هنروتجربه-سعیدحضرتی: اصغر یوسفی‌نژاد کارگردان فیلم سینمایی «عروسک» می‌گوید جشنواره فیلم فجر برای من حرمتی دارد و عمده دلیل آن این است که جمع دوستان و منتقدین به شدت مورد احترامی در این جشنواره حضور دارند. قطعا علاقه داشتم در این دوره جشنواره با «عروسک» حضور داشته باشم. آمدن و رفتن بسیاری از فیلمسازان در این جشنواره به امر عادی تبدیل شده اما برای من و دیگر دوستان فیلمسازی که خارج از مرکز فیلم می‌سازند، این سطح دیده شدن بسیار مهم و تشویق بزرگی بود.

اصغر یوسفی‌نژاد با بیان اینکه ایده و طرح «عروسک» را پیش از فیلم «اِئو/خانه» داشتم درباره فضای داستانی «عروسک» به خبرنگار سایت هنروتجربه گفت: «عروسک» به لحاظ تماتیک تداوم «خانه» است اما این فیلم بر خلاف فیلم قبلی در فضای متفاوت و در پلان‌های طولانی روایت می‌شود. در «خانه» روایت در فضای سوگواری بود اما در «عروسک» کل داستان در مراسم عقد و عروسی روایت می‌شود و همانند «خانه»، زمان نمایشی و واقعی یکی هستند.

وی با اشاره به اینکه مراحل فنی «عروسک» همچنان در حال انجام است، افزود: قصه «عروسک» راجع به ارتباط نادرست و رخت بربستن عشق از میان آدم‌ها است. البته نگاه من به فقدان عشق در جامعه مطلق نیست اما فیلمها پیشگویانه و هشداردهنده هستند. بر همین اساس این موضوع را در فیلم مطرح کردم که با نبودِ عشق چه اتفاقاتی رخ می‌دهد و ممکن است جامعه آبستن چه فاجعه‌هایی باشد.

یوسفی‌نژاد با بیان اینکه قصه «عروسک» می‌تواند با مخاطبان گسترده‌تری ارتباط برقرار کند درباره اکران «عروسک» توضیح داد: معادلات اکران فیلم پیچیده است. در حال حاضر شرایط اکران برای هیچ فیلمی مشخص نیست و دورنمای درستی را نمی‌توان متصور بود. به دلیل اپیدمی کرونا و گسترش آن، این بحث نه فقط در ایران که در دیگر کشورها هم به معضل بزرگی تبدیل شده است. با این همه تصورم بر این است که در «عروسک» گام خیلی بزرگی را به لحاظ قصه نسبت به فیلم قبلی برداشته‌ایم.

این نویسنده و کارگردان اضافه کرد: ارتباط انسان با عشق حرف جدیدی نیست و از ابتدای خلقت بشر همراه با انسان بوده و هرجا که این عنصر اساسی از زندگی رخت بربسته، فجایعی به‌وجود آمده است. عشق ضرورت زندگی همه ما است و موضوعی مختص قشر خاصی نیست و من هم سعی کردم در ساخت فیلم روحیه و نگرش خودم همچون تجربه‌گرایی و نگاه متفاوت به موضوعات را رعایت کنم و در عین حال فیلم بتواند با مخاطبان گسترده‌تری ارتباط برقرار کند. امید دارم فیلم مورد توجه قشر بیشتری قرار بگیرد. ساختارشکنی در عادات مخاطبان را دوست دارم و فکر می‌کنم در نهایت این موضوع به نفع کلیت سینما است.

معادلات اکران فیلم پیچیده است. در حال حاضر شرایط اکران برای هیچ فیلمی مشخص نیست و دورنمای درستی را نمی‌توان متصور بود. به دلیل اپیدمی کرونا و گسترش آن، این بحث نه فقط در ایران که در دیگر کشورها هم به معضل بزرگی تبدیل شده است. با این همه تصورم بر این است که در «عروسک» گام خیلی بزرگی را به لحاظ قصه نسبت به فیلم قبلی برداشته‌ایم.

کارگردان فیلم «خانه» با اشاره به اینکه فیلمبرداری «عروسک» تقریبا ۲۰ جلسه زمان برد و همکاری با تهیه‌کننده فیلم یک همکاری لذت‌بخش و فوق‌العاده بود، درباره بازیگران و پیش تولید فیلم اظهار کرد: به نظرم در «عروسک» همچون فیلم قبلی من، نقطه قوت اصلی فیلم بازیگران آن است که کار متفاوتی را در این حوزه انجام داده‌اند. پیش تولید «عروسک» طولانی بود که یکی از دلایل آن بحث بودجه است. زمان اساسی پیش تولید فیلمهای من متمرکز بر بازیگری و کار با بازیگران است که در این پروژه مسئله ناخواسته‌ای چون کرونا هم این مرحله را طولانی‌تر کرد که همین امر در بحث بازیگری، به نفع فیلم شد.

«عروسک» همچون فیلم قبلی این کارگردان با زبان آذری ساخته شده است. او در پاسخ این سوال که برای اکران گسترده «عروسک» به دوبله آن فکر کرده‌اید یا خیر عنوان کرد: من در زمان ساخت «خانه» در مورد پیشنهاد دوبله مقاومت کردم به این دلیل که مقصد پخش و مخاطبان آن برایم مشخص بود و با زیرنویس فیلم مشکلی نداشتم. اما برای دیده شدن توسط مخاطب گسترده‌تر، بی‌میل نیستم فیلم با دوبله روی پرده برود و این پیش‌بینی را در زمان تولید هم داشتم.

این کارگردان درباره حذف «عروسک» از چهلمین جشنواره فیلم فجر بیان کرد: جشنواره فیلم فجر برای من حرمتی دارد و عمده دلیل آن این است که جمع دوستان و منتقدین به شدت مورد احترامی در این جشنواره حضور دارند. قطعا علاقه داشتم در این دوره جشنواره با «عروسک» حضور داشته باشم. آمدن و رفتن بسیاری از فیلمسازان در این جشنواره به امر عادی تبدیل شده اما برای من و دیگر دوستان فیلمسازی که خارج از مرکز فیلم می‌سازند، این سطح دیده شدن بسیار مهم و تشویق بزرگی بود.

وی افزود: خوشحالم سیاست‌های سینمایی به این سمت می‌رود که تبعیض را بردارد و به شهرستان‌ها بها بدهد. من فکر می‌کنم فیلم من و بقیه دوستان مثل اسماعیل منصف، برادران ارک و … به شکل نانوشته و غیردستوری این هدف را دنبال می‌کنند که این تبعیض به طور کلی برداشته شود. «عروسک» فرصتی بود که می‌توانست این سیاست‌ها جنبه عملی‌تری بگیرد و افسوس می‌خورم که این فیلم در جشنواره حضور ندارد.

اصغر یوسفی‌نژاد در پایان گفت: بهروز افخمی نسبت به «عروسک» لطف داشت و نبودن فیلم در جشنواره را سلیقه جمعی و نه شخص او می‌دانم. افخمی و منتقدین دیگر باعث دیده شدن «اِئو/خانه» شدند و حمایت‌های آنها و همچنین موسسه «هنروتجربه» از این فیلم برای من مهم و فراموش نشدنی است. به هر حال سیاست‌های جشنواره هر سال تغییر می‌کند و ثباتی ندارد و طبیعتا سلیقه‌ها متفاوت است.