هنروتجربه-سعیدحضرتی: خشایار چهاربچاری آهنگساز دو فیلم کوتاه «انبار» و «ناجی» به کارگردانی حسین ترک‌جوش معتقد است در «انبار» فرصت شنیدن موسیقی ندارید چون تصاویر مدام عوض می‌شوند و تمام اتفاقات فیلم ظرف ۲۰ دقیقه روایت می‌شود اما «ناجی» فضای ملودیک را ایجاب می‎‌کرد.

خشایار چهاربچاری آهنگساز فیلم کوتاه «انبار» که این روزها در بسته «۱۰۸ دقیقه از یک قرن» در سینماهای هنروتجربه در حال اکران است،درباره همکاری با حسین ترک‌جوش به سایت هنروتجربه گفت: «قبل از آهنگسازی فیلم «انبار»، موسیقی سه مستند بلند در زمینه حیات وحش را برای شبکه مستند کار کرده بودم. با حسین ترک‌جوش در فضای مجازی آشنا شدم و از کارهای همدیگر شناخت پیدا کردیم و همکاری مشترک اول ما در فیلم کوتاه «انبار» شکل گرفت».

او درباره چگونگی همکاری و آهنگسازی «انبار» عنوان کرد: «آهنگسازی به خصوص برای فیلم پروسه سختی است. مثلا کسی مثل هانس زیمر که در طول بیش از سه دهه فعالیت هنری، برای بیش از ۱۵۰ فیلم موسیقی متن نوشته‌، از نظر من برای این محبوب است که ایده و خلاقیت خودش را در موسیقی فیلم لحاظ می‌کند. من از او الهام گرفتم و سعی کردم ایده خودم را هم داشته باشم. جایی موسیقی خشن یا حماسی نیاز است و می‌توان با درام و سازهای مختلفی این حس و حال را منتقل کرد اما اینجا خلاقیت خود آهنگساز هم نقش تعیین کننده‌ای دارد. آهنگسازی خلاقانه به این معنی که هم باید حس و حال سکانس و لحظات فیلم را به درستی به مخاطب منتقل کنی و هم خلاقیت خودت را داشته باشی.»

 نظر من و کارگردان بر این بود که از ساز استفاده نکنیم و به سمت موسیقی امبینت/ Ambient music رفتیم. در فیلم، با توجه به حس و حال آن نیازی به استفاده از ملودی نبود و از موسیقی امبینت که به فضاسازی کار کمک می‌کند بهره گرفتیم

او افزود: «پروسه ساخت موسقی «انبار» را سعی کردم بر همین اساس آهنگسازی کنم و حدود سه هفته طول کشید. در این مدت با کارگردان صحبت می‌کردم و به کار من اعتماد کرد و در این راه گفت‌وگو می‌کردیم و نظرات همدیگر را می‌شنیدیم. ترک‌جوش جزء کارگردان‌هایی است که کار کردن با او راحت است چون هم فیلم را می‌شناسد و بر کار خود اشراف دارد و هم نظرات دیگران برایش مهم است و امکان برقراری دیالوگ وجود دارد. در کل «انبار» تجربه خیلی خوبی بود و امیدوارم مخاطبین هم فیلم را دوست داشته باشند».

«انبار» قصه کارگرهای افغانستانی است که غیرقانونی وارد کشور شده‌اند و در یک انبار ضایعات کاغذ مشغول به‌کار هستند تا این‌که دربین آن‌ها قتلی رقم می‌خورد و همه را به چالش می‌کشاند. فیلم‌نامه «انبار» را حسین ترک جوش با شیما اسماعیلی به صورت مشترک نوشته‌اند. این آهنگساز درباره تاثیر این قصه بر موسیقی فیلم توضیح داد: «داستان تاثیرات خاص خودش را داشت اما چون فیلم در ایران فیلم‌برداری شده و قرار بوده در جشنواره‌های خارجی هم نمایش داده شود، نظر من و کارگردان بر این بود که از ساز استفاده نکنیم و به سمت موسیقی امبینت/ Ambient music رفتیم. در فیلم، با توجه به حس و حال آن نیازی به استفاده از ملودی نبود و از موسیقی امبینت که به فضاسازی کار کمک می‌کند بهره گرفتیم. سید محمود موسوی‌نژاد که کار طراحی و ترکیب صدا «انبار» را بر عهده داشته هم بر این نظر بود که این نوع موسیقی مناسب‌تر است. به هر حال فیلم، فیلمِ کارگردان است و آهنگساز باید در خدمت فیلم باشد و به نوعی با ترک‌جوش به نقطه مشترکی رسیدیم».

چاربچاری اضافه کرد: « در «انبار» فرصت شنیدن موسیقی ندارید چون تصاویر مدام عوض می‌شوند و کل فیلم ۲۰ دقیقه است و در حقیقت فرصت شنیدن موسیقی ملودیک وجود ندارد اما «ناجی» فضای ملودیک را ایجاب می‎‌کرد».

این آهنگساز به تازگی موسیقی فیلم کوتاه «ناجی» به کارگردانی حسین ترک جوش و به تهیه‌کنندگی سپهر جهانگیری و سارا دیانی‌پور را هم ساخته است که موسیقی آن از شش قطعه تشکیل می‌شود. چاربچاری درباره این همکاری بیان کرد: «با توجه به نتیجه «انبار» همکاری با ترک‌جوش ادامه پیدا کرد. برخلاف «انبار»؛ موسیقی «ناجی» ملودیک است. چند فیلم کوتاه دیده بودم که از سازهای ایرانی نظیر تار،سه‌تار و … استفاده کرده بودند و در «ناجی» عکس این کار را کردم و در آن از سازهای بین‌المللی نظیر ویلن، ویولا، ویلن سل، کنترباکس، پیانو و عود استفاده کردم. هارمونی این سازها متناسب با خود فیلم و در خدمت روایت آن بود و سلیقه من استفاده از این سازها بود و امیدوارم در رقابت‌های داخلی و جهانی این فیلم مورد استقبال واقع شود و مخاطبین هم آن را دوست داشته باشند».

او افزود: «موسیقی «ناجی» هم داستان فیلم را روایت می‎‌کند و می‌خواستم کسی که موسیقی را گوش می‌دهد، حتی اگر فیلم را ندیده باشد متوجه شود که این فضای ارکسترال، فراز و نشیب داستانی را روایت می‌کند».

چهاربچاری در پاسخ این سوال که شناخت آهنگساز از فیلم چه تاثیری می‌تواند در کار او داشته باشد، توضیح داد: «قطعا تاثیرگذار است. یک آهنگساز علاوه بر کار تخصصی خود باید آشنایی زیادی از فیلم و مقوله فیلم‌سازی داشته باشد و به نوعی این شناخت مکمل کار یک آهنگساز است. روزانه غیر از تمرینات خودم در زمینه ساز، فیلم کوتاه، مستند و … هم می‌بینم. به نظرم آهنگسازی مستند حیات وحش، که تجربه کرده بودم بسیار سخت است چون دیالوگی وجود ندارد و باید با موسیقی بیننده را همراه و درگیر صحنه‌های فیلم کنید. قطعا شناخت بیشتر از فیلم هم در کار آهنگساز تاثیرگذار است».

«هنروتجربه» نگاه ابزاری و کالایی به مقوله فیلم ندارد و وجه هنری آن را منظور نظر دارد و این نگاهی است که می‌تواند به رشد هرچه بیشتر آثار فاخر هنری و تجربی در همه زمینه‌ها کمک کند

او با اشاره به این‌که موسیقی فیلم می‌تواند جدای از فیلم هم حیات مستقل خودش را داشته باشد و شنیده شود، عنوان کرد: «موسیقی زبان مشترک تمام انسان‌ها است و می‌توان با هر زبانی با آن ارتباط برقرار کرد و درک و دریافتی از آن داشت. البته موسیقی‌هایی هستند که مختص خود فیلم تولید می‌شوند و با سکانس‌ها و اتفاقات همان صحنه معنی پیدا می‌کنند اما به طور کلی موسیقی بی‌کلام و قطعات بسیاری از فیلم‌ها قابل شنیدن هستند و طرفداران خاص خودشان را هم دارند. مثلا تم‌های اصلی موسیقی مستندهای «سیاره آبی ۲» و یا «سیاره زمین» واقعا لذت‌بخش هستند و قابل شنیدن هستند. سعی می‌کنم همین رویه را در ساخت آهنگسازی داشته باشم که مخاطب پس از دیدن فیلم، موسیقی را هم دانلود و گوش کند».

خشایار چهاربچاری با اشاره به این‌که «هنروتجربه» فضای بسیار مناسبی برای ارائه آثار هنری به‌وجود آورده، اضافه کرد: «به شخصه از آدم‌هایی نیستم که پول برایم متر و معیار اصلی برای قبول آهنگسازی باشد. معتقدم بسیاری از دوستان هم برای تولید یک اثر هنری هم همین‌طور فکر می‌کنند. ساز اصلی من ویولون است، از ۱۱ سالگی ساز ویولون را نزد استاد و از ۱۶ سالگی پیانو را در خانه و بدون استاد تمرین کردم و از ۲۰ سالگی هم آهنگ‌سازی را شروع کردم و کم‌کم به دلیل علاقه شخصی به سمت سینما آمدم. تمام تحصیلات، بی‌خوابی‌ها و تلاشی که داشتم برای کار موسیقی، ارائه اثر درخور و هنری است و قطعا اگر به نقطه تفاهمی با کارگردانی برسم، پول در مرحله آخر اهمیت است. درست همین نقطه دید در «هنروتجربه» وجود دارد و فروش فیلم معیار اصلی برای نمایش آثار نیست. «هنروتجربه» هم نگاه ابزاری و کالایی به مقوله فیلم ندارد و وجه هنری آن را منظور نظر دارد و این نگاهی است که می‌تواند به رشد هرچه بیشتر آثار فاخر هنری و تجربی در همه زمینه‌ها کمک کند».