هنروتجربه-سحر عصر آزاد: مستند “آیدین” روایتی است از تولد یک قهرمان ملی که در آستانه نقطه اوج زندگی حرفه ای اش به پایان رسید و فقدان او هنوز هم حسرت برانگیز است.

آیدین نیکخواه بهرامی چهره شناخته شده ای برای پیگیران ورزش ایران است. نوجوانی که پله های رشد و ترقی را با تکیه بر توانایی و هوش ذاتی به سرعت طی کرد و تبدیل به نامی آشنا حتی برای ناآشنایان با ورزش بسکتبال شد.

مستند “آیدین” به کارگردانی اشکان مهریار و تهیه کنندگی مهدی برجیان زندگی این قهرمان را در طول یک ساعت با تکیه بر نقاط اوج متعدد زندگی حرفه ای کوتاه اما پربارش پی می گیرد و فینال را با مستندات حادثه فوت او در ۷ دی ماه سال ۱۳۸۶ ثبت می کند.

کارگردان با انتخاب یک راوی آشنا از هنرمندان امروز؛ پرویز پرستویی، زمینه ای فراهم کرده تا روایت دیروز شور و حال و در عین حال حسرت و دلتنگی به فراخور همراهی مخاطب امروز با تراژدی این قهرمان ملی پیدا کند.

نریشنی که خوشبختانه از شکل و کاربرد کلیشه شده گفتار متن فاصله گرفته و موجز اما تأثیرگذار و کاربردی است. این رویکرد باعث شده هر جا گفتار متن وارد کار می شود، مخاطب توجه و تمرکز ویژه ای داشته و نسبت به آن بی تفاوت نباشد.

این اتفاقی است که در مورد موسیقی متن فیلم نیفتاده و متأسفانه به علت استفاده زیاد و حجم و فراگیری موسیقی و جنس آن، نوعی دلزدگی ایجاد می کند تا مخاطب ترجیح دهد در فضایی آرام تر و چه بسا با مکث های سکوت بیشتر در میان مصاحبه ها و گفتار متن، با عمق این تراژدی همراه شود.

فیلمساز با درک درست از اهمیت سوژه و نیاز و خواست مخاطب به دانستن سویه های ناپیدای زندگی آیدین نیکخواه بهرامی، توانسته ارتباط و اعتماد متقابل با اعضای خانواده درجه یک، دوستان نزدیک، هم تیمی ها و حتی مربیان او که برخی در ایران به سر نمی برند، برقرار و خاطرات آنها را در کنار هم ثبت کند.

ثبت این خاطرات و اهمیت این دیدگاه ها در دو سویه زندگی شخصی و کاری آیدین و معتبر بودن آنها باعث شده در طول مستند با چهره ای واقعی، ملموس و دوست داشتنی از قهرمانی مواجه شویم که پیش از این تنها با پرش های بی نظیر و مرگ تراژیک او آشنا بودیم.

این همان ایده آلی است که یک مستند پرتره باید بتواند در زیرلایه خود به مخاطب ارائه دهد؛ شمایل واقعی از انسانی تأثیرگذار که در اوج و فرودهای متداول زندگی، مسیر خاص خود را انتخاب کرده و به جایگاهی منحصر به فرد رسیده است.

فیلمساز هوشمندانه در طراحی پازل این مستند، اهمیت وجودی همه قطعات را برای رسیدن به یک تصویر نهایی تأثیرگذار درک کرده و به همین دلیل تصاویر آرشیوی، عکس های شخصی، فیلم های دوربین خصوصی و … در کنار مصاحبه با چهره هایی که شناخت و درک عمیقی از آیدین داشته اند، به ثبت پرتره ای تمام و کمال از این قهرمان منجر کرده است.

مستند “آیدین” با تکیه بر جذابیت های بالقوه زندگی یک قهرمان جوان و پیگیری مسیر پیشرفت او، از دستمایه های دراماتیک واقعی نیز بهره برده و نقطه پایان را با حضور تیم بسکتبال ایران در المپیک ۲۰۰۸ پکن می گذارد؛ جایی که غیبت آیدین نیکخواه بهرامی که زمینه ساز این صعود بود به شدت حس می شد و با این پرسش و پاسخ؛ آغاز و پایان فیلم را با ظرافت به هم پیوند می دهد.