هنروتجربه-سعیدحضرتی: کامبیز صفاری کارگردان فیلم سینمایی «سوم آذرشهر» می‌گوید از دنیای مستند وارد سینمای عباس کیارستمی شدم. من شانس این را داشتم که با عباس کیارستمی سال‌ها کار کنم و می‌خواستم به سینمای فیکشنی که به عباس کیارستمی نزدیک است، برسم. نه این‌که زیر سایه کیارستمی باشم اما ردپای بعضی از سادگی‌هایی که در «سوم آذر شهر» وجود دارد؛ تحت تاثیر ایشان است.

کامبیز صفاری، کارگردان فیلم سینمایی «سوم آذرشهر» درباره فیلم‌نامه اولیه و بازنویسی مجدد و معرفی یک بازیگر جدید به سینما به سایت هنروتجربه گفت: «قصه اولیه مربوط به ۱۰، ۱۵ سال پیش است و برگرفته از ماجرای سقوط  آسانسور آپارتمان ما بود که در حین حمل جنازه دختری که در اثر مشکلات مهاجرت خودکشی کرده بود، شکل گرفت. تم اولیه بر اساس این اتفاق نوشته شد و  با‌لطبع  موضوع مهاجرت و مشکلاتش در آن خیلی پر رنگ بود. حدود هشت سال پیش قرار بود لیلا حاتمی آن را بازی کند و داستان در سه اپیزود اتفاق می افتاد، دو اپیزود آن قرار بود خارج از ایران فیلم‌برداری شود ولی  با گذشت زمان فیلم‌نامه را دوباره بازنویسی کردیم و ترجیح دادم یکی از آن اپیزودها را که در تهران می‌گذشت محوریت اصلی داشته باشد و شخصیت اصلی هم پررنگ‌تر باشد».

او افزود: «بعد از بازنویسی ترجیح دادم با بازیگری کار کنم که خودش مهاجرت کرده باشد و به لحاظ مستند گونه بودن به این اعتقاد داشتم که شخصیت محوری داستان باید مهاجرت را تجربه کرده باشد و در وجود او باشد. با آروشا بیگی آشنا شدم و ایشان سال‌ها مهاجر بوده و در خارج از ایران کار تئاتر و سینما انجام داده است. بیگی با این نقش ارتباط برقرار کرد، تست‌ها جواب داد و شخصیت اصلی داستان را بازی کرد».

آنقدر آشوب‌زدگی و تنش در فیلم‌ها رکن اساسی شده که مردم هم عادت کرده‌اند که حتما باید جیغ و فریاد و زد و خوردی باشد تا مسائل و مشکلات حل شوند. چیزی که به کلی فراموش و کمرنگ شده این است که هنوز آدم‌هایی هستند که با مدارا کردن و متانت، مسائل اخلاقی و مشکلات به‌وجود آمده را حل می‌کنند

صفاری در پاسخ سوالی مبنی بر این‌که با وجود شخصیت‌محور بودن درام و پرتنش بودن داستان و شخصیت‌ها، عامدا روایت ساده و بدون تنشی را برخلاف اکثر فیلم‌های سینمای ایران انتخاب کرده یا خیر، توضیح داد: «یک مقدار عمد هم در این کار بود و می‌خواستم از آن فضای پرتنش فاصله بگیرم. به این خاطر که آنقدر آشوب‌زدگی و تنش در فیلم‌ها رکن اساسی شده که مردم هم عادت کرده‌اند که حتما باید جیغ و فریاد و زد و خوردی باشد تا مسائل و مشکلات حل شوند. چیزی که به کلی فراموش و کمرنگ شده این است که هنوز آدم‌هایی هستند که با مدارا کردن و متانت، مسائل اخلاقی و مشکلات به‌وجود آمده را حل می‌کنند».

این نویسنده و کارگردان تاکید کرد: «از آنجایی که خودم را خیلی جزء سینمای بدنه نمی‌دانستم و تهیه‌کننده هم این امکان را به عنوان فیلم اولم می‎‌داد، آن چه را که دلم می‌خواهد بسازم، از این تنش‌ها دوری کردم و می‌خواستم فیلم در یک فضای آرام، روایت خیلی قوی‌ای داشته باشد. یعنی بتوانم به روایت بپردازم و اجازه تفکر به بیننده بدم تا این‌که هیجان کاذبی ایجاد و بیننده را میخکوب کنم. می‌دانستم این فیلم مخاطب کم خودش را خواهد داشت و مخاطبی که علاقه‌مند است فیلمی آرام و با ریتم پایین ببیند، باید با قصه قوی رو‌به‌رو شود. روی قصه خیلی تاکید داشتم و سعی کردم پیرنگ محکمی داشته باشد و جزئیات و تمام عوامل قصه در ارتباط درستی شکل بگیرند».

او درباره بازخوردهای فیلم «سوم آذر شهر»عنوان کرد: «دنبال هیجانات کاذب نبودم، کما اینکه در طرح اولیه داستان، تصادف و اتفاقاتی بود که می‌توانست رنگ و لعاب و ریتم بالاتری به کار بدهد اما هرچه گذشت به مرور به ریتم فعلی رسیدم و می‌خواستم تجربه خودم را داشته باشم که متاسفانه با این تعطیلی سینماها و مسائلی که پیش آمد نتوانستم بفهمم که بازخوردها چه بوده است. مخاطب زیادی فیلم را ندیده و امیدم به این است که شاید در بستر نمایش آنلاین این شانس را داشته باشیم که واکنش‌هایی از مخاطبین داشته باشیم».

این فیلم‌ساز اضافه کرد: «پروانه نمایش «سوم آذر شهر» سینمایی بود و می‌توانستیم فیلم را اکران گسترده کنیم. اما احساس کردم فیلم مخاطب خاص خودش را دارد و بهتر است در «هنروتجربه» و در مدت زمان طولانی تر اکران شود که متاسفانه پس از یک هفته اکران، سینماها تعطیل شد و نمی‌دانم با این وضعیت چه شرایطی پیش خواهد آمد. فیلم البته تا اواسط تابستان اکران خواهد داشت و پس از آن می‌توانم راجع به بازخوردها هم صحبت کنم».

تدوین فیلم سینمایی «سوم آذرشهر»، زیرنظر بهمن کیارستمی انجام شده است. صفاری درباره این همکاری بیان کرد: «کار اصلی من تدوین فیلم‌های مستند است و با بهمن کیارستمی همکاری زیادی در این زمینه داشته‌ایم. بهمن کیارستمی در تدوین فیلم خیلی به من  کمک کرد و در بخش‌هایی مشاوره هم می‌داد و تاثیر مثبتی بر فیلم داشت. حتی پایان فیلم را با پیشنهاد بهمن کیارستمی تغییر دادم و بخشی ار آن را دوباره فیلم‌برداری کردیم که البته من هم با آن خیلی موافق بودم».

کامبیز صفاری هم‌چنین درباره همکاری با ایثار ابومحبوب (همکار فیلم‌نامه‌نویس) توضیح داد: «فیلم‌نامه اولیه سه اپیزود بود (یک اپیزود ایران و دو اپیزود خارج از ایران)، اپیزود ایران را با هم خواندیم و من به آن شاخ و برگ دادم. طبیعتا تسلط من بر روی قصه با توجه به آن‌که در همان آپارتمان زندگی می‌کنم بیشتر بود و ایده‌هایی نظیر اضافه کردن شخصیت صدف عسگری را دادم. ایثار ابومحبوب تقریبا ۹۰ درصد دیالوگ‌های فیلم را نوشت و در هماهنگ کردن سکانس‌ها و جایگزینی آن‌ها به من کمک کرد و در بازنویسی دوم، نقش ابومحبوب فوق‌العاده مهم بود و به نظرم ابومحبوب نویسنده اصلی فیلم است که من در کنار او بودم».

احساس کردم فیلم مخاطب خاص خودش را دارد و بهتر است در «هنروتجربه» و در مدت زمان طولانی‌تر اکران شود که متاسفانه پس از یک هفته اکران، سینماها تعطیل شد و نمی‌دانم با این وضعیت چه شرایطی پیش خواهد آمد. فیلم البته تا اواسط تابستان اکران خواهد داشت و پس از آن می‌توانم راجع به بازخوردها هم صحبت کنم

صفاری در بخش دیگری از صحبت‌های خود گفت: «حقیقت این است که از دنیای مستند وارد سینمای عباس کیارستمی شدم. من شانس این را داشتم که با عباس کیارستمی سال‌ها کار کنم و می‌خواستم به سینمای فیکشنی که به عباس کیارستمی نزدیک است برسم. نه این‌که زیر سایه کیارستمی باشم اما ردپای بعضی از سادگی‌هایی که در فیلم وجود دارد؛ تحت تاثیر ایشان است. پیرنگ برای من خیلی مهم است که بر اساس چیزی باشد که به واقعیت نزدیک و ملموس باشد. گاهی واقعیت آنقدر دور از ذهن است که به تخیل نزدیک می‌شود و سعی کرده‌ام از آن پرهیز کنم. سعی می‌کنم به مسائلی ساده و در عین حال قوی که آدم‌ها در زندگی روزمره با آن مواجه می‌شوند بیشتر بپردازم تا به جزئیاتی که ممکن است خیلی جالب به نظر بیاید ولی برای آدم‌ها خیلی کم پیش بیاید. در «سوم آذر شهر» این مسائل برای من خیلی مهم و دغدغه بود».

او اضافه کرد: «از طرفی در فیلم جدید و بعدی خودم وارد دنیای فانتزی خواهم شد که خیلی خودم را به فضای مستندگونه محدود نمی‌کنم. البته بخشی از ماجرای این فیلم هم مستند است».

صفاری در انتهای صحبت‌های خود با اشاره به این‌که اگر باد موافقی بوزد و سینماها باز شوند، از اواسط اردیبهشت ‎ماه تبلیغات «سوم آذر شهر» را شروع خواهیم کرد، افزود: «متاسفانه تاکنون شرایط اجازه نداده فیلم در «هنروتجربه» دیده شود. احساسم این بود که با تطبیقی که «هنروتجربه» با شرایط کرونا پیدا کرد و سینماهای «هنروتجربه» امن بود و فاصله‌گذاری‌ها و مسائل بهداشتی رعایت می‌شود، شرایط دیده شدن فیلم مهیا هم باشد. خیلی دوست دارم هم‌چنان فیلم در سینما نمایش داده شود و نمایش فیلم‌ها در سینما ادامه پیدا کند. برای سینما خیلی ارزش قائلم، هم‌چنان که نقاشی خوب را باید در گالری و موزه دید، فیلم را هم باید در روی پرده تماشا کرد. ارایه  اثر هنری در جای مناسب خود خیلی اهمیت دارد و بخشی از آن کار است و حیف است که فیلمی که با وسواس زیادی در زمینه موسیقی، صدا و .. هزینه‌های بالا ساخته شده را در سینما نبینیم».