هنروتجربه-سحر عصرآزاد: “پنهان” ساخته شیرین برق نورد؛ که در حال اکران در سینماهای هنروتجربه است، روایتی است از دیوار برلین که امروز تبدیل به نماد جدایی ملت ها شده و در گذشته عینیت جدایی بود و در این میان نقدی ظریف را به یکی از مهمترین عوامل جدایی ملت ها یعنی (ملیت) وارد می کند. شیرین برق نورد با نگاهی عمیق و منحصر به فرد که آثارش را در حیطه های مختلف واجد یک دیدگاه شخصی دوست داشتنی می کند در کنار محمدرضا جهان پناه، ترکیبی جذاب از نگاه هنرمندانه را در ثبت مستندهای دیدنی شکل داده اند. این بار تلفیق این دو هنرمند منجر به نگاهی آسیب شناسانه به مفهوم ملیت شده است. مفهومی که چه بسا یکی از غیر مستقیم ترین مسیرها برای طرح و بسط آن، نقطه آغازینی به نام دیوار برلین باشد.

دیوار برلین به عنوان نمادی از تعصب، نگاه یکسویه، … و تبعات جنگ های پوچ در زمان برپایی و شکسته شدن، همواره سوژه بسیاری از فیلم های مستند و داستانی بوده که تنها برخی از آنها در تاریخ ماندگار شده اند. چراکه نگاه تک بعدی آن را تبدیل به کلیشه خودش نموده به گونه ای که پرداختن و حرف زدن از آن را سخت و گاه ناخوشایند جلوه می دهد. فیلمساز با اشراف به آسیب شناسی محوری که برای مستند خود انتخاب کرده، مضمونی درونی را در عینیت دیوار در زمان برپایی و فروپاشی مورد توجه قرار داده که نوع نگاه به آن کمک کرده تا محور اصلی یعنی دیوار هم از زاویه نگاه کلیشه ای دور شود. این چنین است که فیلم با زیرنویسی که حس های فیلمساز را در مواجهه با دیوار روایت می کند، سراغ ترکیبی از فیلم ها و تصاویر قدیمی از برپایی دیوار و تصاویری از وضعیت زمان حال آن می رود تا همه اینها بستری شوند برای مصاحبه ها و گفتگوهایی که فیلمساز همه تلاشش را کرده تا از کلیشه های رایج فاصله بگیرند.

همانطور که نریشن نوشتاری، فیلم را با هوشمندی از کلیشه نریشن گفتاری نجات داده، طراحی فیلمساز برای گفتگو با هنرمندانی از ملیت های مختلف که تنها صدای آنها با ذکر مشخصات روی این تصاویر تلفیقی شنیده می شود، توجه مخاطب را به سنتز این نقطه نظرات با تصاویر زیرمتن جلب می کند تا در ذهن خود به یک تحلیل شخصی برسد. تجربه هایی تلخ، تأمل برانگیز، تکان دهنده و همراهی برانگیز که همگی سویه های دافعه برانگیز ملیت را در زندگی شخصی با مخاطب به اشتراک می گذارند و در انتها اعتراض به بار سنگین و نادیده این مفهوم، مخاطب را به یک کنکاش شخصی وامی دارد. “پنهان” را باید حاصل دغدغه ای ریشه دار و عمیق دانست که بخصوص در زمان حال کارکرد دارد. کارکردی به واسطه نوع ارتباط مخاطب با بار ملیت در گوشه و کنار جهان؛ بخصوص هموطنان ما که در سراسر جهان در معرض آسیب آن قرار دارند.