هنروتجربه-سپیده شریعت‌رضوی: از اواخر بهمن ماه سال ۹۹ که صفحه اختصاصی «هنروتجربه» در سامانه هاشور راه‌اندازی شد تا خرداد ۱۴۰۰، ۱۰ فیلم به اکران آنلاین پیوستند و آثار خود را پیش چشم مخاطبان قرار دادند.

به گزارش خبرنگار سایت هنروتجربه، پس از گذشت یک سال از شیوع کرونا در کشور و تعطیلی پی در پی سینماها، موسسه «هنروتجربه» تصمیم گرفت فیلم‌های خود را به صورت آنلاین اکران کند تا مخاطبانی که شرایط لازم برای مراجعه به سینما را ندارند، بتوانند آثار را به صورت آنلاین دنبال کنند. بر همین اساساکران اینترنتی فیلم‌های «هنروتجربه» از روز پنجشنبه ۲۳ بهمن ماه در صفحه ویژه این موسسه در پلتفرم هاشور آغاز شد.

در اولین گام دو فیلم مستند «کودتای ۵۳» به کارگردانی تقی امیرانی و «قصه بولوار» به کارگردانی داود اشرفی اکران آنلاین خود را از در این بخش آغاز کردند که «کودتای ۵۳» به طور همزمان روی پرده سینماها نیز بود.

هم‌اکنون ۲۰ فیلم از آثاری که پیش از این روی پرده سینماهای «هنروتجربه» رفته‌اند، در صفحه اختصاصی «هنروتجربه» در سامانه هاشور به صورت آنلاین اکران شده‌اند که در ۲ گزارش قصد داریم به مروری کوتاه بر آثار بپردازیم. گزارش اول مربوط به ۱۰ اثر از آثاری‌ست که در چهار ماه ابتدایی آغاز فعالیت این صفحه در پلتفرم هاشور به اکران درآمده‌اند.

بررسی زوایای تاریک تاریخ ۶۷ ساله‌ کودتای ۲۸ مرداد در «کودتای ۵۳»

مستند «کودتای ۵۳» ساخته تقی امیرانی به کارگردانی تقی امیرانی با موضوع تاریخی و سرنوشت‌ساز کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ که اواخر دی ماه در تعدادی از سینماهای «هنروتجربه» روی پرده رفت، جزو اولین آثاری بود که به اکران آنلاین هنروتجربه پیوست که تجربه‌ای جدید در دوران کرونا محسوب می‌شد.

مستند بلند «کودتای ۵۳»(coup53)  موضوع مهم تاریخی و سرنوشت‌ساز کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ را که منجر به سرنگونی دولت محمد مصدق شد، موردبررسی قرار داده است.

«کودتای ۵۳» در بخش نمایش ویژه چهاردهمین جشنواره بین‌المللی سینماحقیقت حضور داشت و در آیین اختتامیه این جشنواره جایزه بهترین فیلم از نگاه تماشاگران را از آن خود کرد.

این مستند طی یک دهه ساخته شده و محصول مشترک ایران، انگلیس و آمریکا است.

تقی امیرانی مستندساز ایرانی ساکن انگلیس و والتر مرچ تدوینگر فیلم‌هایی چون «اینک آخرالزمان»، «مکالمه» و «بیمار انگلیسی»، حین تحقیق برای ساخت فیلم مستندی دربا‌ره کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ به مدارک و اسنادی دست یافت که دهه‌ها از چشم عموم مردم و اغلب تاریخ‌نویسان این حوزه پنهان بوده است؛ اسنادی که نه تنها امکان بیان روایتی دقیق‌تر از کودتا را فراهم آورده است بلکه بسیاری از زوایای تاریک تاریخ ۶۷ ساله‌ این رویداد را نیز روشن کرده است.

در بخشی از مصابحه تقی امیرانی آمده است: «شاید مستندهای تلویزیونی زیادی درباره ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ بارها و بارها در ایران و سایر کشورها توسط مستندسازان مختلف ساخته شده باشد، اما دلیل من برای ساخت «کودتای ۵۳» رسیدن به مدارک دیده نشده و مصاحبه با اشخاصی بوده است که تاکنون مقابل دوربین قرار نگرفته‌اند. همچنین قصد داشتم وقایع ۲۸ مرداد را به طور کامل و شفاف مطرح و از زیرذره بین رد کنم و نیاز بود که این اتفاق تاریخی به گونه ای مطرح شود که پیش از این در هیچ اثری مورد توجه قرار نگرفته بود. از این رو مستند «کودتای ۵۳» فیلمی دو ساعته و سینمایی است که با تجهیزات گسترده و همکاری اشخاصی حرفه ای از جمله والتر مرچ که سابقه سه اسکار تدوین و طراحی صدا را هم در کارنامه کاری اش دارد، ساخته شده است. او نویسنده و تدوینگر مستند ما بود و مهره طلایی «کودتای ۵۳» محسوب می شود.»

«قصه بولوار»؛ اثری پر از داستان‌ها و فیلم‌ها و دیگر ارجاعات.

«قصه بولوار» به کارگردانی داود اشرفی عنوان دیگر اثری است که همزمان با راه‌اندازی صفحه ویژه «هنروتجربه» در سامانه هاشور به صورت آنلاین اکران شد.

این فیلم که در نیمه اول سال ۹۸ روی پرده سینماهای «هنروتجربه» رفت و با استقبال مخاطبان نیز روبه‌رو شده بود، به وقایع مختلف و حوادث اجتماعی‌ای که با بولوار کشاورز پیوند خورده‌اند، اشاره دارد.

در خلاصه داستان این اثر آمده است: «قصه بولوار» درباره بولوار کشاورز، یکی از معروف‌ترین خیابان‌های تهران است که در سال ۱۳۳۹ ساخته شد. فیلم جور کردن خطی از تاریخ و روایت و اتفاق است با همه فراز و فرودهایش، با همه آرزوهایش و با همه سختی‌هایش، مسیری که خیابان را به داشته جمعی ما تبدیل می‌کند.»

داود اشرفی کارگردان درباره اثر خود می‌نویسد: «بعد از چند فیلم مستندی که ساخته‌ام، مستند «قصه بولوار»، اولین فیلمی است که کاملاً بر اساس علاقه شخصی من ساخته شد، چه در انتخاب موضوع و چه در نحوه پرداخت. اما شخصی بودن فیلم به معنی ساخت فیلم بر اساس سلیقه فردی نیست.

حالا بعد از چند سال که درگیر این فیلم بوده‌ام، برایم به وضوح‌ روشن‌ است که این علاقه شخصی بر اساس همان موجی به وجود آمده که شهر را برایمان به موضوع تبدیل کرده و پیامدش صدها مجله و مقاله و کتاب با موضوع تهران است‌. نمی‌توانم علاقه‌مندی‌ام برای ساخت این فیلم را خارج از این موج در نظر بگیرم، اما در پرداخت این فیلم، سعی بر دوری از سویه‌هایی داشتم که در این چند ساله با سهل‌انگاری شهر را موضوع خود قرار داده‌اند.

در مستندهای تاریخی، دسترسی به منابع تاریخی کلیدی است اما فارغ از مشکلات عینی دسترسی، چالش اصلی مستند تاریخی تکیه بیش از حد و حصر بر وجه نوستالژیک سوژه است. تا جایی که دید شخصی فیلمساز لابه‌لای آن گم می‌شود، آن وقت فیلم به مجموعه تصاویر خاطره‌انگیزی تبدیل می‌شود و آهی در پایان و دریغی از گذشته. شاید مقاومت در برابر این وسوسه خطرناک ، سخت‌ترین بخش ساخت این گونه مستند باشد.

«قصه بولوار» پر است از داستان‌ها و فیلم‌ها و دیگر ارجاعات. در واقع این فیلم بر پایه رابطه پویای بین بولوار و تصویر بولوار شکل گرفته. همه این ارجاعات خوانش‌هایی هستند که از دل بلوار درآمده‌اند و در عین حال بولوار را می‌سازند و نمی توان مشخص کرد که بولوار این تصاویر را به وجود آورده یا تصاویر بولوار را ؛ نمی‌توان عاملیت هیچکدام را نادیده گرفت شاید منطقی‌تر است که گرفتار این بحث تو در تو نشویم و با پذیرفتن پیچیدگی این رابطه، تصویری بسازیم که بولوار را یک قدم به پیش‌ببرد.»

اکران آنلاین سه فیلم از اول فروردین ماه ۱۴۰۰

فیلم‌های «چی چکا» ساخته رها فریدی، «بی‌گاه» به کارگردانی پویا اشتهاردی و «وقتی پروانه شدم» ساخته آرش زارع از اول فروردین ماه در صفحه ویژه «هنروتجربه» در پلتفرم هاشور به صورت آنلاین اکران شده‌اند.

مستند «چی چکا قصه شب» که سال ۹۹ روی پرده سینماهای «هنروتجربه» رفت، روایتگر زندگی پرچالش نغمه‌سرای هرمزگانی ابراهیم منصفی است. این مستند معرف موسیقی محلی و معاصر بندرعباس است و آداب و رسوم مردمان این منطقه را به تصویر می‌کشد.

رها فریدی درباره اثر خود می‌نویسد: «این فیلم ادای دینی است به سرزمین مادری‌ام و به هنرمندان مستقلی که در زمان حیاتشان شناخته نشدند. خانه مادربزرگ در بندرعباس، قبل ازاینکه جاده و بلواری باشد، چند قدمی شن و ماسه و صدف بود تا برسد به دریا. در و پنجره‌های فیروزه‌ای، نون ریخته رو تاوه، بوی کُنار و انبا، لکه‌های قرمز توت رو زمین حیاط خانه…موسیقیبندری،چمک،سرکنگیِ اقوام و گیتار…کهوارد شده بود با منصفی به این دیار…ثبتوضبطباقیماندهاینفرهنگآبااجدادی آرزویم بود، فرهنگی که مثل تمام آداب قدیم جهان کم‌کم دستخوش تغییر و زندگانی مدرن می‌شود و روز به روز طعم و بویش را بیشتر می‌بازد. از سال ۱۳۸۲سفرهای تحقیقی‌ام به جنوب آغاز شد. محقق و عاشق موسیقی بودم و ثبت و ضبط هر نوای تازه و هر استعداد کشف نشده‌ای شغلم شده بود. تهیه کننده یک برنامه موسیقی بودم که هر هفته به معرفی موزیسینی شنیده نشده می‌پرداخت. زمانی که تصمیم به ساخت فیلم گرفتم تقریبا بیشتر تحقیق در طول سال‌ها انجام شده بود و با فضای موسیقی هرمزگان آشنا بودم.در هرمزگان به هر سویی سفر کنید، ترانه‌های«ابرام» به گوش می‌خورد! پخش می‌شود، آموخته می‌شود، زمزمه و اجرا می‌شود…امروز«منصفی»برایهرمزگانی‌هااسطوره‌ای‌ستوافسانه‌اش شنیدنی. این گستردگی و تاثیرش بر نسل نو، ثبت این قصه را ضروری‌تر کرد. برای رسیدن به قصه زندگی ابراهیم منصفی، گوش سپارِ روایت‌گران بسیاری شدم. روایت‌گرانی که یارش بودند و هر یک دوره‌ای کنارش. هر کدام با حسن نیت، روایت خود را از برداشت‌ها و خاطرات‌شان بیان کردند. باور دارم که هرگز نمی‌توان زندگی هیچ‌کس را حتی از زبان خودش به صحت کامل بازگو کرد. در این فیلم تلاش کردم نکاتی را که از زبان بسیاری تکرار شد، نزدیک‌ترین به حقیقت فرض کنم و در این روایت جای دهم. خوشبختانه منصفی نویسنده بود و در بیان و ثبت حالات، احساسات و افکارش هیچ کم کاری نکرده‌است. ارزشمندترین اسناد دست‌نوشته‌هایش بودند که شاعر را به بهترین شکل نمایان می کنند. منصفی را خواندم و شنیدم، هم‌چنین نزدیکانش را…وپایه‌هایاصلیقصهشکلگرفت. حقیقت هیچ زندگی قابل بیان نیست. یک اتفاق واحد از منظر هر یک از ما، خود قصه‌ای‌ است مجزا. «چی‌چکا قصه شب» فقط تلاشی است برای روایتِ قصه‌ای از یک زندگی.»

روایت قصه هامین از کودکی تا به امروز در «بی‌گاه»

فیلم سینمایی «بی‌گاه» به نویسندگی و کارگردانی پویا اشتهاردی و تهیه‌کنندگی محمد سجادیان داستانی غیرخطی دارد و قصه هامین را از کودکی تا به امروز روایت می‌کند. هامین به زبان بلوچی به معنای گرمای خرماپزان تابستان است. در خلاصه داستان این فیلم آمده است: «سربازی بلوچ که به علت کشیدن سیگار، روز عروسی خواهرش لغو مرخصی شده است…»

ایمان افشار، شایان افشار، مهسا نارویی، آوا آذرپیرا، ایوب افشار، دانیال مشرقی، مجید شریف و موسی افشار بازیگران این فیلم هستند.

«بی‌گاه» محصول سال ۱۳۹۸، اولین تجربه سینمایی پویا اشتهاردی بعد از ساخت بیش از بیست فیلم کوتاه داستانی و مستند است.

پویا اشتهاردی درباره اثر خود می‌نویسد: «هنر برای من راهی‌ است برای شناخت بهتر خودم و کشف سوال. دغدغه‌ام در «بی‌گاه» سرنوشت و زمان است، و تلاش برای فهم رابطه‌شان با انسان.»

داستان یک تغییر در «وقتی پروانه شدم»

فیلم سینمایی «وقتی پروانه شدم» به کارگردانی آرش زارع و تهیه‌کنندگی مهرداد جعفریان که نیمه اول سال ۹۹ در سینماهای «هنروتجربه» روی پرده رفت، روایتی از زندگی یک زن است؛ یک زن ساده اما مهربان زندگی سخت و نامطبوع خود را با همسرش پشت سر می‌گذارد. او بعد از اینکه ناخواسته باعث مرگ شوهرش می‌شود زندگی جدیدی را با بدن شوهر مرده خود آغاز می‌کند.

میترا حجار، آرش آصفی، آذرمیدخت عزیزی، حامد حسینی، آرزو حق‌شناس، سعید کاظمی، عارفه اکبری، مرتضی درستکار و…بازیگران این فیلم هستند.

کارگردان درباره اثر خود می‌گوید: «وقتی پروانه شدم، ظاهرا یک کمدی جنایی است ولی در حقیقت جنایت کمترین دلیلی است که باید به خاطرش فیلم ساخت. این فیلم داستان تغییر است. یک تغییر با بهایی بسیار سنگین که شاید هیچکس حاضر به پرداخت آن نباشد. ولی پروانه زنی است که این هزینه را تقبل  و خودش را وارد پیله‌ای میکند که خروج از آن بهراحتیقابلتصورنیست.نیکلآلمنیکیازداورانجشنواره زوریخ در مراسم اهدای جوایز در مورد این فیلم چنین گفت: اگر یک فاجعه بیش از یک زندگی عادی منجر به تکامل انسان شود عاقلانه است که انسان با آغوش باز منتظر وقوع آن فاجعه باشد.»

اضافه شدن سه فیلم جدید به اکران آنلاین در اردیبهشت ۱۴۰۰

در ادامه اکران فیلم‌های «هنروتجربه» در صفحه ویژه در پلتفرم هاشور، فیلم‌های مستند «خنده در تاریکی» ساخته مژگان خالقی، «شهر سوخته» ساخته ناصر پویش و «کیارستمی و عصای گمشده» ساخته محمودرضا ثانی از چهارشنبه هشتم اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۰ به نمایش آنلاین در‌آمدند.

«خنده در تاریکی» مستندی درباره سیر تحولات تاریخ تئاتر اصفهان از آغاز تا امروز است که دی‌ماه ۹۸ در سینماهای هنروتجربه اکران شد.

در این فیلم چهره‌هایی چون علی رفیعی، رضا ارحام صدر، نصرت الله وحدت، کیومرث پوراحمد، پرویز ممنون، جهانبخش سلطانی، ژاله رجایی، ناصر کوشان و نیکید میرزاییانس و…بهروایتتاریختئاتراصفهان پرداخته‌اند. زنده‌یاد پرویز پورحسینی گویندگی گفتار متن آن را برعهده داشته است.

روایت یافته‌های باستان‌شناسان از شهر سوخته زابل در «شهر سوخته»

مستند «شهر سوخته» درباره منطقه شهر سوخته زابل است؛ شهری که یکی از بلندترین تمدن‌های دوران سپیده‌دم تاریخ را داشته‌است. کاوش‌هایی که در چندین دهه اخیر در این شهر صورت گرفته بسیاری از یافته‌های باستان‌شناسان و تاریخ‌نویسان را دگرگون کرده است و این فیلم تلاش دارد تا بخشی از این یافته‌ها را به تصویر بکشد.

در خلاصه داستان فیلم آمده است: «همزمان با کاوش باستان شناسی در شهر سوخته صدایی از اعماق خاک شنیده می‌شود. فیلم در حالی که همراه با باستان‌شناسان به روایت گزارشی و لحظه به لحظه از کاوش‌ها می‌پردازد، موازی با آن به جستجوی صدا در اعماق خاک و به اعماق تاریخ می‌رود تا با مردم کهنسال شهر سوخته همراه شود…».

«شهرسوخته»مردادماه۱۳۹۹روی پرده سینماهای «هنروتجربه» رفت.

«کیارستمی و عصای گمشده»؛ روایت نوع نگاه کیارستمی به زندگی و سینما

مستند «کیارستمی و عصای گمشده» به کارگردانی محمودرضا ثانی و تهیه‌کنندگی بهروز نشان، شهریورماه سال ۹۹ روی پرده سینماهای «هنروتجربه» رفت.

این مستند روایتی از نوع نگاه کیارستمی به زندگی و سینما است که کارگردان آن پیش از ساخت این مستند بلند، کتاب «عباس کیارستمی و درس‌هایی از سینما» را تالیف کرده بود. این کتاب به زبان‌های مختلف ترجمه و در ایران و آمریکا چاپ و توزیع شده است.

محمدرضا ثانی درباره اثر خود می‌نویسد: «سینمای کیارستمی حاصل بینش و تجربه‌های او در ابعاد مختلف زندگی است که آن راتبدیل به دانشی شخصی ومتعلق به خودش کرده بود. او از فیلم‌سازی لذت شخصی می‌برد و عقیده داشت اولین تماشاگر فیلمش خودش است. زندگی برایش مهم‌تر از هر چیزی بود. طی مدت چند سالی که در کنارش بودم از او درس‌هایی از سینما وزندگی آموختم و در این فیلم سعی کردم تا ابعاد مختلف و لایه‌های درونی دنیای منحصر به خودش را کشف کرده و به تصویر بکشم.»

پیوستن «مکالمات» و «جوجه‌ها آخر پاییز جیغ می‌کشند» به اکران آنلاین در خرداد ۱۴۰۰

فیلم سینمایی «مکالمات» به کارگردانی رضا رزم، نویسندگی رضا رزم، سبحان حسین‌آبادی و تهیه‌کنندگی نفیسه‌السادات قمی و فیلم سینمایی «جوجه‌ها آخر پاییز جیغ می‌کشند» به کارگردانی و نویسندگی فیلمنامه مجتبی اسپنانی و تهیه‌کنندگی مجید صدیقی از ۱۲ خردادماه در صفحه ویژه «هنروتجربه» به صورت آنلاین اکران شد.

فیلم سینمایی «مکالمات» به مدت زمان ۱۰۲ دقیقه که ۲۹ بهمن ماه ۹۹ اکران خود را در سینماهای «هنروتجربه» آغاز کرد، داستان بیژن است که تنها زندگی می‌کند و مجرد است. او دانش‌آموخته فیزیک و به تدریس مشغول است و مدتی است که می‌خواهد دلیل اصلی این را ‌که چرا از نگاه دیگران انسان موفقی نیست در خودش پیدا کند.

مرتضی خدمت‌لو، سونیا نبی، نوید برادران، حمید رضا سام خانیانی، ابراهیم گله دارزاده، منصوره کارون، جمال کامران شورجه، علی جانب الهی، گلنوش قهرمانی، مسیح نوروزی، حمید کلانتری، مینا مقامی زاده، نوید اسدی بازیگران «مکالمات» هستند.

کارگردان «مکالمات» درباره اثر خود می‌نویسد: «یکی از آدم‌های همین شهر آرزو می‌کنه مثل یک گنجشک ـ نه بهتره حالا که آرزو می‌کنه بذارید مثل یک عقاب باشه ـ پرواز کنه تا از اون بالا بالاها به کسایی که اون پایین هستند نگاه کنه و بلند بلند بخنده تا همه صداشو بشنوند.»

در خلاصه داستان فیلم سینمایی «جوجه‌ها آخر پاییز جیغ می‌کشند» به مدت ۹۸ دقیقه نیز آمده است: «آخر هفته‌ها، خانه شهره پاتوق دوستان اوست. از این میان آقای «این» –مردیبسیارچاق–یکشبدرتوالتخانه می‌میرد. آن‌ها تلاش می‌کنند جنازه او را از داخل توالت بیرون بکشند. مشکل دوم بیرون بردن جسد او از خانه است. هاله یکی از دوستان شهره راه حلی برای این کار دارد. پیرمردِ صاحب خانه اما برای بازدید از راه می‌رسد…»

مجتبی اسپنانی کارگردان «جوجه‌ها آخر پاییز جیغ می‎کشند» درباره اثر خود می‌نویسد: «جوجه‌ها آخر پاییز جیغ می‎کشند، برای من عبور از فاصله باریکسینمایآلترناتیووابتذالفرم‌هایابترسینماییدرآستانهچهلسالگیاست. هنوز نمی‌دانم به سلامت گذشته‎ام یا نه، با این همه بی‎اندازه خوشحالم که این مسیر را آزمودم و داوری‎اش بماند برای بعد. سینمای آلترناتیو با تمامی مصائب و مشکلاتش، لذت‌بخش و زاینده است. چالش خلق جهانی ابزورد با تقریبا هیچ، اگر سخت‎ترین کار دنیا باشد به مدد همراهی یک مشت دیوانه سینما، سهل می‎شود و همه می‎دانند در این ملک، پیرو جریان آلترناتیو بودن، یعنی عبور از خندق‎ها و سدها و موانع بی‎شمار پیدا و پنهان و از همین روست که مایلم عمیقا از شورای محترم سیاست‌گذاری گروه سینمایی هنر و تجربه  بهپاساکراناینفیلم،سپاسگذاری کنم.

جهان معاصر من، جهان نسبیت‌هاست و انسان آن، نمی‎تواند که در چهارچوب مطلق‎ها بماند. چالش او با نظام فکری قالب گرفته در بیشتر موارد به شکست می‎انجامد و او، ناکام در نسبت‌های این جهان، خودش را باز تعریف می‎کند و این چنین است که جهان ابزورد او خلق می‎شود. معنا باختن تمامی مفاهیم در بستر موقعیت‎های ساده روزمره و تولد دنیایی با بدیل مفاهیم گذشته،انسان معاصر را بیش از هر زمان دیگر، عاصی و معترض نشان می‎دهد .«جوجه‎ها آخر پاییز جیغ می‎کشند»محصول همین فرآیند است.

دست آخر، بالاترین مراتب سپاسگزاری‎ام را از شیدا قوامی به واسطه همراهی‎اش، یکان یکان ِدوستانِ بی‌نظیرِ عوامل فیلم، برادر و دوست فرهیخته‌‏ام، مجید صدیقی و هر آنکه دست ما را به یاری سخاوتمندانه گرفت ابراز می‎دارم.»

این گزارش ادامه دارد…