هنروتجربه: رضا نجاتی که فیلم کوتاه «شوفر» را در بسته فیلم کوتاه «وضعیت قرمز» سینماهای هنروتجربه روی پرده دارد و با فیلم «ارفاق» در چهلمین جشنواره فجر حضور دارد معتقد است اگر قرار است فیلم کوتاه و مستند در جشنواره فیلم فجر بقا داشته باشند، نیاز به بازنگری وجود دارد. سینمای کوتاه و مستند ما بسیار پیش‌روست و اگر قرار بر بقای این ۲ حوزه در جشنواره وجود دارد، حداقل باید تعامل بیشتری با انجمن سینمای جوانان صورت بگیرد. جشنواره فجر نیاز به مشاورانی در حوزه سینمای کوتاه دارد تا برخی قوانین آن تغییر کند.

رضا نجاتی کارگردان فیلم کوتاه «ارفاق» از آثار راه‌یافته به چهلمین جشنواره فیلم فجر در گفت‌وگو با خبرنگار مهر درباره این فیلم توضیح داد: این فیلم درباره معلمی است که درگیر دسیسه‌چینی ۲ دانش‌آموز می‌شود. ایده فیلم از بحث تقابل میان نسل‌ها شکل گرفت. ما سه نسل را در این فیلم می‌بینیم که تقابل میان این نسل‌ها برایم بسیار مهم بود. اینکه برای نسل جدید چه اتفاقی قرار است رخ دهد و تأثیر نسل‌های قبل بر روز نسل جدید چیست. ایده فیلم از این نگاه شکل گرفت.

وی درباره حضور هوتن شکیبا به‌عنوان یکی از بازیگران مطرح سینما در این فیلم کوتاه و تمایل خود برای استفاده از بازیگران حرفه‌ای در فیلمش توضیح داد: من تقسیم‌بندی بازیگر به حرفه‌ای و غیرحرفه‌ای را قبول ندارم. وقتی درباره سینما صحبت می‌کنیم، تفاوتی میان فیلم کوتاه و بلند نیست. به نظرم فیلم بلند و کوتاه، زیرمجموعه کلیتی به نام «سینما» هستند که من آن‌ها را منفصل و منفک از هم نمی‌دانم. ما بازیگران حرفه‌ای بسیاری به خصوص در تئاتر داریم که شناخته‌شده نیستند. درباره فیلم «ارفاق» از همان مرحله‌ای که فیلمنامه را می‌نوشتم برای نقش اصلی به هوتن شکیبا فکر می‌کردم. همان‌طور که به سیاوش چراغی‌پور و اصغر پیران برای نقش‌های دیگر فکر کرده بودم.

نجاتی افزود: شکر خدا شرایط به‌گونه‌ای پیش رفت که وقتی فیلم‌نامه را به این بازیگران ارائه کردیم، آن را دوست داشتند. با سیاوش چراغی‌پور سال‌ها صحبت می‌کردیم تا همکاری داشته باشیم اما هر بار به دلیلی این اتفاق رخ نمی‌داد و شکر خدا در این فیلم شرایط همکاری فراهم شد. اینکه این افراد به من اعتماد کنند هم فرآیند خود را داشت.

وی درباره نمایش فیلم‌های کوتاه در جشنواره فجر بیان کرد: جشنواره فیلم کوتاه تهران، مهمترین جشنواره فیلم کوتاه ایران است. جشنواره فیلم فجر اما مهمترین جشنواره سینمایی کشور است. وقتی جشنواره‌ای فراخوانی را منتشر می‌کند، اعمال تغییرات در آن دشوار است اما اگر در همان مرحله نگارش فراخوان با متخصصانی در حوزه سینمای کوتاه مشورت شود، به‌نظر برخی نکات در جشنواره فجر نیاز به پوست‌اندازی دارد. اگر قرار است فیلم کوتاه و مستند در این جشنواره بقا داشته باشند، نیاز به این بازنگری وجود دارد. سینمای کوتاه و مستند ما بسیار پیش‌روست و اگر قرار بر بقای این ۲ حوزه در جشنواره وجود دارد، حداقل باید تعامل بیشتری با انجمن سینمای جوانان صورت بگیرد. جشنواره فجر نیاز به مشاورانی در حوزه سینمای کوتاه دارد تا برخی قوانین آن تغییر کند.

نجاتی ادامه داد: در نظر گرفتن محدودیت زمانی یک از همین قوانین است. جشنواره فیلم فجر از جشنواره دیگری آثار را انتخاب می‌کند که محدوده زمانی آثار در آن ۳۰ دقیقه است، اما برای فجر محدوده زمانی ۱۵ دقیقه‌ای را مدنظر قرار می‌دهد. به نظرم این محدودیت نیاز به بازنگری دارد.

وی با اشاره به مهجوریت فیلم کوتاه در ویترین جشنواره فیلم فجر اظهار کرد: درست است که فوکوس جشنواره فجر روی فیلم‌های بلند است و بارها روی این مسئله تأکید شده است، اما وقتی بخشی را به فیلم‌های کوتاه و یا مستند اختصاص می‌دهیم، پس لازم است احترام این آثار هم به اندازه فیلم‌های بلند حفظ شود.

این فیلم‌ساز کوتاه درباره انتقاد برخی فیلمسازان به انتخاب آثار کوتاه فجر از میان آثار راه‌یافته به جشنواره فیلم کوتاه تهران هم توضیح داد: بازنگری در این بخش نیاز به وقت و هزینه دارد. باید هیأت انتخاب مجزایی برای فیلم‌های کوتاه در نظر گرفته شود که به نظر می‌رسد این مسئله با ساختار کنونی جشنواره فیلم فجر هم‌خوانی ندارد. اگر از متخصصان فیلم کوتاه به‌عنوان راهنما یا مشاور در جشنواره فیلم فجر استفاده شود، همه این مشکلات رفع خواهد شد. صنف فیلم کوتاه هم باید در این حوزه ورود کند و احساس می‌کنم از سال آینده بخشی از این مشکلات مرتفع شود. نامه‌ای که امسال آماده و منتشر شد، بعد از انتشار فراخوان فجر بود و تأثیری نداشت. متأسفانه ما همه کارها را به دقیقه ۹۰ موکول می‌کنیم و بخشی از این تقصیر متوجه ماست. چرا نباید اعتراض خود را قبل از انتشار فراخوان به گوش مسئولان برسانیم. ما همین تلاش و پیگیری را باید از عید همین امسال برای جشنواره سال آینده داشته باشیم. اگر قرار بر اصلاح این فرآیند است، لازمه‌اش پیگیری‌های انجمن سینمای جوانان و صنف فیلم کوتاه است.