هنروتجربه-سعیدحضرتی: در بخش اول گفت‌وگو با علی میانجی، حسین تر‌جوش، سعید صادقی‌سرارودی و کاظم دانشی، از مشکلات و دغدغه‌های فیلم‌سازان کوتاه گفته شد. در بخش دوم این میزگرد به اکران بسته فیلم کوتاه در«هنروتجربه» و پیشنهادهایی برای اکران بهتر  فیلم‌ها و اکران آنلاین و بالارفتن کیفیت فیلم‌های کوتاه پرداخته‌ایم.

بخش اول میزگرد کارگردان‌های«۱۰۸ دقیقه از یک قرن»

ارزیابی شما از اکران بسته‌های فیلم کوتاه در «هنروتجربه» و پیشنهادتان برای شیوه اکران و نحوه کنار هم قرار گرفتن فیلم‌های نمایش داده شده چیست؟
سعید صادقی سرارودی: اساسا سینما رفتن پروسه زمان‌بری است و بحث اکران فیزیکی در دنیا هم مختص فیلم‌های بلند است. البته ارائه بسته فیلم کوتاه با یک موضوع و تم مشترک در جهان اتفاق می‌افتد و اتفاق جدیدی نیست و فیلم‌سازان بزرگی هم در کنار هم قرار می‌گیرند و رویه‌ای مرسوم در جهان است. برای اکران فیلم‌های کوتاه در ایران هم، بسته‌هایی با تایم فیلم بلند منطقی است. اما در بحث اکران آنلاین و در بستر وی‌او‌دی‌ها قضیه می‌تواند متفاوت باشد و مخاطب تنها یک فیلم کوتاه ببیند و زمان کمتری از مخاطب می‌گیرد.

کاظم دانشی: مدل اکران بسته فیلم کوتاه در «هنروتجربه» موفق و اتفاق بسیار خوبی است. این امر ذهنیتی را در مخاطبین سینما ایجاد می‌کند که فیلم کوتاه هم می‌تواند فیلم حرفه‌ای باشد و در کنار فیلم‌های بلند نمایش داده و جدی گرفته شود.

فیلم‌های کوتاه در چند سال اخیر موفقیت‌های زیادی را کسب کرده. آیا به نظر شما نگاه مدیران سینمایی هم تغییر کرده است؟‌
دانشی: متاسفانه نگاه مدیریتی به فیلم کوتاه و فیلم‌سازان فعال این حوزه در ایران، نگاهی جدی نیست. حتی فیلم‌های مستند بخت فروش در صداوسیما را دارند و بیشتر جدی گرفته می‌شوند اما فیلم کوتاه با وجود موفقیت‌های بالا هم از این موقعیت محروم است. تبلیغات هم که بحث بسیار مهمی است از فیلم‌سازان کوتاه دریغ شده و تیزرهای فیلم کوتاه را هم در تلویزیون نشان نمی‌دهند و تنها یک باکس فیلم نمایش داده شده در «هنروتجربه» را تا به امروز در صداوسیما تبلیغ کرده‌اند.

این جدی نگرفتن‌ها در بخش‌های دیگر هم گریبان‌گیر فیلم‌سازان می‌شود.
ترک‌جوش: بله حتی در سرویس‌های پخش آنلاین هم؛ فیلم‌های کوتاهِ حرفه‌ای را با مبالغی بسیار اندکی پیشنهاد می‌دهند و در این هم بستر مناسبی برای ما فراهم نیست. اصولا نوع برخورد آنها هم با فیلم کوتاه نه حرفه‌ای است و نه آن را جدی می‌گیرند. در حقیقت دیدگاه مدیریتی در این زمینه اشتباه و برخورنده است و همین نگاه نادرست به بخش‌های دیگر هم سرایت کرده و تصحیح آن نیاز به زمان و اعتماد به فیلم‌سازان این حوزه دارد.

پیشنهاد شما برای جذب مخاطب بیشتر در اکران بسته فیلم‌های کوتاه چیست؟
دانشی: پیشنهاد من این است که «هنروتجربه» دو بسته کوتاه متفاوت و در دو ژانر مختلف را در کنار هم اکران کند تا رقابتی بین بچه‌های فیلم کوتاه شکل بگیرد. هر بسته هم با تم مخصوص به خود مثلا باکس فیلم‌های روان‌شناسانه، باکس فیلم‌های مربوط به مسائل زنان، باکس فیلم‌هایی با دغدغه‌های اجتماعی و… اکران شوند تا مخاطب هم امکان انتخاب بیشتری داشته باشد.

با اکران آنلاین فیلم‌های کوتاه موافق هستید و فکر می‌کنید قابلیت این را دارد که به جذب مخاطب بیشتر و دیده شدن و اقتصاد فیلم کوتاه کمک کند؟
میانجی: بله اکران آنلاین به لحاظ مالی در شرایط اپیدمی بهتر است و بازدهی بیشتری دارد اما من به عنوام فیلم‌ساز ترجیحم این است که فیلم را بر روی پرده سینما اکران کنم و قطعا پرده سینما برای من مهم‌تر است.

دانشی: اگر کرونا و شرایط به‌‎وجود آمده نبود؛ قطعا هر فیلم‌سازی موافق اکران بر روی پرده سینما است و در شرایط کرونایی گزینه آنلاین مفید و موثرتر است.

به نظر شما تفاوتی هم بین دو مخاطب آنلاین و فیزیکی وجود دارد؟
صادقی سرارودی: در شرایط عادی در نظر بگیرید که اکران فیزیکی و آنلاین را در کنار هم داشته باشیم. من فکر می‌کنم مخاطبی که از خانه بیرون می‌رود و به سینما می‌آید و می‌خواهد فیلم را روی پرده ببیند؛ مخاطب جدی‌تری است. ضمن آنکه در وی‌او‌دی‌ها شما اشتراک ماهانه می‌خرید و دسترسی به انبوهی از فیلم‌های سینمایی را داری و اگر از فیلمی خوشت نیاید نمی‌بینی و انتخاب گسترده‌تری داری. اما کسی که اکران فیزیکی را ترجیح می‌دهد احتمالا مطلبی راجع به این باکس خوانده و یا از مخاطب دیگری شنیده و تصمیمش تصمیم جدی‌تری است و هدف اصلی مخاطب من همین مخاطب است و می‌خواهم در ابتدا این مخاطب فیلم را بر روی پرده ببیند و بعد از اکران فیزیکی به اکران آنلاین فکر کنم.

چه انتظاراتی در سطح مدیریتی از مدیران دارید و برای بالا رفتن کیفیت فیلم‌های کوتاه چه باید کرد؟
میانجی: در حال حاضر به جز مدیر عامل محترم «هنروتجربه»، جعفر صانعی‌مقدم و همینطور امیرحسین علم‌الهدی کسی پشتیبان فیلم‌سازان کوتاه در ایران نیست. خیلی از کسانی که می‌توانستند در این روزها به ما کمک کنند از جمله فیلم‌سازان کوتاه؛ حتی جواب تماس ما را هم ندادند و در تبلیغات و کمک به ما همکاری نکردند. نمی‌دانم رخشان بنی‌اعتماد این مصاحبه را می‌خوانند یا خیر اما خیلی دوست داریم ایشان کمپینی برای حمایت از فیلم‌سازان کوتاه داشته باشند و خواسته ما به گوش ایشان برسد. رخشان بنی‌اعتماد به صورت تخصصی و از سینمای کوتاه شروع به فیلم‌سازی کرده و شناخت بسیار خوبی از این حوزه دارد و سالیان قبل به فیلم‌سازان کوتاه کمک‌های زیادی کرده‌اند که امیدواریم دوباره این پشتیبانی ادامه پیدا کند. فیلم‌سازان کوتاه خیلی تنها هستند و حتی مشورت گرفتن ساده از فیلم سازان نام آشنا خیلی سخت و تقریبا نشدنی است. قبلا برای خود من و فیلم‌سازان دیگر، عباس کیارستمی نقش پشتیبان و حامی و مشاوره را داشتند. در ورک‌شاپ موسسه کارنامه شاگرد کیارستمی بودم و سه بار و به صورت حضوری از مشاوره او بهره بردم. در حال حاضر متاسفانه عباس کیارستمی در بین ما نیست و همه از این قضیه ناراحتیم و به نظرم اشخاصی همچون رخشان بنی‌اعتماد و اصغر فرهادی می‌توانند در این مهم یاری‌رسان ما باشند. قطعا صحبت‌های من نقدی بر این استادان نیست و تنها یک خواهش است. درصورت این اتفاق، هم کیفیت فیلم‌های کوتاه بالا می‌رود و هم داوری‌های جشنواره‌ها از حالت رفاقتی خارج می‌شود و سرو شکل قبلی و درست خود را پیدا می‌کند. البته باید اشاره کنم اشکان خطیبی هم در زمینه حمایت از فیلم‌سازان کوتاه کمپینی تشکیل داده بود که ظاهرا کرونا برنامه‌های او را تعطیل کرده و همینطور بابک کریمی به فیلم‌سازان کوتاه کمک زیادی می‌کند و قدردان او هستیم و امیدوارم کریمی‌ها در حوزه فیلم کوتاه بیشتر شود.

دانشی: به نظرم می‌آید بازنگری در ساختار فضای حاکم بر مدیریت فیلم کوتاه، اتفاقی ضروری است که باید محقق شود. بخشی از آن بازنگری که به اکران فیلم‌های کوتاه برمی‌گردد بر دوش «هنروتجربه» است و اتفاق درست و بسیار خوبی است. اما بخش دیگر به هدفمند کردن نظام تولید فیلم کوتاه بر می‌گردد. پیشنهاد من این است که در دفاتر حرفه‌ای سینمایی بخشی هم برای تولید فیلم کوتاه و مستند در نظر بگیرند و در این زمینه قانونی وجود داشته باشد و دفاتر سینمایی ملزم به انجام آن باشند. واقعا ۵۰ یا ۱۰۰ میلیون برای فیلم کوتاه حرفه‌ای در بودجه‌های آن‌ها گم است و به راحتی می‌توانند در این بخش هزینه کنند. این قضیه هم برای دفاتر سینمایی خوب است که باعث می‌شود با همان کارگردان‌ها، فیلم سینمایی تولید کنند و از طرف دیگر مطمئنا اتفاقات خیلی خوبی در فیلم کوتاه ایران هم محقق می‌شود. فیلم کوتاه را باید جدی بگیریم و همین امروز هم تنوع ژانری آن از فیلم‌های بلند بیشتر و سر و شکل حرفه‌ای دارند و باید روند تولید را هم نظام‌مند کرد و نگاه به این حوزه را تغییر داد. این تغییر و ملزم کردن دفاتر تولید، باید از سطح مدیریت کلان و سازمان سینمایی اتفاق بیفتد. شرایط فیلم‌سازی کوتاه هم سخت شده و باید حمایت‌های لازم را کرد و اگر نشود در سال‌های آینده فقط کسانی که پول دارند و دانشی در این زمینه ندارند قادر به ساخت فیلم کوتاه هستند.

پس از تجارب زیاد در ساخت فیلم کوتاه، دغدغه مالی برای ساخت فیلم دارید و چه زمانی به سراغ ساخت فیلم جدید می‌روید؟
صادقی‌ سرارودی: فیلم ساختن برای من شخصی‌تر است و با اینکه آدم مرفهی نبودم؛ هیچ زمانی هم دغدغه مالی نداشتم چون به این اعتقاد دارم که فیلم‌نامه خوب، هزینه تولید خودش را پیدا می‌کند و راه برای فیلم ساختن باز می‌شود. هیچوقت تولید برای من مسئله نبوده و دو فیلم هم بدون هیچ لینک و ارتباطی با انجمن سینمای جوان ساختم وصرفا فیلم‌نامه را خواندند و پذیرفتند و به عنوان کارهای سطح الف در ستاد مرکزی ساخته شده است. به عنوان کسی که در حوزه سینما می‌خواهم فعالیت کنم، به تجربه زیستی بیشتری نیاز دارم. می‌خواهم همچنان سینما و فیلم کوتاه را به خاطر لذتی که از دیدن و ساخت آن دارم ادامه بدهم و خیلی توجهی به آنچه از من خواسته می‌شود نداشته باشم و عجله‌ای برای ساخت فیلم جدید هم ندارم.