هنروتجربه-فاطمه رستمی: سروش محمدزاده که قبلا فیلم سینمایی «چهارشنبه» به کارگردانی او در هنروتجربه اکران شده است معتقد است وقتی امکان نمایش فیلم محدود شده و فعالیت جشنواره های سینمایی کمتر شده و بسیاری از جشنواره‌ها غیر حضوری برگزار می‌شوند، انگیزه ساخت فیلم سینمایی در فیلم‌سازی مثل او کمتر می‌شود. با او گفت‌وگویی داشتیم و از شرایط کاری این روزهایش پرسیدیم که در ادامه می‌خوانید.

سروش محمدزاده درمورد سرانجام فیلم‌نامه «نود و نه» که قبلا اخباری از آن منتشر شده بود، به سایت هنروتجربه گفت: «فیلم‌نامه بلند «نود و نه» را به اتفاق عاطفه محرابی در سال گذشته به نگارش درآوردیم و ثبتش هم کرده‌ایم، اما با توجه به شرایط فعلی و همه گیری کرونا و این‌که تکلیف اکران فیلم‌های سینمایی مشخص نیست، همه سرگردان هستیم. عده‌ای به اکران آنلاین رو آورده‌اند و برخی هم در شرایط بد تصمیم به نمایش فیلم می‌گیرند که واقعا به نفع آثار نیست، در نتیجه ما هم تصمیم گرفتیم فعلا فیلم‌نامه را نگه داریم و هنوز آن را به جایی ارائه نداده ایم. بعد از گذر از این شرایط حتما سعی می‌کنیم آن را برای تولید آماده کنیم و امیدوارم شرایط ساخت آن فراهم شود».

او که هم تجربه اکران فیلم در سینما را دارد، هم سریال تلویزیونی ساخته هم در شبکه نمایش خانگی سریال «سیاوش» را در حال نمایش دارد، درمورد تفاوت کار در مدیوم‌های مختلف و تجربیاتش بیان کرد: «من در سه مدیوم مختلف ساخت فیلم را تجربه کرده‌ام. از نظر فنی و تکنیکی تفاوت زیادی بین آن‌ها وجود ندارد، البته که بین شبکه نمایش خانگی و تلویزیون به لحاظ شرایط نمایش نزدیکی وجود دارد و آثار هردو در تلویزیون‌های خانگی یا حتی موبایل‌ها و تبلت و… دیده می‌شوند. سینما به خاطر وسعت پرده‌ای که دارد و شکل متفاوت نمایش، مدیومی است که به لحاظ فنی می‌طلبد که فیلم‌ساز متفاوت عمل کند و می‌توان مفصل درباره این موضوع جای دیگری صحبت کرد. مهم‌ترین تفاوتی که برای من بین این سه مدیوم وجود داشت، مخاطبی بود که با اثر درگیر می‌شود. مخاطبان این سه مدیوم به وضوح با هم متفاوت هستند البته که مخاطبانی داریم که هم تلویزیون را می‌بینند هم به سینما می‌روند، اما منظورم گستره مخاطبی است که با این فیلم‌ها مواجه می‌شود».

محمدزاده افزود: «مخاطبی که به سینما می‌رود توقعاتی از فیلم دارد و به دلایلی به سینما رفته است. مخاطبی که تماشاگر شبکه‌های نمایش خانگی است هم توقعاتش چیز دیگریست و آن‌هایی که مخاطب تلویزیون هستند هم طیف دیگری از مخاطبان را تشکیل می‌دهند. تجربه‌هایی که من داشتم عمدا شناسایی جنس مخاطبان و سلیقه‌های آن‌ها بود و واقعا در حد تجربه بوده و شناختم هنوز کامل نشده است. اگر در هرکدام از این مدیوم‌ها مجدد کار کنم دیدگاه جدیدی خواهم داشت. به عنوان فیلم‌ساز فرقی ندارد که کجا فیلم بسازم اتفاقا خیلی هیجان انگیز است که بتوانم در همه مدیوم‌ها کار کنم».

طبیعتا من که دلم می‌خواسته در حوزه فیلم‌سازی و ساخت فیلم بلند فعالیت داشته باشم به عنوان توفیق اجباری رو به سریال سازی آورده‌ام و در یک سال گذشته دو سریال ساختم. البته از این موضوع ناراضی نیستم چراکه تجربه‌های خیلی تازه‌ای به من داده است

این فیلم‌ساز در ادامه در پاسخ به این سوال که با توجه به اینکه آثار مستقل بودجه کمتری لازم دارند، تولید این آثار را در دوران کرونا چطور بوده و سرمایه گذاران تا چه اندازه روی این نوع سینما شناخت دارند و سرمایه می‌آوردند، توضیح داد: «در شرایط فعلی و در یک سال اخیر و با توجه به این‌که سینما تاحدی رو به تعطیلی رفت در نتیجه تولید آثار سینمایی جدی هم کمتر شد البته سال گذشته عده زیادی دست به تولید فیلم زدند. چیزی که برایم جذابیت داشت، این بود که فیلم اولی‌های زیادی بودند که سال قبل فیلم ساختند. انگار برای آن‌ها که موقعیت برای نمایش گسترده فیلم‌شان را در هرشرایطی ندارند، خیلی فرقی نداشت که قرار است اکران فیلم‌شان به چه شکل انجام شود و مسیر خودشان را می‌رفتند از این رو به نظر سینمای مستقل و فیلم‌های اول اتفاقا رونق بدی نداشته و دوستان زیادی اولین فیلم‌هایشان را ساختند و وارد تولید شدند و از این باب اتفاق جالبی است».

او در ادامه عنوان کرد: «این‌که سرمایه گذاران برای فیلم‌های اول و مستقل سرمایه می‌آورند یا نه و این افراد چقدر از سینما شناخت دارند، نیاز به ارزیابی جدی و مفصلی دارد و من مطمئن نیستم بتوانم ارزیابی دقیقی داشته باشم. طبعا آن‌هایی که وارد تولید فیلم مستقل می‌شوند، اگر توسط کسی ترغیب نشده باشند و آگاهی نسبی داشته باشند، به شرایط واقف هستند و می‌دانند در فیلم مستقل بازگشت سرمایه به راحتی سرمایه‌گذاری در سینمای بدنه نیست. معمولا فیلم‌های مستقل کمتر از بازیگران چهره استفاده می‌کنند و با این‌که بودجه کمتری صرف ساخت‌شان می‌شود، اما باز هم بازگشت سرمایه با ریسک بالا است و بنابراین لازم است سرمایه گذاری که وارد این حیطه می‌شود آگاهی و درک بالایی از شرایط داشته باشد و بداند دارد کار فرهنگی می‌کند که ممکن است با کار اقتصادی متفاوت باشد».

کارگردان فیلم سینمایی «چهارشنبه» در ادامه در مورد مهم‌ترین چالشی که این روزها به عنوان یک فیلم‌ساز تجربه می‌کند، عنوان کرد: «فکر می‌کنم در این روزها چالش اصلی همه مردم عبور از بحران کروناست. طبعا این بحران تسری پیدا کرده و به حوزه فیلم‌سازی هم نفوذ پیدا می‌کند. فعلا به نظر می‌رسد همه تلاش می‌کنیم فقط از این شرایط جان سالم به در ببریم تا بتوانیم برنامه‌های آینده مان را پیاده کنیم. طبیعتا من که دلم می‌خواسته در حوزه فیلم‌سازی و ساخت فیلم بلند فعالیت داشته باشم به عنوان توفیق اجباری رو به سریال سازی آورده‌ام و در یک سال گذشته دو سریال ساختم. البته از این موضوع ناراضی نیستم چراکه تجربه‌های خیلی تازه‌ای به من داده است. همه می‌خواهیم از بحران عبور کنیم تا بدانیم تکلیف سینما در آینده چیست به این معنا که وقتی کاری تولید می‌شود، شرایط نمایشش به چه صورت است و اصلا امکان نمایش وجود دارد؟!».

او افزود: «وقتی امکان نمایش فیلم محدود شده و فعالیت جشنواره های سینمایی – که خیلی سینماگران دوست دارند آثارشان را آنجا عرضه کنند- کمتر شده و بسیاری از جشنواره‌ها غیر حضوری برگزار می‌شوند و شور و شوق سابق را ندارند، در من انگیزه ساخت فیلم سینمایی کمتر می‌شود. فعلا مهم‌ترین چالش، عبور از این بحران به سلامت است تا بعدا در مورد فیلم‌سازی هم فکر کنیم».

کارگردان سریال «سیاوش» با اشاره نقش دولت در حمایت از تولید آثار هنری مستقل، در مورد نوع حمایتی که می‌تواند به نفع هردو طرف باشد، گفت: «در کشور ما بهترین شرایط حمایت‌گری را دولت دارد تا از فیلم‌سازان مستقل حمایت کند. این فیلم‌سازان سرمایه کمتری برای فیلم‌های‌شان نیاز دارند، اما سرمایه‌گذاران به دلیل خطر بازگشت سرمایه در این نوع سینما، کمتر رغبت می‌کنند تا به سرمایه‌گذاری روی بیاورند. در نتیجه بهتر است دولت حمایت کند. منظور از حمایت دولت، لزوما تزریق نقدینگی برای ساخت چنین آثاری از طرف دولت نیست، بلکه ایجاد راهکارهایی است تا سرمایه‌داران کلان، صنعت‌گران سرمایه‌دار و بازرگانان و کسانی که تراکنش‌های مالی بالایی در طول سال دارند، تشویق به سرمایه‌گذاری در کارهای فرهنگی شوند. برای این راه احتیاج است برنامه‌ای نوشته شود تا این فعالان اقتصادی به سمت کارهای فرهنگی سوق داده شوند در عین حال دولت در ازای اقدام فرهنگی‌شان، تشویق‌هایی در نظر بگیرد. به نظرم این بهترین راه حمایت از آثار هنری مستقل است».

این سینماگر درمورد اکران آنلاین و رشد پلتفرم‌های نمایش برخط فیلم و این‌که آیا حاضر است روزی فیلم جدیدش را برای اکران به این پلتفرم‌ها بدهد، توضیح داد: «پلتفرم‌هایی که به عرصه اکران آنلاین فیلم ورود پیدا کرده اند، درواقع بخش ناگزیر از فعالیت‌های سینمایی هستند که امروز در دنیا به وجود آمده اند. کرونا و گسترش آن در دنیا به عنوان کاتالیزوری عمل کرد که باعث شد رشد پلتفرم‌ها خیلی چشمگیر و ناگهانی افزایش داشته باشد. این رشد هم از نظر تعداد پلتفرم‌هایی که نمایش دهنده آثار تجربی، مستند، انیمیشن ایرانی و خارجی هستند هم از نظر تعداد تولید فیلم و سریال در داخل و خارج کشور برای عرضه به این پلتفرم‌ها، اتفاق افتاده است. اما این‌که تا کی ادامه خواهد داشت برای من در هاله‌ای از ابهام است! به خصوص در مورد رشد چشم‌گیر سریال‌های ایرانی در این پلتفرم‌ها و حتی تولید سریال در این سامانه‌ها که تعداد وسیعی بیننده دارند. ارزیابی این موضوع که در آینده استقبال از این آثار چطور خواهد شد را باید تا سال آینده به تعویق انداخت تا ببینیم ظرفیت و کشش تولید و عرضه تعداد فراوان سریال در این پلتفرم‌ها تا چه حدی است».

منظور از حمایت دولت، لزوما تزریق نقدینگی برای ساخت آثار هنری مستقل از طرف دولت نیست، بلکه ایجاد راهکارهایی است تا سرمایه‌داران کلان، صنعت‌گران سرمایه‌دار و بازرگانان و کسانی که تراکنش‌های مالی بالایی در طول سال دارند، تشویق به سرمایه‌گذاری در کارهای فرهنگی شوند

محمدزاده افزود: «به جز سریال «سیاوش» که در پلتفرم‌های آنلاین عرضه می‌شود، تجربه دیگری نداشتم البته فیلم سینمایی «چهارشنبه» بعد از اکران در سینماها در پلتفرمی عرضه شد هرچند تاثیر زیادی از این اکران ندیدم چراکه فیلم قبلا در سینما اکران شده بود. اگر بخواهم فیلم جدیدی بسازم و آنلاین اکران کنم، این تصمیم برای من با ترس همراه خواهد بود چراکه نمی‌دانم چه اتفاقی برای فیلمم می افتد. ظاهرا برای یک سری از فیلم‌های اکران شده در پلتفرم‌ها اتفاقات خوبی افتاده، ولی به این دلیل که ما آمار روشنی از پلتفرم‌ها به صورت دقیق نمی‌بینیم، نمی‌توانیم ارزیابی خیلی دقیقی داشته باشیم».

او در ادامه درمورد جایگاه امروز هنروتجربه در نمایش آثار مستقل و هنری گفت: «همین قدر که سینما در یک سال اخیر آسیب دید، هنروتجربه هم قطعا آسیب دیده است و نمایش فیلم‌هایش در سالن‌های سینما دچار اختلال شده است. به نظرم خیلی خوب است که هنروتجربه هم اکران آنلاین را جدی دنبال کند. همان‌طور که فیلم‌سازان به دلیل شرایط فعلی رو به اکران آنلاین آورده اند، لازم است هنروتجربه هم برای این‌که بتواند به روز شود و به حیاتش در شرایط فعلی ادامه دهد، البته با بررسی همه جانبه بسترها و آسیب‌های احتمالی، اکران آنلاین را انجام دهد و فیلم‌سازان کوتاه، مستقل و تجربی از گردانه عقب نیافتند و فیلم‌هایشان هم‌چنان دیده شود. پلتفرم‌های نمایش آنلاین هم باید ترغیب شوند تا آثار مستقل و تجربی را هم خریداری کنند و نمایش دهند».

در پایان سروش محمدزاده درمورد آخرین فعالیت‌های سینمایی خود نیز توضیح داد: «سال گذشته سریال «سیاوش» را در شبکه نمایش خانگی داشتم که هم‌چنان ادامه دارد و بعد هم سریال «هم‌بازی» را در نوروز در شبکه دو روی آنتن داشتم که برای آن سریال در روزهای اولیه سال جدید هم مشغول بودیم. در حال حاضر مشغول مطالعه فیلم‌نامه یک سریال هستم که اگر بخواهم کار کنم جزئیاتش بعدا اعلام می شود».

 

برچسب‌ها: