هنروتجربه: نشست خبری سی و هشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران پیش از ظهر امروز (شنبه ۲۴ مهرماه) با حضور سید صادق موسوی دبیر جشنواره برگزار شد.

به گزارش سایت هنروتجربه، نشست خبری سی‌و‌هشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌کوتاه تهران در سالن شماره دو سازمان سینمایی واقع در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با حضور سید صادق موسوی دبیر جشنواره برگزار شد.

در ابتدای این نشست، موسوی ضمن تبریک سالروز امامت حضرت ولیعصر (عج) و تبریک ماه مبارک ربیع گفت: در ابتدا از شما ممنونم که در این شرایط سخت کرونایی برای پوشش نشست رسانه‌ای این جشنواره اهتمام می‌ورزید.

وی ادامه داد: این جشنواره توسط انجمن سینمای جوانان ایران و با دبیری بنده برگزار می‌شود. طی ۲۴ سال فعالیتم، پنج سال است که مسئولیت دبیری این رویداد را دارم و به زعم من در این سال‌ها شاهد ارتقای سطح کیفی جشنواره از هر حیث بوده‌ایم؛ البته که هنوز تا نقطه آرمانی فاصله داریم اما به دلایل متعدد این جشنواره می‌تواند بهترین و معتبرترین جشنواره سینمایی باشد. چون ژانر فیلم کوتاه به دور از مناسبات اقتصادی حاکم بر سینمای حرفه‌ای و ژانر خلاق و نوآورانه‌ای که دارد و به دلیل حضور فیلمسازان جوان و نوآور قابلیت ارتقا دارد. در بخش بین‌الملل نیز امسال توانستیم تنها جشنواره اسکار کوالیفای در ایران شویم. ضمن این که میان کشورهای مسلمان فقط ما، مصر و ترکیه جشنواره‌ای مورد تایید آکادمی اسکار داریم.

موسوی بیان کرد: در ابتدا به دلیل سوءتفاهمات پیش آمده باید بگویم که بخش مسابقه ملی ما ارتباطی به اسکارکوالیفای ندارد و جایزه بزرگ در بخش مسابقه بین‌الملل جشنواره به آکادمی اسکار معرفی می‌شود. این رویداد سینمایی به واسطه حضور فیلمسازان و حمایتی که سازمان سینمایی طی چهار دهه از این جشنواره به عمل آورده است، توانست این امکان را کسب کند که جزو تاییدیه اسکار باشیم. اسکار می‌داند که ما جزوی از جمهوری اسلامی ایران هستیم و از بیش از ۶هزار اثری که برای ما ارسال می‌شود تنها می‌توانیم با وجود قواعد اسلامی تنها یک درصد از این آثار را برگزینیم. ضمن این که داوران بخش بین‌الملل فیلم اصلی را تماشا می‌کنند، اما چیزی که در ایران اکران می‌شود، مطابق با قوانین و ضوابط ایرانی است و آکادمی اسکار نیز از این ماجرا خبر دارد.

دبیر سی‌وهشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران گفت: خوشحالم که این حق در دوره من و همکارانم استیفا شد. سال گذشته ۴۵۰۰ اثر در بخش بین‌الملل ثبت نام کرده بودند و امسال بیش از ۲هزار اثر اضافه شدند. یکی از دلایل ما جوایز ارزی بود که در بخش جایزه بزرگ ۵هزار یورو هدیه می‌دادیم، موقعیت ما در منطقه و صنعت سینمایی که وجود داشت و قدمت این رویداد، مولفه‌هایی بود که نشان از اعتبار جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران دارد.

وی افزود: من پنج سال است که دبیر جشنواره هستم اما برای اولین بار ایمیل فیلمسازان خارجی را دریافت کردیم که به چه علت فیلم ما در جشنواره نیست؟ چون در کل جهان، تعداد ۱۲۷ جشنواره اسکار کوالیفای هستند و ۶۷ مورد از آن‌ها تنها در آمریکا برگزار می‌شوند و ایران سومین کشور مسلمانی است که از این امتیاز برخوردار است. ژاپن، کره جنوبی، سنگاپور، مصر و ترکیه و ایران تنها کشورهایی هستند که جشنواره‌هایشان اسکار کوالیفای هستند.

موسوی عنوان کرد: در ابتدا پرونده درخواست اسکار کوالیفای ما ریجکت شد به این دلیل که جشنواره فیلم کوتاه تهران جزو جشنواره‌های رایگان بود. ما علت را به آکادمی توضیح دادیم که این ماجرا به دلیل تحریم‌هاست و این‌گونه ما تنها رویدادی شدیم که اسکار کوالیفای است و ظرف ۱۰ روز به ۴۵۰۰ فیلم ثبت‌نامی، ۲۱۰۰ فیلم خارجی از اقصی نقاط جهان اضافه شد. چنین رخدادی مهم‌ترین دستاورد جشنواره بود و باعث ایجاد حساسیت‌های بیشتری نسبت به جشنواره نیز شد.

موسوی گفت: داوران امسال جشنواره، به دلیل اسکار کوالیفای شدن این رویداد تراز بالاتری داشتند. نزدیک به ۱۰ درصد آثاری که در بخش بین‌الملل حضور دارند نیز آثار ایرانی را تشکیل می‌دهند. بیشترین تعداد آثار از هند با ۶۲۱ فیلم، فرانسه با ۵۹۰ فیلم، اسپانیا با ۵۸۶ فیلم، برزیل با ۲۷۲ فیلم، ایتالیا با ۲۷۴ فیلم و در مراتب بعدی چین، ترکیه و… حضور داشتند در این جدول کمترین آن ۶۲ فیلم از پرتغال بوده است. ۱۲۸ کشور خارجی به این رویداد اثر ارسال کرده‌اند و این افتخار بزرگی برای جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران است، هرچند که به خاطر تحریم‌ها مبلغ جوایز ارزی کاهش یافته است.

وی افزود: در بخش ملی نیز باید بگویم که همه از رویدادهای این روزها آگاه هستیم. به لحاظ رشد کمی ما امسال بیشترین آثار را داشتیم. ۱۷۷۵ فیلمساز در بخش‌های مختلف به جشنواره اثر ارسال کردند که از این میان ۱۲۵ اثر در کل انتخاب شد و این یعنی ۷ درصد آثار راه پیدا کردند و ۹۳ اثر بیرون ماندند. در بخش داستانی هم تنها ۴ درصد آثار توانستند در جشنواره شرکت کنند.

وی درباره برخی اعتراضات اخیر صورت گرفته گفت: اعتراض‌ها جنس‌های مختلفی دارند اما مهم‌ترین منطق برای نبودن بسیاری از آثار صرفا محدودیت فرصت است، زیرا ۱۶۵۰ اثر به ناگزیر از جشنواره بیرون ماندند و از این میان اگر ۱۰ درصد آن‌ها معترض باشند یعنی ۱۶۵ نفر فقط معترض فعال داریم. من می‌فهمم که بچه‌ها با سختی‌های بسیار به ساخت آثارشان مبادرت می‌ورزند.

سعی می کردم خودم را در جریان گلایه ها جای فیلمسازان قرار دهم

دبیر سی‌وهشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌ کوتاه تهران بیان کرد: جان کلام این است که همه نیاز به دیده شدن دارند، به هر حال جوان هستند و خود را متعلق به حوزه فرهنگ و هنر می‌دانند و با مشقت فیلم تولید می‌کنند به امید دیده شدن. می‌دانم که هر سال دلخوری‌هایی پیش می‌آید، اما ای کاش رویدادی بود که همه این فیلم‌ها می‌توانستند دیده شوند. همه این فضای پر خشم به خاطر کمبود امکانات است. در این مدت توهین‌هایی‌ به من شد که تنها با این موضوع توانستم آرام شوم که خودم را جای آنها می‌گذاشتم. من یا هر کس دیگری که مسئولیت می‌پذیریم باید خودمان را سیبل کنیم زیرا به هرحال برخی از آنها به حق است.

موسوی خاطرنشان کرد: قبل از هرچیز مانند سلیقه، باند و… باید بدانیم یک جمعیت ۴۰ هزار نفری داشتیم که فیلم‌هایشان بیرون مانده و باید آنها را درک کرد. اگر حتی ۱۲۵ فیلم بی نقص را هم انتخاب می‌کردیم، بقیه نمی‌توانستند این موضوع را بپذیرند. امیدوارم جشنواره‌های دیگر، پلتفرم‌ها و دیگر رویدادها بتوانند این فرصت را برای جوانان فیلم کوتاه فراهم کنند تا این فیلم‌ها دیده شود؛ این انتظار بزرگی نیست.

وی ادامه داد: نکته دیگری که می‌خواهم بگویم درباره سیاست‌های جشنواره است اگر دوستان ما یک‌بار فراخوان را بخوانند بسیاری از مصائب حل می‌شود. این جشنواره توسط وزارت فرهنگ و ارشاد و با بودجه بیت‌المال برگزار می‌شود و باید در چارچوب سیاست‌های آن نقد شود. ما جشنواره‌ای خنثی نیستیم. بسیاری از جشنواره‌ها در جهان ممکن است محدودیت نداشته باشند اما در ابتدای فراخوان نوشته بودیم چه اولویت‌هایی داریم. مثلا فیلم‌های امیدبخش، با محوریت همبستگی اجتماعی و سرمایه‌های اجتماعی و… مورد قبول بود. اگر دو فیلم با دو موضوع متفاوت و با کیفیت برابر باشند حتما آن فیلمی را انتخاب می‌کنیم که درباره خانواده باشد. حتی در جایزه‌ها هم گفته‌ایم بیشتر به فیلمی جایزه می‌دهیم که درباره همبستگی اجتماعی باشد. برخی فیلم‌ها را کنار گذاشتیم چون کاملا مغایر با اولویت‌ها بود. دست کم در این پنج سال از همه آقایان و خانم‌ها شنیده‌ام که ۱۰ تا ۱۵ فیلم شاخص هستند، برخی در سطح دو و تعداد زیادی در رده سوم کیفیت قرار دارند. اگر بخواهیم بسته رفتار کنیم باید تنها ۱۵ فیلم انتخاب کنیم. چند سال پیش کمی فضا را باز کردیم اما بقیه گفتند چرا همه فیلم‌ها راه پیدا کرده است، بنابراین کار سختی را همیشه پیش رو داریم.

دبیر جشنواره سی و هشتم توضیح داد: ما سه مولفه اصلی داریم. همه فیلم‌ها باید از شورای پروانه نمایش مجوز بگیرد. امسال پنج فیلم مجوز نگرفت و چهار فیلم اصلاحیه خورد. این فیلم‌ها به لحاظ کیفی هم باید حداقل‌هایی داشته باشند و دیگر اینکه باید در چارچوب اولویت‌ها باشند. ما چیزی را پنهان نکردیم این سه پارامتر برای ما مهم بود. آن چهار فیلمی را که شورا رد کرد، ما قبول کرده بودیم. برخی فیلم‌ها خوب بودند اما جامعه‌ستیز بودند و با سیاست‌های اعلامی ما مغایرت داشتند.

وی درباره انتخاب عنوان مشاوران انتخاب آثار در دوره سی و هشتم گفت: ما در  سال کنونی عنوان مشاوران انتخاب را داشتیم. آنها برخی از فیلم‌ها را که در جشنواره‌های دیگر برگزیده شده بودند، اصلا انتخاب نکردند، در بخش بین‌الملل هم مکانیسمی طولانی برای انتخاب داشتیم. شنیدم می‌گفتند برخی فیلم‌ها دیده نشده اما همه فیلم‌ها دیده شد. ترکیب مشاوران انتخاب امسال ما تکراری نبوده است. دوستان ما در سایر استان‌ها می‌گویند باندی هست اما ترکیب ما یک نفر یا دو نفر که نیستند، تمام تلاش ما این بود که ترکیبی جدید را برای این موضوع انتخاب کنیم.

موسوی گفت: ما به تک تک مشاوران انتخاب زنگ زدیم و گفتیم ۱۰ برگزیده آثارتان را به ما معرفی کنید و آن‌ها را دوباره دیدیم. جالب اینجاست که سه فیلمی که ما خیلی ناراحت شدیم که نبودند و در جشنواره حضور نداشتند اصلا جزو معترضین نبودند. ما حتی هیچ لیست ۸۰ تایی نداشتیم که سه تای آن‌ها بخواهد حذف شود. برای مثال یکی از معترضین به من می‌گفت که من هفتم شدم و بسیار توهین کرد اما رتبه فیلمش ۳۱۷ بود یا فیلم‌ دیگری که پیگیری کردم رتبه‌اش ۸۲۶ بود و می‌گفت من جزو این ۸۰ فیلم بودم.

وی بیان کرد: در جشنواره‌های خارجی نیز کانسپت‌ها و مفاهیم ایرانی فیلمسازها بودند که حرف داشته و باعث درخشندگی آثار ایرانی بودند. رویدادهایی چون «ایسفا» و… هستند و دوستان می‌توانند در این جشنواره‌ها به خوبی دیده شوند. برای مثال بر اساس اولویت ما فیلمی که در مورد حقوق کودک است ارجحیت دارد به فیلمی درباره آلودگی هوا. نه به این معنا که آلودگی هوا مهم نیست بلکه قطعا همه این موضوعات معضل هستند اما ما با محوریت آیین‌نامه‌ای که داریم تصمیم‌گیری می‌کنیم.

دبیر جشنواره فیلم کوتاه تهران گفت: برای اولین بار برای این جشنواره به دلیل اینکه اسکار کوالیفای شده است افتتاحیه‌ای برگزار می‌کنیم و آن‌جا از تیزر جشنواره، ۱۱ کتابی که منتشر کردیم و…. رونمایی می‌کنیم. در جشنواره امسال ۲۰ نشست تخصصی داریم که هشت مدرس ایرانی و ۱۲ مدرس بین‌المللی درباره موضوعات روز بحث و مناظره می‌کنیم و محوریت زیادی برای موضوع سینمای تجربی در نظر گرفته‌ایم. ۱۱ عنوان کتاب منتشر کردیم چراکه رویکرد ما مبتنی بر دانش‌افزایی است.

موسوی با اشاره به بخش انتشارات جشنواره گفت: در اختتامیه کتاب فهرست‌نگاری دهه ۹۰ جشنواره را معرفی خواهیم کرد. جشنواره سی و هشتم همچون سال گذشته در پردیس سینمایی «ایران مال» برگزار می‌شود و آن‌ها اسپانسر ما هستند و بسیاری از موارد جشنواره را به صورت رایگان در اختیار ما قرار می‌دهند. فضای باز و ارتفاع سقف‌ها برای ما تعیین‌کننده بود، مسافت برای خیلی از عزیزان اذیت‌کننده بود اما من روزگاری را به خاطر دارم که اگر چک انجمن پاس نمی‌شد، حتی برای بنر زدن نمی‌توانستیم وارد سالن شویم.

وی درباره سامانه میزبان آنلاین جشنواره گفت: ما امسال پلتفرم «هاشور» را برای اکران داریم که فیلمسازها می‌توانند مختارانه اثرشان را برای اکران در پلتفرم‌ها ارائه دهند.

دبیر جشنواره درباره نکوداشت فرشته طائرپور در جشنواره بیان کرد: برای بخش نکوداشت از زنده‌یاد فرشته طائرپور که عضو هیات امنای انجمن سینمای جوانان ایران نیز بودند یاد خواهیم کرد.

ادامه نشست رسانه ای سی و هشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران به پاسخگویی به سوالات اهالی رسانه اختصاص یافت.

موسوی در پاسخ به سوالی درباره نامه‌ دو نفر از اعضای آکادمی اسکار که در جهت ابطال آثار قرار است ارسال کنند، گفت: وطن‌پرستی نیز درجه‌ای دارد و هرکسی در جایگاهی از این مدار می‌ایستد. اتفاقی که رخ داده اصلا در بخش اسکار کوالیفای نیست. امیدوارم این نگرانی‌ها صرفا بابت بی‌اطلاعی باشد. هرکسی صاحب اختیار است و می‌تواند نامه بنویسد. دولت و وزارت ارشاد برای این مهم تلاش کردند و مستندات ارائه شده باعث شد که جشنواره در این سطح قرار بگیرد و هرکسی هرطوری که صلاح می‌داند می‌تواند عمل کند.

موسوی درباره اکران آنلاین فیلم‌ها بیان کرد: صاحبان اثر سه ماه پیش تصمیم گرفته بودند که در بخش آنلاین باشند یا خیر و این موضوع مربوط به امروز و دیروز نیست. نگرانی‌ها هم مشخص است یک فضای بیمارگونه می‌تواند این باشد که یک نفر بر اساس خصومت شخصی فیلم‌ها را ضبط و در اینترنت پخش کند و این چنین مانع ورود فیلم به جشنواره‌های دیگر باشد. امیدوارم امسال بچه‌ها اجازه دهند بیشتر فیلم‌ها به بخش آنلاین بیایند.

دبیر جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران درباره نحوه انتخاب پنج فیلم ایرانی که به بخش بین‌الملل راه پیدا می‌کنند، گفت: درباره سفیدپوش باید توضیحی بدهم. ما سال گذشته هیئت انتخاب بخش بین‌الملل را داشتیم. هیئت انتخاب بخش ملی هرکدام فیلمی را انتخاب کردند فیلم‌ها را به هیئت انتخاب بخش بین‌الملل دادند. اتفاقا فیلم «سفیدپوش» آقای فهیمی در بین آنها نبود من پیشنهاد کردم آن را ببینند اما گفتند شایستگی ندارد. آنها پنج فیلم انتخاب کردند یک فیلم را هم دبیر جشنواره به آن اضافه کرد. در آیین‌نامه بندی وجود دارد که با اختیار و سهم خودم یک فیلم را می‌توانم انتخاب کنمو در نهایت شش فیلم شد. در حالی که دوستان به آن رای نداده بودند. داوران بخش بین‌الملل همه فیلم‌های ایرانی و هر شش فیلم را دیدند که «سفیدپوش» از میانشان انتخاب شد‌ من متهم شدم که به داوران فشار آورده‌ام اما من یک بار هم با آنها صحبتی نداشتم. سوالم این است که داوری که اعتباری دارد چطور اعتبار خود را به حراج می‌گذارد و به فیلمی که من انتخاب کرده‌ام رای می‌دهد؟

وی ادامه داد: فیلم «سفیدپوش» در جشنواره‌های مهم اسکار کوآلیفای جهان هم انتخاب شد. آیا من به دبیران آن جشنواره‌ها هم نامه زدم و گفتم آن را انتخاب کنید؟! این‌ها توهماتی است که باید روشن شود. من نه فیلمسازم نه سینما خوانده‌ام. هیچ انتفاعی هم ندارم اما فیلم «سفیدپوش» را انتخاب کردم و امسال به مشاوران انتخاب گفتیم فیلم‌های خود را انتخاب کنند. در نهایت دو فیلم داستانی، دو فیلم انیمیشن و یک فیلم مستند معرفی شد تا در کنار آن ۶۰ فیلم بین‌المللی دیده شود اما این به این معنا نیست که در این بخش حتما فیلم ایرانی انتخاب شود.

دبیر جشنواره افزود: پروگرمرها و … وقتی دارند پکیج خود را می‌بندند به تنوع خیلی توجه می‌کنند. دنبال هسته اصلی قصه و حال و هوای متفاوت آن می‌گردند. امسال هم در بین داستانی‌های راه‌یافته به بخش بین‌الملل هم تلقی ما این است که آثار خوب و هر دو تولید انجمن سینمای جوان هستند که فرهنگ ایرانی را معرفی می‌کنند. هر فیلمی که از اکتبر سال گذشته تا ۳۰ سپتامبر امسال انتخاب می‌شد می‌توانست به اسکار معرفی شود که آن فیلم «سفیدپوش» بود.

وی درباره تعداد فیلم‌هایی که بنا بر اجازه صاحبانشان در پلتفرم میزبان جشنواره نمایش آنلاین خواهند داشت، عنوان کرد: ۸۰ فیلم از ۱۲۵ فیلم ایرانی حاضر در دوره سی و هشتم اجازه دادند فیلمشان در پلتفرم‌ها اکران آنلاین شود و بیش از یک سوم از صاحبان آثار تنها موافق با نمایش اثرشان روی پرده سینما در طی روزهای جشنواره هستند.

موسوی درباره فراخوان بخش بین‌الملل گفت: این فراخوان در اسفندماه منتشر شد و اولویت آن ارزش‌های اخلاقی_انسانی معاصر بود. آنجا ممکن است فیلمی بیاید که از نظر اندیشه فیلم خوبی باشد اما صحنه‌های برهنگی داشته باشد. مجبوریم این بخش‌ها را حذف کنیم فیلمی را هم مشکل محتوایی و هم مشکل پوششی داشته باشد، نمی‌توانیم انتخاب کنیم. این پنج فیلمی که از بخش ملی آمده‌اند، ابتدا باید شایستگی حضور در بخش ملی را داشته باشند بعد به بخش بین‌الملل بیایند. ابتدا باید مطابق ضوابط بخش ملی باشند. همه فیلم‌های خارجی باید پروانه نمایش بگیرند. آنها فرایندی به مراتب سخت‌تر دارند. ما یک بخش جنبی هم داریم اما چون فیلم‌ا روی پرده می‌آیند همه آنها از قبل مجوز گرفته‌اند.

مدیرعامل انجمن سینمای جوانان ایران در پاسخ به پرسشی درباره تولیدات انجمن سینمای جوانان ایران گفت: انجمن سه مولفه دارد، یکی تولید فیلم است. انجمن بزرگترین مدرسه سینمایی کشور است که مشابه آن را در جهان نداریم. در فرایند آموزش مقوله کشف استعداد را هم داریم. آنها باید فیلم پایان‌نامه تولید کنند. ما در این بخش هم به بچه‌ها کمک می‌کنیم. لذا مقوله کشف استعداد جزو آثاری می‌شوند که ضعف دارند اما آنها را کمک کرده‌ایم با این حال سال گذشته تعداد زیادی فیلم را به تلویزیون فروختیم لذا بخش زیادی از فعالیت انجمن به دلیل تجربه‌های اول فیلمسازان، فیلم‌های آماتوری خواهد بود.

وی در این باره افزود: در ارتباط با نمایش فیلم‌های کوتاه، اکران «هنر و تجربه» کمی فرصت و فضا را فراهم کرده است. پیشنهاد دیگرمان این بود که در ابتدای پخش فیلم‌های بلند در سینماها یک فیلم کوتاه پخش شود اما سینماداران استقبال نکردند. همچنین پروانه نمایشی که گرفته می‌شود برای یک نوبت نمایش است.

دبیر جشنواره در پاسخ به سوالی درباره تاثیر تغییرات مدیریتی بر تغییرات سیاستی انجمن سینمای جوانان ایران در حوزه تولید گفت: تولیدات انجمن در شورایی در سطح وزارت‌خانه شکل گرفته بود تا بودجه خود را هدفمند خرج کنیم. سرمایه اجتماعی به عنوان چالش به ما گفته شده بود و قرار شد یارانه و بودجه مخصوص فرهنگی صرف فیلم‌هایی شود که منجر به افزایش سطح سرمایه‌های اجتماعی و مقوم همبستگی اجتماعی باشد.

او گفت: در واقع باید فیلم‌هایی ساخته شود که امید به آینده را از بین نبرد و نشاط موجود را زایل نکند. تلاش ما در این خصوص بود و همان رویکرد را با خود به جشنواره آوردیم. آموزش، تولید و رویداد باید در جهت منافع ملی ایران امروز باشد.

او ادامه داد: من یک‌بار خدمت آقای خزاعی رسیدم و درباره موضوعات مربوط به انجمن صحبت کردیم. اما رویکردهای جشنواره دو سال پیش انتخاب شده بود. لازم می‌دانم بگویم که من راجع به تولیدات محدود انجمن و جشنواره و آثار حاضر در آن مسئولم. حتما فیلم‌هایی هم در جشنواره امسال هستند که شاید صد در صد در راستای جشنواره امسال نباشند اما امیدوارم بتوانند شما را راضی کنند.