هنروتجربه-امیر حسین علم الهدی: شرایط حضور سینما گران   بعد از سپری شدن دوران کرونا دگرگون شده و کسانی قادر به ادامه دادن خواهند بود که خود را برای حضور و نبرد در میدان جدید بیش از پیش آماده کرده باشند ، در غیر اینصورت در مقابل رقیبان  شکست خواهند خورد.

آنچه که در این مبارزه  و رقابت جدید  دچار چالش های جدی خواهد شد  سینمای فرهنگی،هنری و تجربی است  سینمایی که چون گذشته   با  موانع جدی  در تولید ،توزیع و نمایش رو به رو خواهد شد  اما به دلایل زیر در سالهای پیش رو آن موانع پررنگتر خواهند بود.

تولید:

در شرایطی که به نظر میرسد   نیت پنهانی وجود دارد تا با   افزابش عجیب هزینه ها  راه   برای تولید فیلم های هنری و  متفاوت سختتر و یا حتی در بعضی موارد غیر ممکن  شود ، افزایش روز افزون  هزینه تولید فیلم در سینمای ایران یه شکل عنان گسیخته ای پیش رفته و سخت ترین  ضربهء کارآمد  را  بر آن وارد کرده است.

فیلم سینمایی را  که در سال ۹۸  می شد با هزینه  میانگین  ۸۰۰ میلیون تومان ساخت الان با حدود ۲ میلیارد تومان هم  به سختی تولید  می شود . و حال این نوع سینما که از کمک های دولتی برخوردار نیست باید به سختی هرچه تمام تر منابع مالی خود را از اسپانسر ها و بخش خصوصی و یا حمایت های مالی خارجی ( جشنواره ها و مراکز سینمایی)  تامین نماید که  اولین سوال  تامین کنندگان منابع مالی خصوصی ِ داخلی این است : بازیگران فیلم چه کسانی هستند ؟

با توجه به اهداف تامین کنندگان مالی بخش خصوصی که با نیات تبلیغاتیِ خود یا کالاهایشان حاضر به همکاری می شوند یکی از مهمترین شروط آنها حضور بازیگران ستاره در فیلم می باشد . وضعیتی بغرنج برای فیلمسازان سینمای هنری ، چرا که آنها در چنین شرایطی ناچارند سرمایه گذاران را نسبت به  تفاوتهای سینمای هنری و تجاری آگاهی دهند که اغلب نتیجهء معکوس خواهد داشت.البته به آن اضافه کنید ساختار چند وجهی و عمدتاً پنهان چگونگی تولید فیلم در همهء انواع فیلمسازی در  ایران ، چه از لحاظ تامین سرمایه و چه از لحاظ چگونگی تولید و تعیین عوامل فنی و هنری و همچنین لابی های تاثیرگذار با مراکز تصمیم گیری و … که در سالهای اخیر پیچیده ، مرموز و گسترده تر هم  شده است.

پخش:

بعد از طی فرآیند سخت تولید فیلم ودریافت  پروانه نهایی نمایش فیلم ، حال فیلمساز باید  شال و کلاه  کرده با رفت و آمدهای طولانی به وزارت ارشاد  و دفاتر پخش فیلم  و با خواهش و تمنا یا در صورت امکانِ لابی گری،  شانس آورده  و موفق شود موافقت  دفتر پخشی را به دست آورد   تا فیلمش را  در نوبت پخش بگذارد تا بالاخره فیلم امکان پخش در سینماها را پیدا کند آنهم در شرایطی که  پخش این نوع فیلم‌ها توسط دفاترخود یکی از مباحث قابل بررسی است.

یه عنوان مثال فیلم  ” خواب تلخ” محسن امیر یوسفی بعد از نامزدی دوربین طلایی و به دست آوردن  جایزه بخش  نگاه نو جشنواره فیلم  کن در سال ۸۲ حدود  ۱۲ سال در مهمترین دفتر پخش فیلم ایران معطل ماند تا به نمایش درآید  ، آرزویی که محقق نشد و نهایتا گروه سینمایی هنر و تجربه “خواب تلخ” را   در سال ۹۴ به اکران عمومی درآورد.

فیلم “ماهی و گربه” نیز  با جایزه بخش  افق های نو جشنواره ونیز که جز معتبرترین جشنواره های گروه الف سینمایی است “برای پخش نکردنش در دفاتر پخش سرگردان بود” و  بالاخره بعد از ۳ سال در سال ۹۳ در گروه سینمایی هنر وتجربه اکران شد.فیلم “پرویز”  هم  با جوایز ریز و درشت خود ، بعد از گذشت  ۲ سال از تولید  در سال ۱۳۹۳ در سینمای هنر و تجربه اکران شد.

فیلم “رقص خاک” ابولفضل جلیلی بعد از نزدیک به ۲۵ سال پس از تولید در سال ۹۵ و  فیلم “ایران سرای من است” پرویز کیمیاوی بعد از ۱۸ سال پس از تولید بالاخره در سال ۹۶ در سینمای هنر وتجربه اکران شد و ده ها فیلم دیگر بعد از سال ها توانستند  رنگ‌ پرده ببینند .

چنانچه پیش از این هم گفته شد در دوران پس از پاندمی کرونا ،  ما با شرایط پیچیده تری در رقابت نمایش فیلمها مواجه خواهیم بود که پر واضح است  که پخش فیلمهای هنری مورد توجه واقع نشده و چه بسا رفتار ظالمانه تری نیز با آنها صورت خواهد گرفت.

تبلیغات:

یکی دیگر از مهمترین مشکلات سینمای هنری  تامین منابع مالی تبلیغات  است و در شرایطی که  نوع تبلیغات سینمای هنری  با تبلیغات سینمای گیشه کاملا متفاوت می باشد،  عدم شناخت دفاتر پخش با چگونگی تبلیغات و اطلاع رسانی این نوع سینما هم  به این مسئله دامن میزند.

از آنجا که تبلیغات تلویزیونی و محیطی فعلا به دلایل  مختلف ساختاری و مالی امکان پوشش استاندارد این نوع فیلم ها را در زمان نمایش ندارند، فضای مجازی مهمترین شبکهء در دسترس این نوع سینما ست که برای داشتن حضوری موفق در آن نیاز به آگاهی داشتن از  علم مخاطب شناسی و اطلاع از سلیقه های بصری  آنها دارد  که نتیجه آن   طراحی کمپین های تبلیغاتی به همراه شناسایی زمان مناسب نمایش هر فیلم و استفاده از طول زمان مکفی  برای اجرای موفق  آن کمپین خواهد شد .

هر چند جای تاسف بسیار است که بر خلاف سینمای جهان که  زمانبندی اکرانها در چندسال آینده  نیز مشخص می باشد، به دلیل ساختارهای غلط پی ریزی شده در سینمای ایران جدول اکران فیلمها همواره با ابهامات بسیاری مواجه است که این مورد تاثیر ضد تبلیغی فراوانی  دارد.