هنروتجربه: پویا نبی می‌گوید تماشای بسته مستند «پنهان‌برندگان» به کسانی که هنوز به قضیه مهاجرت احساسی نگاه می‌کنند، می‌تواند دید بهتری بدهد و دیدن این فیلم‌ها که زوایای مختلف مهاجرت را بررسی می‌کند به آنها پیشنهاد می‌شود. 

پویا نبی در گفت وگو با خبرنگار سینمایی ایرنا درباره بسته مستند پنهان-برندگان که این روزها روی پرده سینماهای هنروتجربه است، اظهار داشت: به عنوان مخاطب از کنار هم قرار گرفتن ۲ مستند پنهان به کارگردانی شیرین برق‌نورد و برندگان به کارگردانی امید عبدالهی لذت بردم و باید بگویم نگاه کارگردان مستند پنهان نگاه جهانی‌تری به مهاجرت دارد و خارج از محدوده جغرافیایی خاص صحبت می‌کند اما مستند برندگان درباره مهاجرت از ایران است.

وی ادامه داد: اینکه بسته‌ای درباره موضوع مهاجرت و ابعاد آن صحبت می‌کند که یکی از آثارش نگاه جهانی به مساله و دیگری مهاجرت را در سالیان اخیر در ایران بررسی می‌کند یا اینکه مستند پنهان با تصاویر آرشیوی کار می‌کند و زاویه دوربین و جای‌گیری آن متفاوت است و برندگان به دل خانواده ایرانی رفته و از زندگی شخصی آن‌ها فیلمبرداری کرده، در جای خود جالب توجه است. همچنین مخاطب می‌تواند بدون پرش ذهنی دو اثر را دنبال و فیلم مورد علاقه‌اش را پیدا کند.

این منتقد درباره مستند پنهان مطرح کرد: این مستند به مساله مهاجرت به معنای مهاجرت از ایران و کشورهای در حال توسعه نمی‌پردازد بلکه نگاهی به اتفاقی که ۲۹ سال پیش رخ داد و دیوار برلین فرو ریخت، دارد. من کار شیرین برق‌نورد را به لحاظ روایت بیشتر دوست داشتم یعنی بدعتی که با تصاویر آرشیوی و آن‌هایی را که بدون تکیه بر نمایش تصاویر مصاحبه شوندگان از ملیت‌های مختلف در شغل‌های متفاوت فیلمبرداری شده بود، دوست داشتم و پسندیدم.

نبی افزود: نمونه‌هایی شبیه پنهان به لحاظ روایت در سینمای غرب دیده می‌شود اما من این مستند را در سینمای ایران بدیع‌تر و اصیل‌تر دیدم و تصورم این است که این نوع روایت روی فرم کار نشسته است و همخوانی خوبی دارد.

وی با اشاره به اینکه یکی از ویژگی‌های سینمای مستند این است که بیننده را با جهانی آشنا می‌کند که بیشتر درباره آن موضوع خاص اطلاعاتی نداشته است، تصریح کرد: «پنهان» اطلاعات جالبی به مخاطب می‌دهد به عنوان مثال نمایش تصاویر فرار مهاجران از آلمان غربی و شرقی و شنیدن مشقت‌هایی که کشیده‌اند جزو نقاط مثبت این ماجرا است.

به گفته این فیلمساز، پنهان به دلیل ریتم درست و طرح و بسط مساله به اندازه کفایت مستند قابل توجهی است.

نبی در بخش دیگری از صحبت های خود درباره مستند برندگان نیز بیان کرد: من تمام آثار امید عبدالهی را دیده‌ام و معتقدم ایشان کارگردانی کار بلد است همچنین یکی از چندین دلیلی که باعث شد بسته مستند پنهان-برندگان را تماشا کنم نام امید عبدالهی و تجربه‌های جالبی بود که با فیلم‌های ایشان پشت سر گذاشته‌ام.

وی ادامه داد: اما واقعیت این است که برندگان برای من یک حسرتی است که می‌توانست به سمت دیگری برود چه بسا که فیلمساز در شروع اثر خود یک قاعده و قراردادی را گذاشت و بعد از آن تخطی کرد. اینکه افراد در سنین، نسل و جنس مختلف جلوی دوربین می‌نشستند و از دلیل مهاجرت خود می‌گفتند برای من بیشتر از بخش تعقیب زندگی ۲ کاراکتر نوازنده و همسرش و فردی که زن و بچه‌اش در آمریکا بودند، جالب بود اگرچه بی‌اغراق ۷۰ تا ۸۰ درصد قصه این مستند را روایت زندگی این ۲ کاراکتر تشکیل می‌دهد.

نبی با بیان اینکه دیدن بسته مستند پنهان-برندگان را به مخاطبان توصیه می‌کند، اظهار داشت: چیزی که در جامعه ایرانی و نسل خود من وجود دارد این است که فقط قصد دارند مهاجرت کنند و برایشان مهم نیست کجا. اگرچه آدم‌ها حق دارد به جایی که تصور می‌کنند برایشان بهتر است، نقل مکان کنند اما بخشی از این حاصل احساس است که من فکر می‌کنم دیدن مستندهایی مانند پنهان و برندگان یک تلقی بهتری از وضعیت مهاجرت و عوارض و دستاوردهای آن به فرد می‌دهد چراکه کسی که قصد مهاجرت دارد، باید یک بار دیگر زندگی نویی را شروع کند که این ها مستلزم فکر جدی است.

وی ادامه داد: به نظرم دیدن بسته مستند «پنهان-برندگان» به کسانی که هنوز به قضیه مهاجرت احساسی نگاه می‌کنند، می‌تواند عمق بیشتر و دید بهتری و دیدن این فیلم‌ها که زوایای مختلف مهاجرت را بررسی می‌کند به آنها پیشنهاد می‌شود.

این فیلمساز خاطرنشان کرد: امیدوارم مخاطبان سینما و هنروتجربه ۲ مستند پنهان و برندگان را در این شرایط ببینند چراکه به روح زمانه نزدیک و جزو کارهایی است که برای آن‌ها زحمت کشیده شده است همچنین هر ۲ مستند بر اساس دغدغه سازندگانشان ساخته شده‌اند و ارزش اینکه مخاطب هر آن‌ها را با دقت ببیند، دارد.