هنروتجربه-سعیدحضرتی: زینب تبریزی که پس از دریافت تندیس «حافظ» بیستمین جشن سینمایی تلویزیونی «دنیای تصویر» در سخنانی کوتاه گفته بود: «این تندیس را به تمام زنان سرزمینم تقدیم می‌کنم» هنوز هم دغدغه ساخت فیلمهایی درباره زنان را دارد. گرچه تلاش یک ساله او برای ساخت اولین فیلم سینمایی خود با نام «لانا» بی‌نتیجه ماند اما در نهایت موفق به ساخت مستند «طیبه خانم» شد. تبریزی که این روزها در روستای سیوند، یکی از روستاهای بزرگ استان فارس زندگی و فعالیت هنری خود را از سر گرفته در این گفت‌وگو از سرنوشت «لانا» و مستند «طیبه خانم» و فعالیت‌های خود در باشگاه «فیلم خانه لیرک» می‌گوید.

زینب تبریزی درباره سرنوشت ساخت اولین فیلم بلند سینمایی خود با نام «لانا» به خبرنگار سایت هنروتجربه گفت: سال گذشته تحقیق و نگارش «لانا» به پایان رسید و به دنبال جذب سرمایه برای ساخت آن بودم. به دلیل آنکه برای تغییر قصه و دیالوگ‌های «لانا» کوتاه نمی‌آمدم این اتفاق رخ نداد و فیلم به مرحله تولید نرسید. اصولا ورود مستندساز به فضای سینمای حرفه‌ای به راحتی مهیا نمی‌شود ضمن آنکه ساخت فیلم سینمایی «لانا» نیاز به سرمایه زیادی دارد.

این مستندساز با اشاره به اینکه از فیلمنامه «لانا» استقبال میشد اما جدای از بحث هزینه، سرمایه‌گذاران می‌گفتند فیلمنامه «لانا» تلخ است. اضافه کرد: فیلمنامه بر اساس واقعیت نوشته شده و سعی کرده بودم به قصه اصلی وفادار باشم و بر همین اساس هم «لانا» داستان تلخی دارد. پیش از قطعی شدن حضور سرمایه‌گذار، صحبت از تغییر پایان داستان و جرح و تعدیل‌هایی میشد که از بنیان فیلمنامه را عوض می‌کرد و به همین دلیل مقاومت می‌کردم. با وجود این اتفاقات همچنان مصر هستم این فیلم ساخته شود و قطعا در زمان مناسب فیلم را می‌سازم.

او در پاسخ این سوال که احتمال ساخته شدن «لانا» به صورت مستند هست یا نه توضیح داد: خیر. ساخت مستند از فیلمنامه «لانا» عملا غیرممکن است به دلیل آنکه مدارک و مستندات کافی برای ارجاع دادن به آن وجود ندارد. شخصیت اصلی فیلم ایرانی‌الاصل نیست و هیچ آشنا و فامیلی در ایران ندارد‌. به ساخت «لانا» به صورت‌های متفاوتی فکر کردم از جمله اینکه فیلم را به صورت استوری برد و یا تلفیق مستند و داستانی بسازم. قصه کاملا کاراکترمحور است و اتفاقاتی که در زندگی شخصیت اصلی رخ می‌دهد مهم است. لانا مبتلا به بیماری اسکیزوفرنیا بود و جامعه نیاز به دیدن آن دارد و خیلی از مردم درگیر آن هستند و برای آنکه طیف بیشتری از مخاطبین فیلم را ببینند، راهی به جز ساخت فیلم سینمایی نیست. مخاطبان مستند قطعا محدودتر هستند و به دلیل اهمیت موضوع دایره مخاطبین اهمیت بالایی دارد.

کارگردان «سلاطین خیابان‌ها» درباره فعالیت اخیر خود بیان کرد: پس از حدود یک سال که برای نگارش و ساخت «لانا» تلاش کردم و به سرانجام نرسید؛ تصمیم گرفتم وارد فضای دیگری شوم. سال گذشته پیشنهادی از طرف اقامتگاه فرهنگی خانه لیرک برای نمایش مستندهای قبلی من و ساخت مستند جدید شد‌ که قبول کردم و در روستای سیوند مستقر شدم. اقامتگاه فرهنگی خانه لیرک در مرودشت در روستای سیوند واقع شده و جدای از فضای اقامتگاهی بکر و خاص آن، در زمینه رزیدنسی تولید فیلم فعال است و باشگاه فیلم و نمایش آثار هنری را هم برگزار می‌کند.

به گفته تبریزی تا کنون آثار دیده نشده‌ای از پیروز کلانتری، بهمن کیارستمی، کریم لک‌زاده، کیانوش عیاری، عباس امینی، احسان عبدی‌پور، بهرام ارک و .‌.. در باشگاه «فیلم خانه لیرک» نمایش داده شده و برخی از آنها هم حضور داشته‌اند و درباره فیلم‌های خود با مخاطبان گفت‌وگو داشتند و استقبال بالایی از طرف مردم صورت گرفته است. کمپ‌های فیلمسازی از دیگر برنامه‌های این باشگاه فیلم است که اولین کمپ آن به آثار کریم لک‌زاده اختصاص دارد.

وی درباره ساخت مستند جدید خود گفت: مستندی با نام «طیبه خانم» به تهیه‌کنندگی آرش جوینده را ساختم که در حال حاضر توسط بابک حیدری در مرحله تدوین است. داستان فیلم درباره زنی روستایی است که کاراکتر جسور و خاصی دارد و جزو نخستین زنانی است که در فضای بسته روستا توانسته تغییراتی را برای فعالیت زنان به وجود بیاورد و قصد دارد در شورای ده کاندیدا شود که مشکلاتی بر سر راه او قرار می‌گیرد. منِ مستندساز او را دنبال می‌کنم تا ببینم می‌توانم مشکلات او را حل کنم یا نه. بخشی از شخصیت طیبه خانم به خودم شباهت داشت و داستان زندگی او برای من بسیار جذاب بود.

کارگردان «والسی برای تهران» با اشاره به اینکه «طیبه خانم» شاید یکی از اولین مستندهایی در ایران باشد که به صورت رزیدنسی ساخته شده، درباره تصمیم خود برای اکران این مستند توضیح داد: حضور «طیبه خانم» در جشنواره داخلی برای من اهمیتی ندارد و در این سالها جشنواره‌زده شدم و رغبتی برای نمایش فیلم در فضای جشنواره‌ای ندارم. تنها امید دارم در این مدت فیلم قابل دفاعی ساخته باشم. نمایش این مستند در باشگاه «فیلم خانه لیرک» برایم کافی است.

زینب تبریزی درباره مستند «تمام چیزهایی که جایشان خالی است» که پیش از این در سینماهای «هنروتجربه» به روی پرده سینماها رفت اظهار کرد: مستند «تمام چیزهایی که جایشان خالی است» در سایت هاشور در دسترس کسانی است که علاقه دارند فیلم را ببینند. یادم هست زمانی که می‌خواستم در پلتفرم‌هایی چون فیلیمو، نماوا و … که مخاطبین بیشتری دارند، فیلم نمایش داده شود و مخاطبان بیشتری این مستند را ببینند که متاسفانه رفتار غیرحرفه‌ای مدیران آنها برخورنده بود و قید آن را زدم.

«طیبه خانوم»/ نویسنده و کارگردان : زینب تبریزی- تهیه‌کننده : آرش جوینده- فیلمبردار : میثم محمدزاده- تدوین: بابک حیدری- صدابردار: علی فرمانی، امین جعفری- نویسنده گفتار متن : بابک حیدری- دستیار فیلمبردار: عرفان کمالی- عکاس: آرمین گودرزی- روابط عمومی : سارینا اقبال‌فر- مشاور پروژه: محسن استادعلی