هنروتجربه-سعیدحضرتی: ناصر قهرمانی «مراسم تدفین کلاغ‌ها» را فیلمی شخصی، متفاوت، خاص و پُر ابهام می‌داند و می‌گوید تلخی‎ها را به عنوان کارگردان فیلم جدی نگرفتم و از آن گذر کردم. تصاویر در این فیلم همچون پازلی است که آرام آرام و پس از دیدن فیلم در ذهن مخاطب شکل پیدا می‌کند. این فیلم از پنجم خردادماه اکران خود را در سینماهای «هنروتجربه» آغاز کرده است.

بخش اول گفت‌وگو با ناصر قهرمانی

ناصر قهرمانی در بخش دوم این گفت‌وگو با تاکید بر اینکه در «مراسم تدفین کلاغ‌ها» به نوعی مرز فیلم داستانی و مستند، ویدئو کلیپ و نماهنگ شکسته شده و تصاویر در ذهن بیننده پس از اتمام فیلم می‌ماند، درباره علت سیاه و سفید بودن فیلم و تلخ نبودن فیلم گفت: «می‌خواستم داستان را متفاوت و خاص تعریف کنم. البته منظورم از متفاوت و خاص این نیست که شاهکاری ساخته‌ام. این فیلم فیلمی شخصی و متناسب با طرز تفکر من است. در فیلم «مراسم تدفین کلاغ‌ها» قصد داشتم چند داستان تلخ را بدون آن‌که تماشاگر تلخی‌ و کشت‌ و کشتاری را ببیند به تصویر بکشم. با تصاویر سیاه و سفید و با آن فیلترها و موزیک فیلم، مخاطب از این تلخی‌ها می‎‌گذرد و ممکن است در آن لحظه چیزی از داستان را درک نکند اما چند ساعت بعد آن تصاویر در ذهن تماشاگر تکرار و مرور می‌شود. تلخی‌‎ها را به عنوان کارگردان فیلم جدی نگرفتم و از آن گذر کردم. تصاویر در این فیلم هم‌چون پازلی است که آرام آرام و پس از دیدن فیلم در ذهن مخاطب شکل پیدا می‌کند».

او ادامه داد: «می‌خواستم در این فیلم مطرح کنم که زن را جدی بگیریم و به زن نگاه جنسیتی نداشته باشیم. زن فیلم جاهایی از خودش دفاع می‌کند، کسی را می‌کشد، کشته می‌‎شود ولی این تلخی با شروع رویداد و سکانس بعدی فراموش می‌شود. تاکید می‌کنم این موضوع خیلی مهمی است که تلخی مرگ با رویداد دیگر بلافاصله محو و فراموش می‌شود و بیننده یادش نمی‌آید حتی صحنه قبل، بازیگر مُرده است. بر دفاع و گرفتن حق زن تاکید داشتم اما در مردنش نه. و این تصاویر اندک از کشته‌شدن و کشتن‌ها را در فیلم ساده‌انگارانه گرفتم و و از آن رد شدم می‌خواستم تنها تلنگری به مخاطب باشد. زنی یک بار، دوبار و صدبار می‌میرد اما ما مرگ او را باور نمی‌کنیم و قرار هم نیست زنی کشته شود و تنها داد و هواری سر داده می‌شود».

در دوران اپیدمی کرونا که موانع و مشکلات زیادی سر راه تولید فیلم است و با توجه به شرایط اقتصادی نمی‌توان با تیمی پرتعداد فیلم ساخت اما می‌توانم از «مراسم تدفین کلاغ‌ها» به عنوان فیلمی کم‌هزینه یاد کنم که راهی برای خروج از موانع را پیشنهاد می‌کند

قهرمانی با اشاره به این موضوع که فرصت‌ها و مانورهای موسیقایی و تصویری، تماشاگر را تا حدی جلو نمی‌برد که مرگ کسی را باور کند، عنوان کرد: «در «مراسم تدفین کلاغ‌ها» به شدت از شخصیت‌پردازی دوری کردم و شاید این حرف بزرگی باشد و خیلی‌ها مخالف این حرف من باشند. سکانس‌های طولانی، افکت‌ها صوتی نامربوط مدام مخاطب را گمراه می‌کند و می‌گوید نگران نباش، اتفاقی نمی‌افتد. در این فیلم هیچ مرگی تاثیرگذار نیست و مخاطب به درون درام و داستان خاصی پرتاب نمی‌شود. بازیگران چالش آن‌چنانی در فیلم ندارند، شعار هم نمی‌دهند. خود بازیگر نقش اصلی تا روز اکران فیلم نمی‌دانست در فیلم مُرده با این‌که چندبار مرگ او اتفاق افتاده است. حتی باورش نمی‌شد نقش زنی را بازی کرده که چندبار مُرده و مدام می‌پرسید خلاصه داستانی که نوشتی یعنی چه که زنی که یک‌بار می‌میرد… زنی که صدبار می‌میرد… زنی که هزاربار می‌میرد… بازیگر نقش اصلی (ثمین ولی‌زاده) وقتی فیلم را دید فهمید که این فقط یک تهدید است و مردن زن در فیلم جدی نیست. زنی که هیچ‌وقت مورد ضرب و شتم قرار نمی‌گیرد».

او تاکید کرد: «شخصیت‌ها و موقعیت‌ها کاملا خنثی هستند و انگیزه‌ای برای چالش مخاطبان و بازیگران در داستان فیلم تعبیه نشده است. تماشاگر متاثر نمی‌شود بلکه متفکر می‌‎شود و زن و مرد تفاوتی ندارند و فقط زن در موقعیت‌هایی قرار می‌گیرد که بدون تاثیرگذاری دراماتیک، باید با سمفونی نهم بتهوون کشته شود یا بکشد. رنگ را از فیلم گرفتم، فیلم پُر از ابهام است، چیزی روشن نمی‌شود و چیزی هم کم ندارد. نمادهایی در فیلم وجود دارد که تشخیص آن‌ها سخت هم نیست و مشخص می‌کند در فلان صحنه چه رویدادی قرار است به وقوع بپیوندد».

کارگردان مستند «آشیقلار» با اشاره به این‌که ساخت فیلم سه سال طول کشیده و فیلم‌برداری در حدود ۲۰ جلسه انجام شده است، درباره تدوین فیلم توضیح داد: «تدوین در این فیلم نقش خیلی مهمی دارد. تدوین این فیلم خیلی سخت بود و تدوین نهایی آن خیلی طول کشید و بسیاری از راش‌های خوب را کنار گذاشتم و از پِرتی‌ها استفاده کردم به این خاطر که در حال ساخت فیلم هم نگاه من به آن عوض می‌شد. بعد از شش ماه کار شبانه‌روزی جهت تدوین نهایی خسته شدم و کم آوردم و شاید این فیلم را شش سال هم بتوان تدوین کرد و تمام نشدنی است».

قهرمانی در پاسخ این سوال که چه معیاری در انتخاب بازیگران داشته عنوان کرد: «چندین بازیگر عوض کردم تا به بازیگران فیلم رسیدم. برای من مهم بود بازیگران بازی نکنند و خودشان باشند. به عنوان مثال بازیگر نقش اصلی؛ ثمین ولی‌زاده عینا خود او است. زنی درون‌گرا و باسواد و هم‌چنین سروش تختی و …همه بازیگران سعی کردند به واقعیت خودشان نزدیک باشند. فیلم‌نامه چند بار عوض شد».

«هنروتجربه» در کنار سینمای بدنه همانند پلی است که هرجا سینمای بدنه خراب می‌شود، «هنروتجربه» آن را ترمیم می‌کند و به سینمای بدنه محتوا، نگرش و ساختار می‌دهد. فیلم‎‌های متفاوت و خاصی را  طی این سال‌ها در سینماهای «هنروتجربه» دیده‌ایم و اطمینان دارم فیلم‌های خوبی هم در راه است

کارگردان مستند «نهنگی در تنگ» هم‌چنین عنوان کرد: «توصیه‌ای درباره فیلم دارم که فکر می‌کنم به درد دانشجویان و هنرجویان سینما می‌خورد. در دوران اپیدمی کرونا که موانع و مشکلات زیادی سر راه تولید فیلم است و با توجه به شرایط اقتصادی نمی‌توان با تیمی پرتعداد فیلم ساخت اما می‌توانم از «مراسم تدفین کلاغ‌ها» به عنوان فیلمی کم‌هزینه یاد کنم که راهی برای خروج از موانع را پیشنهاد می‌کند. هنرجویان می‌توانند با دوربین عکاسی و لپ‌تاپ  فیلمی بسازند. امیدوارم دانشجویان سینما و هنرجویان فیلم را ببینند و در حد یک فریم از این فیلم یاد بگیرند. در همین حد هم برای من بسیار خوشحال کننده است».

او یادآور شد: «توصیه‌ای هم به مخاطبین عام سینما دارم و آن این است که با پس زمینه ذهنی مشخصی با فیلم برخورد نکنند. این فیلم با فیلم‌های استانداردی که همیشه دیده‌اند، فرق دارد. این فیلم به هیچ عنوان مناسب بچه‌ها نیست و امیدوارم تماشاگران با دقت آن را ببینند و خوش‌شان بیاید».

ناصر قهرمانی در انتهای این گفت‌وگو با بیان این‌که «هنروتجربه» سرزمین وسیعی برای کارگردانان مستقل سینمای ایران است، درباره تاثیر آن بر سینما گفت: «از مدیران و تمامی همکاران «هنروتجربه» تشکر می‌کنم که در دوران کرونا چراغ سینما را روشن نگه داشتند و این روشن نگه داشته شدن سینماها در این شرایط خیلی مهم و قابل تقدیر است. «هنروتجربه» در کنار سینمای بدنه همانند پلی است که هرجا سینمای بدنه خراب می‌شود، «هنروتجربه» آن را ترمیم می‌کند و به سینمای بدنه محتوا، نگرش و ساختار می‌دهد. فیلم‎‌های متفاوت و خاصی را  طی این سال‌ها در سینماهای «هنروتجربه» دیده‌ایم و اطمینان دارم فیلم‌های خوبی هم در راه است».