هنروتجربه-سعیدحضرتی: اسماعیل منصف اعتقاد دارد کرونا بیش از بخش بدنه سینمای ایران، به سینمای مستقل آسیب رسانده و سینماگران مستقل شرایط سختی را می‌گذرانند.

اسماعیل منصف درباره وضعیت این روزهای سینمای مستقل به سایت هنروتجربه گفت: «یادم می‌آید طی صحبت‌هایی که در اوایل اپیدمی کرونا با سینماگران داشتیم، اکثر سینماگران از جمله خود من فکر می‌کردیم که کرونا آسیب بیشتری به سینمای بدنه در قیاس با سینمای مستقل زده است. الان نظر دیگری دارم و معتقدم کرونا، سینمای مستقل در ایران را فلج کرده است. در این روزها سینماگران و همه عوامل پشت و جلوی صحنه سینمای بدنه مشغول فیلم‌سازی هستند و دستمزدها هم بالاتر رفته است. نمی‌دانم این پول‌ها از کجا تامین می‌شود اما گویا کرونا به نفع سینمای بدنه شده و سیل عظیم سریال‌های تولیدی شبکه نمایش خانگی رو به افزایش است».

او ادامه داد: «در حال حاضر سینماگران مستقل، شرایط خیلی سختی دارند و تهیه‌کنندگان و سرمایه‌گذاران بخش مستقل هم قادر به تولید فیلم نیستند و هیچگونه حمایتی از ما نمی‌شود. در این میان «هنروتجربه»، به عنوان حامی اثرگذار فیلم‌سازن را هم روز‌به‌روز کوچک‌تر  می‌کنند . این ماییم که در این شرایط، حداقل به لحاظ مالی و اقتصادی بازنده هستیم و در مجموع شرایطی کاملا نابرابر با سینماگران بخش بدنه داریم».

او با اشاره به این‌که در صورت ادامه این فرایند، بخش اعظمی از سینماگران مستقل، جذب سینمای بدنه می‌شوند، اضافه کرد: «در نهایت فیلم‌سازان مستقلی که تنها به همین شکل فیلم می‌سازند و تم آرتیستیک برای آن‌ها مهم است، با شرایط سخت کنار می‌آیند و به راه خود ادامه می‌دهند. اما اتفاقی که افتاده این است که در حال حاضر خیلی از سینماگران و فیلم‌بردارانی که در سینمای مستقل و این جنس از سینما مشغول فعالیت بودند، جذب سریال‌سازی شده‌اند که هیچ ربطی به مدل فیلم‌سازی آن‌ها هم ندارد. به خود من هم ساخت سریال نمایش خانگی پیشنهاد شده و این کمدی‌ترین اتفاقی است که برای من رخ داده است. ببینید چه حجمی از سریال‌سازی باب شده که به منی که فیلم مستقلی با تماشاگری محدود و با زبان آذری ساختم، پیشنهاد ساخت سریال می‌کنند. طبیعتا برای دوستان دیگری هم این اتفاق افتاده و برخی ناگزیر برای امرارمعاش تن به سریال‌سازی می‌دهند».

منصف در پاسخ سوالی مبنی بر این‌که آیا در آینده او در عرصه نمایش خانگی فعالیتی خواهد داشت و این‌که ورود سینماگران مستقل می‌تواند باعث بالارفتن کیفیت سریال‌ها شود و اساسا مجالی برای به عمل آوردن ایده‌های خود دارند یا خیر، عنوان کرد: «به قالب سریال، فارغ از خوب یا بد بودن آن در مجموع اعتقادی ندارم. سریال‌هایی چون «دایی جان ناپلئون»، «روزی روزگاری» جزء کارهایی بود که دوست داشتم اما خودم به فلسفه سریال اعتقادی ندارم و نمی‌توانم در این عرصه کار کنم. با کنار گذاشتن این فرضیه هم، ممکن نیست سینماگر مستقل بتواند ایده‌ها و خواسته‌های خودش را دنبال کند. در سریال‌سازی معیارهایی وجود دارد که ذهنیتم با آن هم‌خوانی ندارد. احتمال دارد از لحاظ داستان‌گویی، تم و … بشود کارهایی کرد ولی جای مانور دادن برای آدم‌هایی مثل من نیست و در اصل انتخاب می‌شوم تا به عنوان تکنسین رفتار کنم. شاید سینماگران مستقل و بزرگان ما از پس آن برآیند اما اصولا تجربه ثابت کرده آدم‌های مثل من در این زمینه و اتمسفری که کلا ذات آن سرگرمی است (که طبیعی هم هست) نمی‌توانیم کار خاصی بکنیم».

کارگردان «زغال» در بخش دیگری از صحبت‌های خود درباره دلیل انتخاب نمایش آنلاین «زغال» در سایت هاشور اظهار داشت: «در نظر بگیرید همین الان برای نمایش آنلاین «زغال» مثلا در فیلیمو اقدام کنم، آنها مبلغ بسیار پایینی را پیشنهاد می‌کنند و صاحب فیلم می‌شوند. این مدل برخورد بی‌اهانتی به فیلم‌ساز است و برای همین وارد مذاکره هم نشدم. قطعا اگر «زغال» در پلتفرم دیگری بود، به مراتب بیشتر دیده می‌شد ولی دلیل انتخاب «هاشور» این است که احساس می‌کنم انگار «هنروتجربه» است و مخاطبان آن زبان ما را می‌فهمند و از جنس خودمان هستند. ترجیح می‌دهم ۵۰۰ نفر در سایت هاشور «زغال» را ببینند تا ۵۰۰۰ نفر در فیلیمو».

اسماعیل منصف همچنین درباره تجربه اکران آنلاین «زغال» در سایت هاشور و میزان استقبال از آن، بیان کرد: «با توجه به آنکه دوستان برای تبلیغ «زغال» خوب کار کردند اما آن اتفاقی که باید نیفتاد. نمی‌دانم شاید انتظار من خیلی بالا بوده است. «زغال» رفته رفته مخاطبان خود را پیدا کرد و الان حالت نُرمی پیدا کرده و استقبال از آن نه خیلی بالا و نه خیلی پایین است. ما هم برای تبلیغات بیشتر آن تلاشی نکردیم. واقعیت این است که مستقل کارکردن آدم را خسته می‌کند، بخشی از انرژی شما باید صرف ساخت فیلم و بخش بیشتر آن صرف تبلیغات و پخش  شود که به ناچار بر عهده خودمان است و قاعدتا وقت و انرژی زیادی می‌طلبد».

او در پاسخ این سوال که «زغال» اکران موفقی در «هنروتجربه» داشته و دلیل استقبال پایین‌تر در اکران آنلاین چه بوده، بیان کرد: «این اتفاق چند دلیل مختلف داشت. یکی آنکه فیلم «زغال» جزء فیلم‌هایی بود که در اکران «هنروتجربه» تقریبا دیده شده بود و بخش مهمی از تماشاگران، فیلم را در سینما دیده بودند. دلیل دیگر اینکه قبل از نمایش آنلاین «زغال» در هاشور، فیلم را به شبکه تلویزیونی تی‌آر‌تی ترکیه فروختیم و چندین نمایش و نقد و بررسی مفصلی در مورد فیلم داشتند که بخش از مردم آذری ‌زبان ایران از طریق آن کانال هم فیلم را دیدند. اتفاق دیگری هم که افتاد این بود که از طریق دوستانم متوجه شدم در آذربایجان، دی‌وی‌دی قاچاق «زغال» هم خرید و فروش می‌شود که احتمال دارد از پخش تلویزیونی یا از سایت هاشور ضبط شده باشد».

او ادامه داد: «صادقانه بگویم جو جامعه هم باعث شدم از تبلیغ فیلم خودداری کنم. آنقدر مردم دردهای عجیب‌وغریبی دارند که خجالت می‌کشم کسی را برای دیدن فیلم دعوت کنم. گرچه حرفه من فیلم‌سازی است و باید برای فیلم تبلیغ کنم و شاید با اینکار آگاهی به جامعه تزریق کنم اما این مشکلاتی که بر شانه‌های مردم و خودم احساس می‌کنم، مانع از ادامه تبلیغات فیلم شد. در این شرایط احساس می‌کنم مردم دردهای بسیار مهم‌تری دارند. از طرف دیگر طبیعی است مخاطبین در این شرایط  به سمت فیلم‌های کمدی بروند تا برای لحظاتی گرفتاری‌های خود را فراموش کنند ، «زغال» مناسب این فضا نیست».

منصف در ادامه با اشاره به اینکه مشغول روتوش فیلم‌نامه جدیدش است و در صورت مهیا شدن شرایط از اواخر تابستان فیلم کلید می‌خورد، عنوان کرد: «سال گذشته خودم را برای ساخت فیلم مهیا کردم و با اوج‌گیری کرونا، پیگیر ساخت فیلم نشدم. به این دلیل که بودجه فیلم‌های مستقل محدود است و امکان مقابله با کرونا را نداریم. مقابله به این معنی که دوستانی که در بخش بدنه سینما هستند می‌توانند هتل مجهز بگیرند، دکتر و امکانات مکفی داشته باشند و تا جایی که می‌توانند پیشگیری کنند که البته خیلی‌ها هم با وجود این شرایط متاسفانه مبتلا شدند. ولی ما با امکاناتِ اصطلاحا چریکی فیلم می‌سازیم و چنین شرایطی نداریم و به همین دلیل ساخت فیلم به تعویق افتاد. تمام تلاشم این است که امسال فیلم‌برداری فیلم را آغاز کنم که تا امروز هم این امر به دلیل شرایط  محقق نشده است. فیلم جدید در همان فضای آذربایجان و با زبان آذری و طبیعتا با فیلم‌نامه‌ و لوکیشن متفاوت‌تری ساخته خواهد شد».

کارگردان «زغال» با بیان این‌که با بسته شدن سینماها ارتباط مخاطبین «هنروتجربه» با فیلم‌ها نباید قطع شود و این مهم با نمایش آنلاین آثار سینماگران مستقل در «هاشور» ادامه پیدا کرده، مطرح کرد: «قبل از این من و دوستان دیگری هم می‌گفتند که «هنروتجربه» نیاز به پلتفرمی برای نمایش آنلاین آثار خود دارد و به نظر من نزدیک‌ترین و نرم‌ترین جنس پلتفرمی که به «هنروتجربه» شباهت دارد و شان آن را حفظ می‌کند، «هاشور» است. «هاشور» به لحاظ تفکر و دیدگاهی که دنبال می‌کند و دوستانی که مشغول فعالیت هستند، به تفکر «هنروتجربه» نزدیک است و نمایش آثار «هنروتجربه» در «هاشور» اتفاق بسیار خوب و فکر شده‌ای است. به هر حال «هاشور» جایگاهی برای خودش پیدا کرده که البته جای رشد بیشتری دارد».

اسماعیل منصف در انتها یادآور شد: «طبیعتا از روزی که به این عرصه ورود کردم، می‌دانستم فیلم‌سازی مستقل با مشکلات و بالا و پایین‌های زیادی همراه است و از قبل پیش‌بینی آن را می‌کردیم، گرچه وضعیت اپیدمی کرونا پیش‌بینی‌ناپذیر بود، با این حال امیدوارم این دوران طی شود و بار دیگر کنار هم قدم‌های موثرتری را برداریم».