: کامران جاهدی تدوین‌گر مستند «پیرمرد و خواننده» به کارگردانی امیر اصانلو یکی از آثار مجموعه مستند «سه اپیزود از حلب» که هم اکنون در سینماهای «هنروتجربه» روی پرده است، می‌گوید من به سبک تداعی معانی در مستند معتقد هستم. در این سبک برای مخاطب نسخه‌ای پیچیده نمی شود بلکه صرفا با چینشی درست به فلسفه‌ آن موضوع می‌پردازد.

کامران جاهدی تدوین‌گر مستند «پیرمرد و خواننده» به ایسنا گفت: «جهان امروز آدم‌های بزرگ نمی‌خواهد بلکه محتاج انسان‌های مهربان است. «ابوعمر» معدن مهر و انسانی شریف است که آشنایی ما با این شخصیت خالی از لطف نیست.»

او درباره همکاری با این پروژه به تهیه‌کنندگی مهدی مطهر توضیح داد: «در پیش تولید مستندی با نام «کد هزار» بودم و از ضیا حاتمی فیلم‌بردار خواستم یکی از کارهایی را که اخیرا انجام داده است، نشان دهد. برای دیدن آخرین کار ایشان که تولید خانه مستند بود، به خانه مستند رفتیم. در حین تماشای فیلم به ضیا حاتمی گفتم که این مستند متریال بسیار خوبی دارد اما چه حیف که بد تدوین‌ شده است و در عین حال از این‌که شخصی که کنار ما نشسته، امیر اصانلو – کارگردان همین مستند – است بی خبر بودم. در نهایت پس‌ از چند روز امیر اصانلو با من تماس گرفت و برای تدوین مجدد مستند «پیرمرد و خواننده» دعوت به همکاری کرد».

او در ادامه صحبت‌های خود با بیان این‌که در سینمای ایران مستند جدی گرفته نمی‌شود، گفت: «طبعا عوامل و سازندگان آثار مستند بارها طعم تلخ تصمیم‌های کلان در سینمای ایران را چشیده‌اند. به‌عنوان مثال در جشنواره سینماحقیقت گفتند از آنجاکه این فیلم در سوریه ساخته شده است باید در بخش جایزه آوینی باشد. در صورتی که «پیرمرد و خواننده» به مفهوم دقیق کلمه سینماست و با چنین تصمیمی زحمات عوامل را ندیده گرفتند زیرا در بخش آوینی فیلم‌ها فقط برای عنوان بهترین فیلم رقابت می‌کنند».

کارگردان مستند «دالیا» با اشاره به این‌که تدوین‌گر، نویسنده یک تصویر است، عنوان کرد: «تفاوت یک نویسنده با تدوین‌گر این است که نویسنده با قلم و صفحه‌ای سفید در جهانی نامحدود می‌تواند قصه خود را روایت کند اما تدوین‌گر برای روایت محدود به متریال کارگردان است. سینمای ما از روزی سقوط کرد که تدوین به عنوان قلب تپنده‌ یک فیلم بی‌حرمت شد. هرکس که نرم‌افزار تدوین را آموخت ادعای تدوین‌گر بودن کرد. این ادعا شبیه به این است که هرکس نوشتن بلد است نویسنده است».

جاهدی افزود: «به سبک تداعی معانی در مستند معتقد هستم. در این سبک برای مخاطب نسخه‌ای پیچیده نمی شود بلکه صرفا با چینشی درست به فلسفه‌ آن موضوع می‌پردازد. جهان‌بینی افراد متفاوت است و هر طیف از مخاطب یا حتی هرشخص برداشت‌اش متفاوت خواهد بود در عین حال بنده همیشه و همه حال شعور مخاطب را دست بالا می‌گیرم و او را دعوت به اندیشه می‌کنم».

تدوین‌گر مستند «صدای سکوت» در بخش دیگری از صحبت‌هایش با اشاره به تعامل عمیق بین تدوین و صدا توضیح داد: «در غالب آثاری که تدوین کرده‌ام انتخاب موسیقی را شخصا انجام داده‌ام. البته هیچ‌گاه در تیتراژ اشاره‌ای نمی شود که این اتفاق صرفا به دلیل اقتصاد ضعیف سینمای مستند است و البته حرفه‌ای نیست اما چاره چیست! در بخش طراحی صدای این مستند بسیار با حسن مهدوی که زحمات او ستودنی است از ذهنیتم و مفهومی که در تدوینم نهفته است، صحبت می‌کردم و ما بیش از یک ماه برای میکس پروژه وقت گذاشتیم».

او در پایان درباره تفاوت تدوین در مدیوم‌های مختلف عنوان کرد: «شناخت مدیوم‌ها و مخاطب برای تدوین آثار بسیار موضوع مهمی است. قطعا مدیوم تلویزیون با سینما بسیار متفاوت است و هرکدام نسخه‌ خاص خود را دارد اما باور کنید سینمای مستند اندیشمندانه‌ترین نوع سینما برای یک تدوین‌گر است و حداقل برای من با تمام مشقاتش شیرین و لذت‌بخش است».