هنروتجربه-رضا صائمی: از پیامدهای بحران کرونا، تعطیلی سینماها و فقدان نمایش فیلم بود. پیامدی که با خسارت مادی و معنوی زیادی برای سینماگران و سینماداران همراه شد اما تجربه یک امکان تازه در اکران و نمایش را هم پیش آورد تا چاره ای سینمایی برای بیچارگی سینما در این دوران باشد. بدون شک یکی از مهمترین رخداد سینمایی در دو سال اخیر و چه بسا یکی از مهمترین موقعیت هایی که سینمای ایران در طول تاریخ تجربه کرد، همین تجربه اکران آنلاین بود که پیش از این سابقه نداشت. شاید گزافه نباشد که بگوییم که اکران آنلاین بیش از فیلم های داستانی و به اصطلاح فیلم های مربوط به سینمای بدنه برای آثار مستند، فیلم های کوتاه و انمیشن و در نهایت فیلم های هنری و تجربی که یا مخاطب محدودتری داشتند یا در همه شهرهای ایران امکان اکران و نمایش آنها ممکن نبود یک فرصت طلایی بود تا علاقمندان و مخاطبان جدی این آثار بتوانند از طریق پلتفرم ها و در خانه خود تماشاگر این آثار باشد.

موسسه هنروتجربه در حال حاضر فیلم های خود را به دو شکل اکران می کند. یکی اکران فیزیکی که در سینماهای هنروتجربه اکران می شود و فیلم های جدیدی هستند و دیگری اکران آنلاین از طریق پلتفرم «هاشور» که بازبخش یا بازنمایش فیلم هایی هستند که قبلا در هنروتجربه به شکل فیزیکی به نمایش درآمده بودند. فارغ از اینکه اکران آنلاین فیلم های هنروتجربه امکان تماشای آنها را برای مخاطبانی که قبلا فیلم را ندیده اند فراهم می کند بلکه برای آنهایی که قبلا فیلم را دیده اند و علاقمندند به تماشای مجدد آن بنشینند هم یک فرصت دوباره است. تعدد فیلم ها و تنوع ژانری آنها که از فیلم مستند و کوتاه تا فیلم بلند داستانی را دربرمی گیرد حق انتخاب مخاطب را افزایش داده و می توان گفت برای هر سلیقه ای می توان دست کم یک فیلک پیدا کرد. ضمن اینکه این فرصت برای فیلمسازان و عوامل این آثار نیز فراهم می شود تا بار دیگر فیلم هایشان در رسانه ها مورد توجه قرار گرفته. درباره آن مصاحبه و نقد و یادداشت تولید شود و بار دیگر این فیلم ها مورد خوانش مخاطبان و منتقدان قرار بگیرد. خوشبختانه موسسه هنروتجربه هم در شبکه های اجتماعی برای اکران آنلاین خود صفحه ای مستقل راه اندازی کرده که می توان در آن اخبار و تولیدات رسانه ای و محتوایی درباره فیلم های در حال نمایش آنلاین را پیگیری کرد. از سوی دیگر اکران آنلاین این آثار یک فرصت مالی و اقتصادی دیگری هم برای تهیه کنندگان و سرمایه گذاران آن فراهم می کند تا از مزایایی اقتصادی آن هرچند اندک بهره مند شوند.

واقعیت این است که اکران آنلاین یک امکان جدید و ناگزیر در شرایط بحرانی روز است که هنوز سینمای ایران، تجربه کافی در آن کسب نکرده و چالش ها و خوانش هایی زیادی درباره آن مطرح است. از جمله زیر ساخت های فنی مناسب یا ساز و کارهای مالی دقیقی درباره مدیریت اکران آنلاین وجود ندارد یا قوانین و ضوابطی که بتوان از حیث حقوقی و اقتصادی این عرصه را ساماندهی کند و فیلم ها را از قاچاق و کپی رایت های غیر قانونی مصون نگه دارد اما گریزی از آن نیست و حتی در دوران پساکرونایی هم این شیوه اکران می تواند به عنوان یکی از گزینه های موجود نمایش مورد استفاده قرار بگیرد. از این رو سازمان سینمایی باید این مساله را جدی گرفته و ضمن حمایت از سینماگران در این شرایط بحرانی به مکانیسم کارشناسی شده در زمینه اکران آنلاین رسیده و آن را ابلاغ کند تا اکران آنلاین هم پررونق باشد هم عادلانه.